Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2007/5, K.2008/42 Sayılı Karar - 12/02/2008

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2007/5 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2008/42

Karar Günü:12.2.2008

R.G.Tarih-Sayı:01.03.2008-26803

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Lider Türkiye Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Lider Türkiye Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2006 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeLider Türkiye Partisi'nin 2006 yılı itibariyle 22 ilde örgütlendiği, ancak 2006yılında bu 22 il örgütünün herhangi bir gelir ve gideri bulunmadığı, PartiGenel Merkezi'nin 2006 yılı gelirlerinin 1.594,00 YTL., giderlerinin 1.350,00YTL. ve 2007 yılına devreden nakit mevcudunun 244,00 YTL. olduğu, gelir toplamıile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.

A- Gelirlerinİncelenmesi

Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 1.594,00 YTL. olup, tamamıbağış gelirlerinden oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri 1.350,00 YTL. olup, tamamıgenel yönetim giderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi'nin 2007 yılına devreden nakitmevcudu 244,00 YTL. dir.

Genel Merkezin gider belgeleri üzerinde yapılanincelemede, giderlerin tümünün aşağıda belirtilen gider pusulalarıyla yapıldığıve başka bir kanıtlayıcı belgeye dayanmadığı görülmüştür.

Söz konusu gider pusulalarının incelenmesinde, alınan malveya hizmetin açıkça yazılı olmadığı, mal veya hizmetin kimden alındığınailişkin bir bilgi bulunmadığı, mal ve hizmetin alındığı kişilerce imzalanmadığı,sadece Parti Genel Sekreteri tarafından 'mal/iş bedelini aldım' bölümününimzalandığı anlaşılmıştır.

Bu haliyle bu belgelerin denetim için gerekli bilgileritaşımadığı sonucuna varılmıştır.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesinin üçüncü fıkrasına görebeş milyon (2006 yılı için 45,33 YTL.) liraya kadar olan harcamaların makbuzveya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarıgeçen harcamaların geçerli bir kanıtlayıcı belgeye dayanması gerekmektedir.

Alınan bir mal veya hizmetin tutarının giderkaydedilebilmesi için esas olan belge faturadır. Yasa'nın 70. maddesindebelirtilen 'makbuz'un ya da tutanağın tek başına bir ödemeye esas olabilmesiiçin mal ya da hizmetin fatura kesilmesinin mümkün olmadığı kişi ya da kurumlardanalınması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mali işlemlerinin2820 sayılı Yasa'ya uygun olup olmadığının saptanmasına yönelik mali denetiminiYasa'nın 75. maddesine göre evrak üzerinden yapmaktadır. Evrak deyiminingelir-gider belgeleriyle birlikte defter ve kayıtlardaki bilgileri de kapsadığıaçıktır. Defter ve belgelerin denetime elverişli ve yeterli olacak bilgileriiçermesi zorunludur. Nitekim 2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesinde parti adınayapılan giderlerin ne gibi işlere ve yerlere harcandığının ilgili defterleresıra ile ve belgeleri de belirtilerek geçirileceği öngörülmektedir.

2820 sayılı Yasa'nın 75. maddesinde; 'Anayasa Mahkemesidenetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanunauygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla dabunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de;'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderlerimiktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye iradkaydedilir' hükümleri yer almaktadır.

Bu itibarla; denetim için gerekli bilgileri taşımayan,fatura ile belgelendirilmesi gerektiği halde tek başına geçerli bir kanıtlayıcıbelge niteliği taşımayan gider pusulalarına dayanan 1.350,00 YTL. giderkarşılığı parti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleriuyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Lider Türkiye Partisi'nin 2006 yılı defter ve belgeleriüzerinde yapılan incelemede, Parti'nin 2006 yılında herhangi bir taşınmaz malve değeri yüz YTL. yi aşan taşınır mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığıanlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Lider Türkiye Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen 1.594.-YTL geliri ile 2007 yılına devreden 244.- YTL nakit mevcudunun eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna,

2- Mali denetim için gerekli bilgileri taşımayan, faturaile belgelendirilmesi gerektiği halde tek başına geçerli bir kanıtlayıcı belgeniteliği taşımayan gider pusulaları ile yapılan 1.350.- YTL gider karşılığıparti malvarlığının 2820 sayılı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarıncaHazine'ye irad kaydedilmesine,

12.2.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.