Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2009/19, K.2014/1 Sayılı Karar - 11/02/2014

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2009/19 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2014/1

Karar Günü:11.2.2014

R.G.Tarih-Sayı:28.02.2014-28927

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

İşçi kardeşliği Partisi 2008 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, SerdarÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI veErdal TERCAN’ın katılımlarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında;

“İşçi Kardeşliği Partisi 2008 yılı kesin hesabının ilkincelenmesi sonucunda;

1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

2- Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturangelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmesiiçin Parti’ye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

11.4.2012 gününde OYBİRLİĞİYLE”

karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

İşçi Kardeşliği Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2008 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren RaportörZekeriya AYDIN tarafından hazırlanan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde,Partinin 2008 yılı gelirleri toplamının 42.380,75 YTL, giderleri toplamının40.316,08 YTL olduğu ve 2.064,67 YTL nakit mevcudunun 2009 yılına devrettiğianlaşılmaktadır.

Partinin 2008 yılıkesin hesapları Merkez Yürütme Kurulunca 23.6.2009 tarihinde kabul edilerekonaylanmıştır.

İşçi Kardeşliği Partisi 2008 yılı birleşik kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu,bu hâliyle Partinin 2008 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

 A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin gelirleri 19.311,43 YTL olarakgösterilmiştir.

Bunun 145 YTL’si üye giriş aidatı, 11.266 YTL’si üyeyıllık aidatı, 3.703 YTL’si bağışlar, 415 YTL’si yayın gelirleri ve 3.782,43YTL’si önceki yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2008 yılı muhasebe kayıtlarınıntutulduğu işletme defteri Çankaya İlçe Seçim Kurulu tarafından mühürlenmiş veonaylanmıştır.

İşçi Kardeşliği Partisi 2008 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin gelirleri 23.069,32 YTL olarakgösterilmiştir.

Bunun 140 YTL’si üye giriş aidatı, 6.070 YTL’si üyeyıllık aidatı, 4.141 YTL’si bağış geliri, 12.500 YTL’si yardımlar ve 218,32YTL’si ise önceki yıldan devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütleri 2008 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğusonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezinin 2008 yılı giderleri 17.415,91 YTLolarak gösterilmiştir.

Bunun 1.087,81 YTL’si kırtasiye ve büro giderleri, 334,09YTL’si haberleşme giderleri, 26,81 YTL’si taşıma giderleri, 592 YTL’si seyahatgiderleri, 2.800 YTL’si kira giderleri, 69 YTL’si bakım onarım giderleri, 5YTL’si ısınma aydınlatma ve temizlik giderleri, 1,20 YTL’si vergi sigorta notergiderleri, 12.500 YTL’si teşkilata yardım giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu1.895,52 YTL’dir.

2820 sayılıKanun’un 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, beş milyon liraya kadar olan(2008 yılı için 52,37 YTL) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge iletevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli vekanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılıKanun’un 70. maddesinin ikinci fıkrasında, “Bir siyasî partinin bütüngiderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.” ve aynı Kanun’un75. maddesinin dördüncü fıkrasında, “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, osiyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veyakanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineyegelir kaydedilmesine karar verir.” ve 76. maddesinin dördüncü fıkrasındada, “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderlerimiktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye iradkaydedilir.” hükümleri yer almıştır.

18.4.2013 günlü, 28622 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ileBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına DairKanun’un 54. maddesiyle 2820 sayılı Kanun’a eklenen geçici 19. madde ile 6111sayılı Kanun’un 180. maddesiyle 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde yapılandeğişikliklerin anılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıylaAnayasa Mahkemesi tarafından sonuçlandırılmamış denetimler hakkında dauygulanacağı belirtilmiştir.

a- Kayıtlı 312 369 65 49 numaralı telefonun konuşmabedellerinin ödenmesinde 22.12.2008 gün ve 64 nolu yevmiye ile 185,89 YTLödemenin, 22.12.2008 gün ve 64 nolu yevmiye ile 151,00 YTL ile bu ödemeyeilişkin 34,89 YTL gecikme bedelinin toplanarak tekrar gider gösterilmesininnedeninin açıklanması 21.5.2012 gün ve 374/1246 sayılı yazı ile istenmiştir.

Parti yetkilileri 21.5.2012 gün ve 374/1246 sayı ile sorulanhususa 30.5.2012 günlü yazı ile aşağıdaki şekilde cevap vermişlerdir:

“2008 yılı kesin hesabında sehven tekrar yazılmış olan151 TL, tutanakla açıklanmıştır ve yanlışlık partimizin 2011 yılı hesaplarındadüzeltilecektir. ”

Mahsup işleminin yapıldığına dair Parti yetkililerininsundukları tutanak haricinde her hangi bir belge bulunmamaktadır.

185,49 YTL’nin 34,89 YTL’si gecikme bedelidir. Partiyetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması için gerekli tedbirleri almalarıgerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanında yapmamaları sonucuoluşan gecikme bedelinden Parti tüzel kişiliğini sorumlu tutma imkânıbulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğu açıktır.

Mükerrer ödenen 185,49 – 34,89 = 151 YTL’dir. Partiyetkilileri tutanakta hesaplama yapmışlar ise de mükerrer ödemenin 2008 yılınaait ve tutanak tarihinin 28.5.2012 olması ve hesaplama sonucu kalan 49 YTL’nin2011 hesaplarına ekleneceğinin söylenmesi, 2011 hesaplarının 31.12.2011tarihinde kapatıldığı dikkate alındığında kabul edilmemiştir. Mükerrer ödemeyapılan tutarın tahsil edildiğine dair her hangi bir belge sunulmamıştır.

Açıklanan nedenlerle Parti yetkililerinin savunmasınaitibar edilmediğinden dolayı Parti bütçesinden karşılanmaması gereken 185,49YTL’nin Hazineye gelir kaydedilmesi gerekir.

b- Parti Genel Merkezinin kira ödemelerinde, aşağıdatabloda gösterildiği üzere yevmiye defterinde ödendiği gösterilen tutarlar ileödeme evrakı üzerinde yer alan tutarlar arasındaki farkın nedeninin açıklanmasıve kira kontratının gönderilmesi 21.5.2012 gün ve 374/1246 sayılı yazı ileistenmiştir.

Kira Ödemelerine Ait Tablo

Parti yetkilileri 21.5.2012 gün ve 374/1246 sayı ile sorulanhususa 30.5.2012 günlü yazı ile,“Kira ödemelerinde sehven yapılan yanlışlıktutanakla açıklanmıştır ve partimizin 2011 yılı hesaplarında düzeltilecektir. ”şeklinde cevap vermişler ve ek olarak sunulan tutanakta ise, “2008 yılıGenel Merkez kirası ilk altı ay için 200, ikinci altı ay için 250 YTL’dir. Amasehven Mayıs kirası 100 ve ikinci altı ay da 200’er YTL üzerindengösterilmiştir. Mayıs ayında 100 YTL fazla ikinci altı ay 6 x 50 =300 YTL eksikmevcuttur.” şeklinde cevap vermişlerdir.

Parti yetkililerinden kira sözleşmesi 21.5.2012 gün ve374/1246 sayılı yazı ile istendiği hâlde verilmemiştir. Siyasi partilerin malidenetiminde kira giderlerinin ispatlanabilmesi için söz konusu sözleşmelerinyazılı olarak yapılmasında bir zorunluluk bulunduğu açıktır. Vergilendirmeyönünden ise kişiler üçüncü kişilerle olan vergisel ilişkilerini kanıtlamakzorunda olduklarından, bu sözleşmelerin de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun227. maddesi uyarınca ispat edici belge olarak yazılı düzenlenmiş bulunmasıgerekmektedir. Kira ödemelerinde kira sözleşmesi ile paranın ödendiği veyaalındığını gösteren belgeler kanıtlayıcı belgedir.

Parti yetkililerinin ifadesinden kira giderlerininyevmiyeye gider yazılanın mahsup yapıldıktan sonra 200 YTL olduğu, böylecekesin hesaba kira giderlerinin gerçekten 200 YTL az yazıldığı anlaşılmaktadır.

Yevmiyeye gider yazılan ile belge arasında oluşan 200 YTLfarkın Hazineye gelir yazılması gerekir.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin 2008 yılı giderleri 22.900,17 YTLolarak gösterilmiştir.

Bunun 21.694,86 YTL’si kira vergi ısınma aydınlatma vetemizlik giderleri, 1.205,31 YTL’si kırtasiye büro seyahat haberleşmegiderlerinden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2009 yılına devreden nakit mevcudu169,15 YTL’dir.

İl örgütleri kesin hesap çizelgelerinin gider bölümüüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğusonucuna varılmıştır.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin 2008 yılında taşınmaz ile 100 YTL’yi aşandemirbaş edinimi bulunmamaktadır.

 IV- SONUÇ

İşçi Kardeşliği Partisi 2008 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Partinin 2008 yılı kesin hesabında gösterilen42.380,75 YTL gelir, 40.316,08 YTL gider ile 2.064,67 YTL nakit devrininHazineye gelir kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

2- 2820sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak Parti amaçlarına uygun olmayan veParti tüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen385,49 YTL karşılığı malvarlığının aynı Kanun’un 75. maddesi gereğince Hazineyegelir kaydedilmesine,

11.2.2014 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.