ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:1998/4(Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:1999/14
Karar Günü:23.2.1999
R.G.Tarih-Sayı:04.04.1999-23656
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
İşçi Partisi Genel Merkezi ile ilçe örgütlerini dekapsayan 61 il örgütünün 1997 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca;Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN,Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, Mahir Can ILICAK veRüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 20.7.1998 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
'1- Dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından işinesasının incelenmesine,
2- Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturangelir, gider belgeleri ve ilgili defterlerinin bu kararın tebliğinden itibaren60 günlük süre içinde Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesi için Parti'yebildirimde bulunulmasına,
3- Bu kararın uygulanmasının sağlanması için YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'na yazı yazılmasına, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 1997 yılıkesinhesap çizelgeleri ile kesinhesabın dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü :
Denetimin maddî ögelerini oluşturan defter ve belgelerdeİşçi Partisi'nin 1997 yılı içindeki Genel Merkez ve 61 il örgütü ile birliktegelirler toplamının 37.950.380.128.- lira, giderler toplamının da36.320.713.910.- lira olarak gösterildiği, gelir fazlası 1.629.666.218.- liranakit olarak gelecek yıla devredildiği, gelir, gider ve devir rakamlarınınbirbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1997 yılı içindeki gelirleri7.051.910.380.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 304.577.512.- lirasının önceki yıl nakitdevrinden, 130.000.000.- lirasının aidatlardan, 1.531.902.498.- lirasınınbağışlardan, 3.584.155.000.- lirasının bağlı örgüt yardımlarından,498.475.000.- lirasının satışlardan, 212.500.000.- lirasının yapılanetkinliklerden, 318.135.000.- lirasının yargı ilamına bağlı gelirlerden,79.582.000.- lirasının önceki yıl alacaklarının tahsilinden, 392.583.370.-lirasının da borçlanmadan sağlandığı anlaşılmıştır.
Genel Merkez'in defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, 2820 sayılı Yasa'nın 61-69. maddehükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 61 il örgütünce sağlanan gelirler toplamı30.898.469.748.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 700.323.173.- lirasının geçen yıl nakit devrinden,11.008.102.410.- lirasının aidatlardan, 14.013.748.665.- lirasının bağışlardan,5.072.903.000.- lirasının bağlı örgüt yardımlarından, 77.062.500.- lirasınınsatış gelirlerinden, 26.330.000.- lirasının da yapılan etkinliklerdensağlandığı anlaşılmıştır.
Parti il örgütlerine ait kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nda belirtilen kaynaklardan sağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulukararıyla doğruluğunun onaylandığı görüldüğünden bunların Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1997 yılı içindeki giderleri6.812.360.450.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 2.505.606.760.- lirasının yönetim giderlerine,1.258.350.500.- lirasının personel giderlerine, 342.945.000.- lirasınıngörev-yol giderlerine, 210.000.000.- lirasının örgüte yapılan yardımlara,1.177.073.000.- lirasının basın-yayın, tanıtım giderlerine, 36.640.500.-lirasının temsil, tören, ağırlama giderlerine, 52.000.000.- lirasınınsosyal-kültürel etkinlik giderlerine, 431.192.500.- lirasının toplantı, seçim,propaganda giderlerine, 680.045.940.- lirasının demirbaş alımlarına,11.000.000.- lirasının diğer yönetim giderlerine, 34.041.250.- lirasınınkredili alımdan kaynaklanan borç ödemelerine, 73.465.000.- lirasının da verilenavans ve depozito giderlerine yapıldığı anlaşılmıştır.
Genel Merkez'in 7.051.910.380.- liralık geliri ile6.812.360.450.- liralık gideri arasındaki farkı oluşturan 239.549.930.- liralıknakit mevcudu olarak gelecek yıla devredildiği görülmüştür.
Genel Merkez'in defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, tüm giderlerin, 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Ahmet Necdet SEZER, Haşim KILIÇ, Ali HÜNER ve FulyaKANTARCIOĞLU 'fatura aslı yerine fotokopisi ibraz edilen 73.600.000.- liralıkgiderin 2820 sayılı Yasa uyarınca usulüne uygun olarak belgelendirilmemesinedeniyle Hazine'ye gelir yazılması gerektiği' kanısıyla çoğunluk görüşünekatılmamışlardır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin 61 il örgütü giderler toplamı 29.508.353.460.-lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 18.927.523.752.- lirasının yönetim giderlerine,604.265.495.- lirasının görev-yol giderlerine, 8.447.058.000.- lirasının örgüteyapılan yardımlara, 261.659.348.- lirasının basın-yayın, tanıtım giderlerine,280.574.000.- lirasının temsil, tören, ağırlama giderlerine, 243.428.860.-lirasının sosyal-kültürel etkinlik giderlerine, 725.544.005.- lirasınıntoplantı, seçim, propaganda giderlerine, 18.300.000.- lirasının da demirbaşalım giderlerine yapıldığı anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin gelirleri ile giderleri arasındaki1.390.116.288.- liralık farkın sene sonu nakit mevcudu olarak gelecek yıladevredildiği görülmüştür.
İl örgütlerine ait kesinhesap çizelgeleri gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin, Merkez Karar ve Yönetim Kurulukararıyla doğruluğunun onaylandığı görüldüğünden, bunların 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
İşçi Partisi'nin 1997 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen 37.950.380.128.-lira gelirin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğuna, OYBİRLİĞİYLE,
2- Parti'nin 36.247.113.910.- liralık giderinin; eldekibilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna, Ahmet Necdet SEZER, Haşim KILIÇ, Ali HÜNER ve Fulya KANTARCIOĞLU'nun73.600.000.- liralık bölümün 2820 sayılı Yasa uyarınca usulüne uygun olarakbelgelendirilmemesi nedeniyle Hazine'ye gelir yazılması gerektiği yolundaki karşıoylarıylave OYÇOKLUĞUYLA, 23.2.1999 gününde karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ