Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1997/11, K.1998/48 Sayılı Karar - 09/09/1998

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:1997/11 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:1998/48

KararGünü:9.9.1998

R.G.Tarih-Sayı:26.09.1998-23475

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Liberal Demokrat Parti'nin Genel Merkeziile ilçe örgütlerini de kapsayan 23 il örgütünün 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Ahmet Necdet SEZER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, MustafaYAKUPOĞLU, Fulya KANTARCIOĞLU ve Mahir Can ILICAK'ın katılmalarıyla 7.5.1998gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; 'Liberal Demokrat Parti'nin 1996yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; dosyadaki eksiklik giderildiğindenişin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde Liberal Demokrat Parti'nin 1996 yılı gelirleri vegiderleri birbirine denk biçimde, Genel Merkez'in gelir ve giderleri839.267.955.- TL., 23 il örgütünden gelir ve giderleri olmadığı bildirilen 11il dışında kalan 12 il örgütünün gelir ve giderleri 3.072.438.265.- TL. olmaküzere toplam 3.911.706.220.- TL. olarak gösterilmiştir.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri 839.267.955.- TL. gösterilmiştir.

 Bunun, 838.400.000.- TL.sinin bağışgelirlerinden, 867.955.- TL.sinin kitap satış gelirlerinden sağlandığıanlaşılmıştır.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede; gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın61-69. maddeleri hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Liberal Demokrat Parti'nin 12 ilörgütünce sağlanan gelirleri toplamı 3.072.438.265.- TL. gösterilmiştir.

Bu tutarın 2.899.184.765.- TL.sininbağışlardan, 30.000.000.- TL.sinin Genel Merkez yardımlarından, 2.160.000.-TL.sinin aidatlardan, 20.112.168.- TL.sinin kitap satışlarından, 91.250.000.-TL.sinin organizasyon gelirlerinden, 29.731.332.- TL.sinin 1995 yılındandevreden nakit mevcudundan sağlandığı anlaşılmıştır.

Parti il örgütleri kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'da belirtilen kaynaklardan sağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulukararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 839.267.955.- TL. gösterilmiştir.

Bunun, 156.619.787.- TL.sinin bürogiderlerine, 243.878.668.- TL.sinin haberleşme giderlerine, 167.901.000.-TL.sinin yönetim giderlerine, 240.868.500.- TL.sinin propaganda giderlerine,30.000.000.- TL.sinin örgütlere yardım giderlerine yapıldığı anlaşılmıştır.

Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışında,giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Belgesiz Gider

Yapılan incelemede, 394 yevmiyenumarasında kayıtlı 4.500.000.- TL. tutarındaki giderin 450.000.- TL.tutarındaki perakende satış fişine dayanılarak ödendiği, 4.050.000.- TL.ninbelgesinin bulunmadığı görülmüştür.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinde,beşbin liraya kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ilebelgelendirilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden, bu tutarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi bir belgeye dayandırılması zorunludur.

Aynı Yasa'nın 76. maddesinin sonfıkrasına göre, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigideri tutarınca parti malvarlığının, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazine'yegelir kaydedilmesi gerektiğinden, belgesiz gider tutarı 4.050.000.- TL. Partimalvarlığının Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.

2- İl Örgütleri Giderleri

Liberal Demokrat Parti'nin 1996 yılında12 il örgütünün giderleri toplamı 3.018.568.899.- TL. gösterilmiştir.

Bu tutarın, 1.151.219.961.- TL.sininbüro giderlerine, 881.899.051.- TL.sinin propaganda giderlerine, 217.582.719.-TL.sinin personel giderlerine, 437.753.000.- TL.sinin yönetim giderlerine,327.114.168.- TL.sinin haberleşme giderlerine, 3.000.000.- TL.sinindemirbaşlara yapıldığı anlaşılmıştır.

3.072.438.265.- TL. gelir ile3.018.568.899.- TL. gider arasındaki farkı oluşturan 53.869.366.- TL.nin nakitmevcudu olarak 1997 yılına devredildiği görülmüştür.

İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Liberal Demokrat Parti'nin 1996 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen3.911.706.220.- TL. gelir ile 3.853.786.854.- TL. giderin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- Belgesi bulunmayan 4.050.000.- TL.gider karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Kanun'un 76. maddesinin sonfıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına, 9.9.1998 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.