ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2001/16 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:2003/16
KararGünü:22.10.2003
R.G.Tarih-Sayı:15.11.2003-25290
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Milliyetçi Hareket Partisi'nin 2000 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, AliHÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, EnisTUNGA ve Mehmet ERTEN'in katılmalarıyla 16.04.2003 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
Milliyetçi Hareket Partisi'nin 2000 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine; oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2000 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Parti'nin Genel Merkezi ile 81 il örgütünün 2000 yılıgelirlerinin 5.219.589.526.230.- lira, giderlerinin 4.085.706.106.042.- lira,borçlarının 45.957.219.683.-lira ve 2001 yılına nakit devrinin1.179.840.639.871.-lira, gelir ve borç rakamlarının toplamı ile gider ve nakitdevir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri4.191.000.293.640.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 2.888.731.367.500.- lirası Hazineyardımı, 40.000.799.900.- lirası aidat gelirleri, 738.800.661.-lirası sigortatazminatları, 941.077.648.221.- lirası banka gelirleri, 71.258.387.561.- lirasıtaşıt satış gelirleri, 249.193.289.797.- lirası ise önceki yıldan devredennakit mevcududur.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69.maddelerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Partinin il örgütlerinin gelirleri1.028.589.232.590.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 150.073.123.348.- lirası aidat,829.991.742.059.- lirası bağış, 21.105.546.596.- lirası eğlence ve şölen,165.817.575.- lirası demirbaş satış, 331.874.768.- lirası banka,1.952.785.000.- lirası diğer faaliyet gelirleri, 24.968.343.244.- lirası iseönceki yıldan devreden nakit mevcududur.
İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin giderleri3.033.325.627.746.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 662.829.561.027.- lirası genel,309.944.534.828.- lirası personel, 25.034.830.867.- lirası seyahat, 663.541.752.350.-lirası bayrak, rozet, afiş, ilan ve yayın, 1.116.877.147.904.- lirası demirbaş,255.097.800.770.- lirası ise eğlence ve şölen giderleridir.
Parti Genel Merkezi'nce 1.157.674.665.894.-lira nakit mevcudu olarak 2001 yılına devredilmiştir.
Genel Merkezin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışında kalangiderlerin ve borçların 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.
Mükerrer Gider:
26.12.2000 tarih ve 888851 nolu faturaile yapılan 541.013.850.- lira tutarındaki giderin, 31.12.2000 tarih ve 182nolu Tediye Fişi'nde mükerrer olarak (iki kez) gider gösterildiği görülmüştür.
Aynı hizmet alımı için ikinci kez ödemeyapılamayacağından, ikinci kez gider gösterilen 541.013.850.- liranın tahsiledilerek Parti gelirlerine alınması ve bu işlemin tahsilat kaydının yapıldığıyıl hesabı içinde izlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Partinin il örgütlerinin giderleri1.052.380.478.296.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun 766.928.606.368.- lirası genel,46.476.825.000.- lirası personel, 19.910.486.558.- lirası seyahat,26.152.128.593.- lirası bayrak, rozet, afiş, ilan ve yayın, 40.152.282.117.-lirası eğlence ve şölen, 150.267.277.575.- lirası demirbaş, 2.492.872.085.-lirası taşıt giderleridir.
Parti İl Örgütleri'nce 22.165.973.977.-lira nakit mevcudu olarak 2001 yılına devredilmiştir.
İl örgütlerinin borçları ise45.957.219.683.- liradır.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin ve borçların MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek, 2820sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti 2000 yılında 2820 sayılı Yasa'nın74. Maddesi uyarınca sadece her birinin değeri yüz milyon lirayı aşan158.341.058.224.- lira tutarında taşınır mal edinmiştir.
Bunun tamamı satın alma yoluyla eldeedilmiştir.
Parti'nin kesinhesabı ve ekleri üzerindeyapılan incelemede, satın alma yoluyla elde edilen değerlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2820 sayılı Yasa'nın 60. maddesi veMilliyetçi Hareket Partisi Tüzüğü'nün 94. maddesinde Demirbaş Eşya Defteritutulması zorunlu defterler arasında sayılarak, bunların kayıtlarının tutulmasıgerekliliği de belirtilmiştir.
Demirbaş kaydedilmeyen Giderler:
Yapılan incelemede, aşağıda yazılıfaturalarla Parti Genel Merkezi'nce 2000 yılında satın alındığı anlaşılaneşyaların, Parti'nin 2000 yılında edinilen değeri yüzmilyon lirayı geçentaşınır mal listesine dahil edilmediği ve dolayısıyla demirbaş kayıtlarınınyapılmadığı anlaşılmıştır.
İlgili Muhasebe Fişinin
Faturanın
Demirbaş Malzemenin
Tarihi
Nosu
Tarihi
Nosu
Satınalınan Firma
Cinsi
Tutarı
24.03.2000
56
23.3.2000
892
Galeri Kenan Day.Tük.Mal.İnş.Tur
1 adet Fakir. Halı Yıkama M.
175.000.000.-
25.11.2000
167
22.11.2000
538732
Barış İletişim Sistemleri Paz. Tic. Ltd. Ş.
1 adet Panasonic GD-92 Cep Telefonu
142.000.000.-
317.000.000.-
Demirbaş niteliğindeki söz konusueşyaların, demirbaş kayıtlarına alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Milliyetçi Hareket Partisi'nin 2000 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen 5.219.589.526.230.-lira gelirin, 4.085.165.092.192.- lira giderin, 45.957.219.683.- lira borcun ve1.179.840.639.871.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Aynı hizmet alımı için ikinci kezyapılan ödeme tutarı 541.013.850.- liranın tahsil edilerek Parti gelirlerinealınması ve bu işlemin tahsilat kaydının yapıldığı yıl hesabı içindeizlenmesine,
3- 175.000.000.-lira ve 142.000.000.- liratutarlarında olup, demirbaş niteliğindeki eşyaların Demirbaş Eşya Defterinekaydedilmesi ve Demirbaş Eşya Hesabında gösterilmesi,
gerektiğine,
22.10.2003 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Aysel PEKİNER
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN