ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2005/31 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2006/41
KararGünü:9.6.2006
R.G.Tarih-Sayı:04.10.2006-26309
I- MALİ DENETİMİN KONUSU İşçi Partisi'nin 2004 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca, Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR,Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılımıyla 1.12.2005gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;
İşçi Partisi'nin 2004yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2004 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde İşçi Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2004yılı gelirlerinin 762.912.668.101.- lira, giderlerinin 697.467.649.994.- lirave 2005 yılına nakit devrinin 65.445.018.107.- lira olduğu, gelir toplamı ilegider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri 166.225.680.727.-lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 81.047.810.000.- lirası bağışgeliri, 24.095.000.000.- lirası aidat geliri, 19.082.000.000.- lirası alınanörgüt yardımları, 2.397.000.000.- lirası etkinlik ve satış geliri,730.465.000.- lirası kur farkı geliri, 7.062.700.000.- lirası tazminat geliri,3.308.408.652.- lirası önceki yıldan devir alınan gelirleri, 1.120.132.797.-lirası önceki yıldan devreden nakit tutarı, 4.121.447.918.- lirası mal alımı,5.820.320.000.- lirası ödenecek vergiler ve 17.440.396.360.- lirası ödeneceksigorta primleridir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Partinin il örgütlerinin gelirleri 596.686.987.374.-lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 227.384.000.000.- lirası bağış,242.546.000.000.- aidat, 75.686.000.000.- lirası örgüt yardımı, 2.805.000.000.-lirası satış ve etkinlik geliri, 142.000.000.- lirası kredili mal alımı,417.695.681.- lirası önceki dönemin tahsil edilen alacakları, 47.706.291.693.-lirası ise önceki dönemden aktarılan nakit tutarıdır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi1- Genel Merkez Giderleri
Genel Merkez'in giderleri 163.737.915.626.-TLolarak gösterilmiştir.
Bunun tamamı genel giderdir.
Gelir ve gider arasındaki2.487.765.101.- lira fark nakit mevcudu olarak 2005 yılına devretmiştir.
Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilendışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.
Fatura Tarih ve No:
Kanuna Uygun Olmayan Giderin Konusu:
Tutarı:
18.05.2004 / 3373074
Su Faturası Gecikme Zammı
4.783.000.-TL
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun70. maddesinde, bir siyasî partinin bütün giderlerinin o siyasî parti tüzelkişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir.
Parti görevlilerinin gereken özenigöstermeyerek parti adına düzenlenen fatura bedelini yasal süresi içindeödememeleri sonucu oluşan gecikme zammı konusunda parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı yoktur. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamında olduğuaçıktır.
Açıklanan nedenlerle; partigörevlilerinin kişisel kusurlarından kaynaklanan ve dolayısıyla 2820 sayılıYasa'nın 70. maddesine aykırı olarak parti tüzel kişiliği adına yapılmayan4.783.000.- liralık gecikme zammı ödemeleri karşılığı malvarlığının aynıYasa'nın 75 ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Partinin il örgütlerinin giderleri 533.729.734.368.-lira. olarak gösterilmiştir.
Bunun tamamı genel giderdir.
Gelir ve gider arasındaki62.957.253.006.- lira fark nakit mevcudu olarak 2005 yılına devretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti'nin 2004 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.
Parti'nin 2004 yılında edindiği4.898.000.000.- lira tutarındaki taşınır malların listesi ise, 2820 sayılıKanun'a uygun olarak Anayasa Mahkemesi'ne sunulmuş olup, edinimlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
İşçi Partisi'nin 2004 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen762.912.668.101.- lira geliri ile 697.462.866.994.- lira giderinin ve65.445.018.107.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denkve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak, parti tüzelkişiliği adına yapılmayan 4.783.000.- lira giderkarşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazine'yegelir kaydedilmesine,
9.6.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT