Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1997/22, K.1998/4 Sayılı Karar - 15/02/2000

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:1997/22 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:1998/4

KararGünü:16.3.1998

R.G.Tarih-Sayı:01.06.1998-23359

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Demokratik Barış Hareketi Partisi'ninGenel Merkezi ile ilçe örgütünü de kapsayan bir il örgütünün 1996 yılıkesinhesabının incelenmesidir.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca Yekta Güngör ÖZDEN, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, SamiaAKBULUT, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNERLütfi F. TUNCEL ve Fulya KANTARCIOĞLU'nun katılmalarıyla 21.11.1997 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında; "Eksiği bulunmadığı anlaşılan DemokratikBarış Hareketi Partisi'nin 1996 yılı kesinhesabının esas incelemesininyapılmasına oybirliğiyle" karar verilmiştir.

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve giderbelgeleri üzerinde yapılan karşılaştırma ve inceleme sonuçlarını içeren esasinceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Yasa ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın ilgilikuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Demokratik Barış Hareketi Partisi'nin 1996 yılı içindekiGenel Merkez gelir ve giderlerinin 12.012.995.067.-TL. olarak gösterildiği,gelir ve gider rakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri 12.012.995.067.-TL. olarak gösterilmiştir.

Bunun; 6.701.000.000.-TL.sınınbağışlardan, 5.250.000.000.-TL.sının Parti malvarlığı gelirlerinden,61.995.067.-TL.sının da mevduat gelirlerinden sağlandığı anlaşılmıştır.

Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

- MuhasebeKayıtlarının Eleştirisi

Genel Merkez'in 1996 yılı içinde eldeedilen tüm gelirlerinin kasa hesabına giriş kaydedildiği; yapılan tümödemelerin de kasa hesabından yapıldığı, banka hesabı hiç çalıştırılmadığıhalde 61.995.067.-TL. tutarındaki meblağın "repo geliri" açıklamasıile kasa hesabına giriş yazılarak gelir kaydedildiği yapılan incelemedenanlaşılmıştır.

Muhasebe kayıtlarının gerçek durumuyansıtması esas olduğundan bankadaki paraların banka hesabında gösterilmesi,buradan kasaya para aktarımlarının da muhasebe kayıtlarına yansıtılmasıgereğinin Parti'ye bildirilmesi uygun görülmüştür.

2- Örgüt Gelirleri

1 Ekim 1996 tarihinde tüzelkişilikkazanmış bulunan Demokratik Barış Hareketi Partisi'nin 2 Ekim 1996 tarihindeIğdır il örgütünün, 11 Aralık 1996 tarihinde de Iğdır/Tuzluca ilçe örgütününkurulduğu saptanmış, söz konusu örgütlere ilişkin kesinhesap cetvellerindeherhangi bir gelirin bulunmadığı belirtilmiştir.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 11.374.309.669.-TL. olarak gösterilmiştir.

Bunun; 2.300.776.946.-TL.sını büro genelgiderleri ile seyahat giderlerinin, 487.646.216.- TL.sını bayrak, flama, rozet,yayın ve kimlik kartı yapım giderlerinin, 1.830.890.000.- TL.sını akaryakıtgiderlerinin, 220.800.000.- TL.sını kaşe yapım giderlerinin,5.661.961.750.-TL.sını sabit kıymetler alım giderlerinin, 872.234.757.- TL.sınıda sair giderlerin oluşturduğu anlaşılmıştır.

Parti Genel Merkezi'nin geliri ilegideri arasındaki 638.685.398.-TL.lık müspet farkın gelecek yıla devir edildiğigörülmüştür.

Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Örgütlere ilişkin kesinhesapcetvellerinde herhangi bir giderin bulunmadığı belirtilmiştir.

IV- SONUÇ

Demokratik Barış Hareketi Partisi'nin 1996 yılı hesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Genel Merkez ve iller örgütü gelirleri ile giderlerinin,eldeki belge ve bilgilere göre doğru ve Yasa'ya uygun olduğuna,

2- Bankadaki paraların banka hesabında gösterilmesi, buradankasaya para aktarımlarının da muhasebe kayıtlarına yansıtılması gereğininParti'ye bildirilmesine, 16.3.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.