ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2002/8 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2006/50
KararGünü:9.6.2006
R.G.Tarih-Sayı:04.10.2006-26309
I- MALİ DENETİMİN KONUSU İşçi Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün 16. Maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN,Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, AhmetAKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN'in katılmalarıyla 16.4.2003 günündeyapılan ilk inceleme toplantısında;
İşçi Partisi'nin 2001yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığındanişin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2001 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde İşçi Partisi'nin Genel Merkezi ile 62 il örgütünün 2001yılı gelirlerinin 285.649.858.641.-TL, giderlerinin 267.692.813.450.-TL,borçlarının 2.451.990.066.-TL, alacaklarının 863.387.745.-TL ve 2002 yılınanakit devrinin 19.545.647.512.-TL, gelir ve borç rakamlarının toplamı ilegider, alacak ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri41.592.435.808.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 7.035.000.000.-TL üye aidatları,13.475.285.250.-TL bağışlar, 8.050.885.000.- TL örgüt yardımları,1.150.000.000.-TL parti etkinlikleri, 3.915.750.000.- TL yayın, rozet, makbuzvb. parti malı ve malzeme satış, 430.000.000.-TL demirbaş satış,5.964.325.000.-TL yargı kararlarına göre parti adına tahsil edilen tazminat ve1.571.190.558.-TL ise önceki yıldan devirdir.
Parti Genel Merkezi'nin 2002 yılınadevreden alacakları 558.587.745.-TL olup; bunun 110.600.000.-TL yol avansları,107.775.000.-TL mutemet avansları, 333.717.745.-TL verilen depozitolar ( kira,elektrik ve su için ödenen) ve 6.495.000.-TL da mahsup edilecek vergistopajlarıdır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışında kalangelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69. maddelerine uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.
'Parti rozeti satışgeliri' olarak 10.000.000.-TL Gelir Makbuzu düzenlenmiş olduğu halde, bugelirin, Muhasebe Fişine 1.000.000.-TL olarak kaydedildiği görülmüştür.
Gelir Makbuzunun
Mahsup Fişinin (Gelir kaydının)
Fark
Tarihi
Sayısı
Tutarı(TL)
Tarihi
Sayısı
Tutarı(TL)
(TL)
4.10.2001
05799
10. 000.000.-
4.10.2001
461
1.000.000.-
9.000.000.-
2820 sayılı Yasa'nın60. maddesinde Parti adına elde edilen gelirlerin alındığı ve yapılangiderlerin ne gibi işlere ve yerlere harcandığının ilgili defterlere sıra ileve belgeleri de belirtilerek geçirileceği, 61. maddesinde partilerin gelirkaynakları ve 69. maddesinde de gelirlerin sağlanmasındaki usul gösterilmiştir.
Buna göre, yukarıdaayrıntısı gösterilen İ.P. Gelir Makbuzunda elde edilen gelir miktarının Parti defterve kayıtlarına ve dolayısıyla kesinhesaba yapılan hatalı kaydının düzeltilmesive bu işlemin düzeltme kaydının yapıldığı yıl hesabı içinde izlenmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Partinin il örgütlerinin gelirleri244.057.422.833.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 85.122.310.200.-TL üye aidatları,118.729.579.767.-TL bağışlar, 27.022.128.740.-TL örgüt yardımları,1.623.265.100.-TL parti etkinlikleri, 1.289.000.000.-TL yayın satış ve10.271.139.026.- TL ise önceki yıldan devirdir.
Parti İl Örgütleri'nin 2002 yılınadevreden alacakları 304.800.000.-TL olup; bunun 5.300.000.-TL yol avansları,166.500.000.-TL mutemet avansları ve 133.000.000.-TL de verilen depozitolar karşılığıdır.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin MerkezKomitesi kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin giderleri42.889.032.669.-TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 20.145.421.888.-TL yönetim,5.924.327.300.-TL personel, 1.920.000.000.-TL örgütlere verilen yardımlar,442.054.300.-TL parti etkinlikleri, 4.662.690.000.-TL gezi, seçim ve toplantı,7.492.472.800.-TL basın ve yayın, 721.790.000.-TL demirbaş alım, 686.693.740.-TLvergi, hukuk ve mahkeme, 893.582.641.-TL ise önceki yıl giderleridir.
Parti GenelMerkezi'nce 596.805.460.-lira nakit mevcudu olarak 2002 yılına devredilmiştir.
Parti Genel Merkezi'nin borçları2.451.990.066.-TL olup; bunun 727.388.000.-TL ödenecek vergi stopajları,664.315.016.-TL ödenecek SSK primleri ve 1.060.287.050.-TL de satıcılardanalınan mal ve hizmet karşılığıdır.
Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin veborçların 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Partinin il örgütlerinin giderleri224.803.780.781.-TL. olarak gösterilmiştir.
Bunun 170.421.510.040.-TL yönetim,33.153.013.740.-TL örgüt yardımları, 3.335.436.940.-TL parti etkinlikleri,9.448.744.103.-TL gezi, seçim ve toplantı, 5.951.433.906.-TL basın ve yayın,1.993.601.052.-TL demirbaş alım, 462.151.000.-TL vergi, hukuk ve mahkeme,37.890.000.-TL ise diğer yönetim giderleridir.
Parti İl Örgütleri'nce18.948.842.052.-TL nakit mevcudu olarak 2002 yılına devredilmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2001 yılında herhangi birtaşınmaz ediniminde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Parti 2001 yılında 2820 sayılı Yasa'nın74. Maddesi uyarınca her birinin değeri yüz milyon lirayı aşan toplam on adetve 2.371.090.000.-TL. tutarında taşınır mal edinmiştir.
Bunun; 646.790.000.-liralık kısmısatınalma, 1.250.000.000.-liralık kısmı ise bağış yoluyla olmak üzere toplam1.896.790.000.-TL. tutarındaki kısmının Parti Genel Merkezince edinilenbilgisayar malzemesine; 354.300.000.-TL tutarındaki kısmının İstanbul İlÖrgütü'nce satınalma yoluyla edinilen bilgisayara; 120.000.000.-TL tutarındakikısmının da Çorum İl Örgütü'nce satınalma yoluyla edinilen koltuk takımınailişkin olduğu anlaşılmıştır.
Parti'nin kesinhesabı ve ekleri üzerindeyapılan incelemede, satınalma ve bağış yoluyla elde edilen değerlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
İşçi Partisi'nin 2001 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen285.640.858.641.-TL gelirin, 267.692.813.450.-TL giderin, 2.451.990.066.-TLborcun, 863.387.745.-TL alacağın ve 19.545.647.512.-TL nakit devrinin eldekibilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygunolduğuna,
2- Parti Gelir Makbuzu ile gelir kaydedilen miktarın,parti defter ve kayıtlarına hatalı olarak geçirilmesi sonucu ortaya çıkan9.000.000.-TL tutarındaki farka ilişkin düzeltme kaydının yapılması ve buişlemin düzeltme kaydının yapıldığı yıl hesabı içinde izlenmesi gereğininParti'ye bildirilmesine,
9.6.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Tülay TUĞCU
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT