ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1998/3 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/65
KararGünü:23.12.1998
R.G.Tarih-Sayı:28.01.1999-23594
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Halkın Demokrasi Partisi'nin GenelMerkezi ile ilçe örgütlerini de kapsayan 56 il örgütünün 1997 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca; Ahmet Necdet SEZER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK ve Rüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 9.9.1998gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, 'Halkın Demokrasi Partisi'nin 1997yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1997 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu,Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde, Halkın Demokrasi Partisi'nin 1997 yılı içindeki gelir vegiderlerinin, Genel Merkez gelir ve giderleri 10.624.200.358.- lira, 56 ilörgütünden gelir ve gider bulunmadığı bildirilen 13 il dışında kalan 43 ilörgütünün gelir ve giderleri de 78.486.409.907.- lira olmak üzere toplam 89.110.610.265.-lira olarak gösterildiği, gelir, gider ve devir rakamlarının birbirine denkolduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1997 yılıiçindeki gelirleri toplamı 10.624.200.358.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 9.664.000.000.- lirasının bağışve aidatlardan, 960.200.358.- lirasının da geçen yılın gelir fazlasındansağlandığı anlaşılmıştır.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin örgütü bulunduğu 56 ilörgütünden gelir ve gideri bulunmadığı bildirilen 13 il dışında kalan 43 il örgütüncesağlanan gelirler toplamı 78.486.409.907.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 75.730.108.563.- lirasının bağışve aidatlardan, 2.756.301.344.- lirasının da yıl sonu borçlarından sağlandığıanlaşılmıştır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kaynaklardansağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığıgörülerek bunların Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1997 yılıiçindeki giderleri 10.422.159.543.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 6.058.669.856.- lirasını bürogiderlerinin, 2.378.167.200.- lirasını yol, konaklama ve propagandagiderlerinin, 1.985.322.487.- lirasını da işçi ücretleri, vergi ve sosyalsigorta primi giderlerinin oluşturduğu anlaşılmıştır.
Parti Genel Merkezi'nin geliri ilegideri arasındaki 202.040.815.- lira tutarındaki farkın nakit mevcudu olarak1998 yılına devredildiği görülmüştür.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin, 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin örgütü bulunduğu 56 ilörgütünden gelir ve gideri bulunmadığı bildirilen 13 il dışında kalan 43 ilörgütünün bağlı ilçeleri de kapsayan giderleri toplamı 75.699.682.112.- liraolarak gösterilmiştir.
Bunun; 56.952.112.597.- lirasını bürogiderlerinin, 17.882.569.515.- lirasını yol, konaklama ve propagandagiderlerinin, 865.000.000.- lirasını da işçi ücretleri, vergi ve sosyal sigortaprimi giderlerinin oluşturduğu anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin geliri ile gideriarasındaki 2.786.727.795.- liralık farkın nakit mevcudu olarak 1998 yılınadevredildiği görülmüştür.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerigider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Halkın Demokrasi Partisi'nin 1997 yılıhesabının incelenmesi sonucunda;
Parti'nin kesinhesabında gösterilen89.110.610.265.- lira geliri ile 86.121.841.655.- lira giderinin eldeki bilgive belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna, 23.12.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ