Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.1999/24, K.2008/69 Sayılı Karar - 29/04/2008

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:1999/24 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2008/69

Karar Günü:29.4.2008

R.G.Tarih-Sayı:17.05.2008-26879

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Millet Partisi'nin 1998 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca,Mustafa BUMİN, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, AyselPEKİNER, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve AhmetAKYALÇIN'ın katılımıyla 17.5.2001 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Millet Partisi 1998 yılı kesinhesabına ilişkin dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 1998 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeMillet Partisi Genel Merkezi ile il örgütlerinin 1998 yılı gelirleri toplamının28.407.541.429.- TL ve giderleri toplamının 27.793.438.793.- TL olduğu,614.102.636.- liranın nakit mevcudu olarak 1999 yılına devrettiğianlaşılmaktadır.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi'nin 1998 yılı gelirleri toplamı7.848.577.172.- TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 3.000.000.000- lirası aidat gelirleri,4.800.000.000.- lirası bağış, 816.092.-lirası diğer gelirler, 47.761.080.-lirası 1997 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan oluşmaktadır.

1998 yılı için 2820 sayılı Yasa'nın 66. maddesine göreyasal bağış sınırı 50.000.000.- TL olup, söz konusu yılda yasal bağış sınırıaşılmıştır.

Millet Partisi Genel Merkezi'nin 1998 yılı defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenlerdışındaki gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 66. maddesininikinci fıkrasında 'Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzelkişilerin her birinin bir siyasi partiye aynı yıl içerisinde ellimilyon liradanfazla kıymette ayni ve nakdi bağışta bulunması yasaktır.' denildikten sonra76. maddesinin birinci fıkrasında 'Bu Kanunun bağışlarla ilgili hükümlerineaykırı olarak bağış kabul ettiği Anayasa mahkemesince tespit edilen siyasipartilerin, 66 ncı maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı şekilde eldeettikleri gelirlerin tamamının Hazineye irad kaydedilmesine,taşınmaz mallarınHazine adına tapuya tesciline;aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen miktarlardanfazla gelirlerle taşınmaz malların bu fıkrada belirtilen miktarı geçen kısmınınkarşılığının Hazineye irad kaydedilmesine karar verilir.' şeklindedüzenleme yapılmıştır. 1998 yılı için bir kişinin bağış yapabileceği miktar50.000.000.- TL olarak belirlendiğinden, bu tutarı aşan bağışların Hazine'yeirad kaydedilmesi gerekir. Parti'nin 1998 yılında bağış olarak kabul ettiği veGenel Merkez kesinhesabında yer alan toplam 2.350.000.000.- liralıkbağış gelirinin Kanun'un 66. maddesinde belirtilen bağış sınırını aştığıgörülmüştür.

Parti Genel Merkezi'nce 2820 sayılı Yasa'nın 66.maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- liratutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Yasa'nın 76. maddesi uyarıncaHazine'ye gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 116. maddesinde 'BuKanunun 66 ncı maddesi hükümlerine aykırı olarak bağışta bulunan kimse vebağışı kabul eden parti sorumlusu, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.' denildiğinden, Yasa'ya aykırı olarak bağışta bulunankimseler ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında gerekli yasalişlemlerin yapılabilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusundabulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bağışlarla İlgili Tablo

Toplam 2.350.000.000.-TL

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinin gelirleri 20.558.964.257.- TLolarak gösterilmiştir.

Bunun 6.616.611.000.- lirası aidat gelirleri,13.277.212.589.- lirası bağış, 294.800.000.- lirası diğer gelirler ve370.340.668.- lirası ise 1997 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi'nin 7.751.860.914.- TL olarakgösterilen giderlerin tamamı genel giderlerden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi'nin 1999 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 96.716.258.- liradır.

Millet Partisi Genel Merkezi'nin 1998 yılı defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinin giderleri 20.041.577.879.- TLolarak gösterilmiştir.

Bunun 16.430.505.679.- lirası genel giderler, 183.514.000.-lirası demirbaş giderleri ve 3.427.558.200.- lirası diğer giderlerdenoluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 1999 yılına devreden kasa ve bankamevcudu 517.386.378.- liradır.

Parti'nin il örgütlerinin 1998 yılı kesinhesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu görülmektedir.

C- Parti Mallarının İncelenmesi

Parti'nin 1998 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.

Parti'nin 1998 yılı içinde edindiği 183.514.000.- TLtutarındaki taşınır malın Kanuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Millet Partisi'nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda;

1- Parti'nin 1998 yılı kesinhesabında gösterilen28.407.541.429.- TL gelir ve 27.793.438.793.- TL gider ile 614.102.636.- TLnakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- Parti Genel Merkezince 2820 sayılı Kanun'un 66.maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- TL (2.350.-YTL)tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun'un 76. maddesiuyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

3- 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 116. maddesineaykırı bağışta bulunan ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkındaYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmasına,

29.4.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.