Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2006/8, K.2011/33 Sayılı Karar - 30/11/2011

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2006/8 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2011/33

Karar Günü:30.11.2011

R.G.Tarih-Sayı:15.12.2011-28143

 I- MALİ DENETİMİN KONUSU

 İşçi Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

 II- İLK İNCELEME

 İşçi Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineoybirliğiyle' karar verilmiştir.

 III- ESASIN İNCELENMESİ

 Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2005 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

 Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeİşçi Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2005 yılı gelirlerinin919.308,89 YTL., borçlarının 33.523,89 YTL., giderlerinin 869.566,60 YTL.,alacaklarının 11.142,84 YTL., 2006 yılına devreden nakit mevcudunun 72.123,34YTL. olduğu, gelir ve borç rakamları toplamı ile gider, alacak ve nakit devirrakamları toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.

 A- Gelirlerinİncelenmesi

 1- Genel Merkez Gelirleri

 Parti Genel Merkezi gelirleri 177.525,69 YTL. olarakgösterilmiştir.

 Bunun 31.481,89 YTL. si gelecek yıla devreden borçlar,14.607 YTL. si geçen yıldan devreden nakit mevcudu, 10.025 YTL. si aidatgelirleri, 50.695,50 YTL. si bağış gelirleri, 2.709 YTL. si satış ve etkinlikgelirleri ve 68.007,30 YTL. si alınan örgüt yardımlarından oluşmaktadır.

 Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

 2- İl Örgütleri Gelirleri

 Parti'nin il örgütleri gelirleri 775.307,09 YTL. olarakgösterilmiştir.

 Bunun 2.042 YTL. si gelecek yıla devreden borçlar,64.122,53 YTL. si geçen yıldan devreden nakit mevcudu, 310.834,97 YTL. si aidatgelirleri, 286.387,13 YTL. si bağış gelirleri, 9.927 YTL. si satış ve etkinlikgelirleri, 375 YTL. si diğer gelirler ve 101.618,46 YTL. si alınan örgütyardımlarından oluşmaktadır.

 İl örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

 B- Giderlerin İncelenmesi

 1- Genel Merkez Giderleri

 Parti Genel Merkezi giderleri 171.808,82 YTL. olarakgösterilmiştir.

 Bunun 27.382 YTL. si geçen yıldan devreden borçlar,10.645,84 YTL. si gelecek yıla devreden alacaklar, 28.444 YTL. si personelgiderleri, 75.730,71 YTL. si genel yönetim giderleri, 24.835,70 YTL. si gezi,seçim ve toplantı giderleri, 252,50 YTL. si etkinlik giderleri, 2.118,07 YTL.si demirbaş alım giderleri ve 2.400 YTL: si verilen örgüt yardımlarındanoluşmaktadır.

 Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılına devreden nakitmevcudu 5.716,87 YTL. dir.

 Genel Merkezin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konu dışında, giderlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasına göre beş milyon liraya (2005 yılı için 41,29 YTL.) kadar olanharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunluolmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeyedayanması gerekmektedir.

 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin bir ve ikincifıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz.

 Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıYasa'nın 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.

 Aşağıda ayrıntısı gösterilen 648,93 YTL. tutarındakielektrik, vergi ve sigorta primi gecikme bedellerinin gider yazılması nedeni19.9.2011 tarih ve 123-3334 sayılı yazıyla partiye sorulmuş, parti yetkilileri11.10.2011 tarih ve 34 sayılı cevap yazısında, söz konusu harcamaların partininamaçlarına uygun, parti tüzel kişiliği adına, belgeye dayalı ve parti yetkiliorganlarının bilgisi dahilinde yapılmış elektrik abonelik sözleşmesi ile vergive sigorta bildirimleri gereği yapıldığını, 2820 sayılı Yasa'da partigörevlilerinin kişisel kusurlarından kaynaklanan harcamaların usulsüz olacağıyönünde bir düzenleme bulunmadığını, bu giderlerin doğruluğunda kuşkubulunmadığı ve belgeye dayalı olduğu için hazineye irat kaydının düzenlendiğiYasa'nın 75. ve 76. maddeleri kapsamında da değerlendirilemeyeceğinibildirmişlerdir.

Parti genel merkezi bir önceki yıldan bu yıla toplam14.607 YTL. ve bu yıldan sonraki yıla 5.716,87 YTL. tutarında nakit devrindebulunmuştur. Partinin yeterli kaynağı bulunmasına rağmen parti görevlilerininödemeleri zamanında yapmamaları nedeniyle gecikme bedeli ödemek zorundakalınmıştır.

 Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları ve gerekli özeni göstermemeleri sonucu oluşan gecikme bedellerindenParti tüzel kişiliğini sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

 Bu nedenle, toplam 648,93 YTL. tutarındaki elektrikfaturası, vergi ve sigorta primi gecikme bedelleri parti tüzel kişiliği adınave parti amaçlarına uygun yapılmış bir harcama olarak kabul edilmemiştir.

Parti adına ve amaçlarına uygun olarak yapılmayan toplam 648,93YTL. gider karşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76.maddeleri uyarınca Hazineye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

 2- İl Örgütleri Giderleri

 Parti il örgütlerinin giderleri 708.900,62 YTL. olarakgösterilmiştir.

 Bunun 142 YTL. si geçen yıldan devreden borçlar, 497YTL. si gelecek yıla devreden alacaklar, 506.483,74 YTL. si genel yönetimgiderleri, 12.154,76 YTL. si gezi, seçim ve toplantı giderleri, 8.729,99 YTL.si etkinlik giderleri, 6.522,37 YTL. si basın, yayın ve propaganda giderleri,7.145 YTL. si demirbaş alım giderleri ve 167.225,76 YTL: si verilen örgütyardımlarından oluşmaktadır.

 Parti il örgütlerinin 2006 yılına devreden nakit mevcudu66.406,47 YTL. dir.

 İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gider bölümleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

 C- Parti Malları

 İşçi Partisi'nin 2005 yılı belgeleri üzerinde yapılanincelemede,

 Parti'nin 2005 yılında 2820 sayılı Yasa'nın 74. maddesiuyarınca değeri yüz YTL. yi aşan 9.263,07 YTL. değerinde demirbaş eşyaniteliğinde taşınır mal ediniminin olduğu ve taşınmaz mal ediniminin olmadığıanlaşılmıştır.

 Parti tarafından 2005 yılında edinilen, değerleritoplamı 9.263,07 YTL. olan taşınır malların 2.118,07 YTL. si genel merkez,7.145 YTL. si il örgütleri tarafından edinilmiştir. Bu mallar muhtelif büromalzemeleri (Bilgisayar, yazıcı, tv., masa, sandalye, telefon, dolap vb.) olup,2.468,07 YTL. si satınalma ve 6.795 YTL. si bağış suretiyle edinilmiştir.

 İşçi Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabının ve eklerininincelenmesinde, Parti'nin 2005 yılında edindiği değeri yüz YTL. yi aşan taşınırmal edinimlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.

IV- SONUÇ

 İşçi Partisi'nin 2005 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;

 1- Parti'nin 2005yılı kesinhesabında gösterilen 919.308,89 YTL. geliri, 33.523,89 YTL. borçları,869.566,60 YTL. gideri ve 11.142,84 YTL. alacakları ile 72.123,34 YTL. nakitdevrinin Hazine'ye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'na uygunolduğuna,

 2- Kesinhesaptagösterilen giderlerden Parti amacına uygun ve Parti tüzelkişiliği adınayapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 648,93 YTL. karşılığıParti malvarlığının 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 75. ve 76. maddelerigereğince Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

 30.11.2011 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.