ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2007/23 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2009/4
Karar Günü:10.2.2009
R.G.Tarih-Sayı:21.02.2009-27148
I- MALİ DENETİMİNKONUSU
Millet Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Millet Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabının ilkincelenmesi sonucunda
'Dosyada eksiklikbulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2005 yılı kesinhesapçizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılaninceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ilediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeMillet Partisi Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2006 yılı gelirleri toplamının149.765,55 YTL ve giderleri toplamının 129.666,88 YTL olduğu, 20.098,67 YTL.ninnakit mevcudu olarak 2007 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri 44.367,84 YTL olarakgösterilmiştir.
Bunun 20.700.- YTL.si bağış gelirlerinden ve 23.667,84YTL.si 2005 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'yauygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl ÖrgütleriGelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 105.397,71 YTL olarakgösterilmiştir.
Bunun 30.946.- YTL.si aidat gelirleri, 72.437,71 YTL.sibağış gelirleri ve 2.014.- YTL.si 2005 yılından devreden kasa ve bankamevcudundan oluşmaktadır.
İl örgütleri 2006 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerinİncelenmesi
1- Genel MerkezGiderleri
Parti Genel Merkezi'nin 2006 yılı giderleri 27.039,02 YTLolup tamamı genel giderdir.
Parti Genel Merkezi'nin 2007 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 17.328,82 YTL.dir.
Millet Partisi Genel Merkezi'nin 2006 yılı defter kayıtlarıve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındakigiderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesinde 'Fatura, satılanemtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermeküzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticarivesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve 'Fatura Kullanma Mecburiyeti'başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangi hallerde ve kimlertarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda malve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ile belgelendirilmesi zorunlututulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasında da faturanın tevsikedici belge olarak kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin birve ikinci fıkralarında, 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırıolamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasipartinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanunauygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir' ve 76. maddesinde de, 'Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedilir' hükümleri yeralmıştır.
Parti'ye ait 2006 yılı yevmiye defterinin incelenmesinde3.10.2006 tarih ve 61 numaralı yevmiyede
_________________ ___________________
Genel yönetim giderleri
Propoganda, tanıtım ve basın yayın giderleri 3.000.-
Bankalar 3.000.-
_________________ _________________
şeklinde kayıt yapılmasına karşın 3.000.- YTL.ye ilişkinherhangi bir belgenin evraklar arsında olmadığının görülmesi üzerine bununsebebi Parti yetkililerine sorulmuştur. Parti Genel Sekreteri Hacı Ali Özdemirimzalı verilen cevabi yazıda ''3.000.- YTL çek karşılığı banka ödemesininAltınbaş firmasına yaptırılan hediyelik, parti rozeti, kravat iğnesi, plaket veamblemler için yapıldığı, faturaların 7.6.2006 tarih ve 045485 numarası ile1.500.- YTL, 15.6.2006 tarih ve 045481 numarası ile 690.- YTL, 15.6.2006 tarihve 045482 numarası ile 900.- YTL olarak düzenlendiği ve 90.- YTL.sinin Genelbaşkan yardımcısı Filiz Edibali tarafından ödendiği' belirtilmiş, ek olarak da3 adet firma ve Millet partisi tasdikli fotokopi fatura sunulmuştur..
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesininikinci fıkrasında ki, 'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır.' hükmüne göre Filiz Edibali adına düzenlenenfirma ve millet partisi tasdikli fotokopi faturaların Parti bütçesinden ödenmesimümkün görülmediğinden 3.000.- YTL.nin Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 102.627,86 YTL olarakgösterilmiştir.
Bunun 91.239,04 YTL.si genel giderler, 140.- YTL.si demirbaşgiderleri, 11.248,82 YTL.si diğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2007 yılına devreden kasa ve bankamevcudu 2.769,85 YTL.dir.
Parti il örgütlerinin 2006 yılı kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti'nin 2006 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, taşınmaz mal ediniminin olmadığı ve 140.- YTL tutarındaki taşınırmalın Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Millet Partisi'nin 2006 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda,
1- Parti'nin 2006 yılı kesinhesabında gösterilen149.765,55 YTL gelir ve 126.666,88 YTL gider ile 20.098,67 YTL kasa ve bankadevrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışharcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 3.000.- YTL karşılığı Partimalvarlığının, aynı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
10.2.2009 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Mustafa YILDIRIM
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ