ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1997/3 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/3
KararGünü:16.3.1998
R.G.Tarih-Sayı:31.05.1998-23358
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Halkın Demokrasi Partisi Genel Merkeziile ilçe örgütlerini de kapsayan 53 il örgütünün 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEMEAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca Yekta Güngör ÖZDEN, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, SamiaAKBULUT, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNERLütfi F. TUNCEL ve Fulya KANTARCIOĞLU'nun katılmalarıyla 21.11.1997 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında; "Eksiği bulunmadığı anlaşılan HalkınDemokrasi Partisi'nin 1996 yılı kesinhesabının esas incelemesinin yapılmasınaoybirliğiyle" karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİParti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve giderbelgeleri üzerinde yapılan karşılaştırma ve inceleme sonuçlarını içeren esasinceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın ilgilikuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Halkın Demokrasi Partisi'nin 1996 yılı içindeki GenelMerkez gelir ve giderlerinin 6.818.645.300.-TL., 53 il örgütünün gelir vegiderlerinin de 50.098.598.234.-TL. olmak üzere toplam 56.917.243.584.-TL.olarak gösterildiği, gelir, gider ve devir rakamlarının birbirine denk olduğugörülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri 6.818.645.300.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun; 6.334.500.000.-TL.sının bağış veaidatlardan, 484.145.300.- TL.sının 1995 yılından devreden gelir fazlasındansağlandığı anlaşılmıştır.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıSiyasî Partiler Yasası'na uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 53 il örgütünün bağlıilçelerini de kapsayan gelirler toplamı 50.098.598.284.-TL. olarakgösterilmiştir.
Bunun; 47.787.725.748.-TL.sının bağış ve aidatlardan, 2.310.872.536.-TL.sınınyıl sonu borçlarından sağlandığı anlaşılmıştır.
Örgütlerin kesinhesap çizelgeleriningelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı SiyasîPartiler Yasası'nın 61. maddesinde belirtilen kaynaklardan sağlandığı, MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunlarınYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1-Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 5.858.444.942.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun; 3.740.134.681.-TL.sını bürogiderlerinin, 919.050.000.- TL.sını yol, seçim, propaganda ve ağırlamagiderlerinin, 1.199.260.261.- TL.sını da işçi ücretleri, vergi ve sosyalsigorta primi giderlerinin oluşturduğu anlaşılmıştır.
Parti Genel Merkezi'nin geliri ilegideri arasındaki 960.200.358.-TL.lık müspet farkın gelecek yıla devir edildiğigörülmüştür.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820sayılı Siyasi Partiler Yasası'na uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin örgütü bulunduğu 53 il örgütününbağlı ilçeleri de kapsayan giderler toplamı 47.651.486.915.-TL. olarakgösterilmiştir.
Bunun; 31.196.879.753.-TL.sını bürogiderlerinin, 13.801.222.912.- TL.sını yol, seçim ve propaganda giderlerinin,2.653.384.250.- TL.sını da işçi ücretleri, vergi ve sosyal sigorta primgiderlerinin oluşturduğu anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin geliri ile gideriarasındaki 2.447.111.369.- TL.lık müspet farkın gelecek yıla devir edildiğigörülmüştür.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılı SiyasîPartiler Yasası'na uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Halkın Demokrasi Partisi'nin 1996 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
Parti defter, kayıt ve makbuzlarınadayanan, Genel Merkez ve iller örgütü gelirleriyle giderlerinin, eldeki bilgive belgelere göre doğru ve Yasa'ya uygunluğuna, 16.3.1998 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK