ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2014/67 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2018/39
Karar Tarihi:21/6/2018
R.G. Tarih –Sayısı:19/10/2018-30570
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Muhafazakar Yükseliş Partisi 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan TahsinGÖKCAN’ın katılımlarıyla 17/12/2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.
2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “…İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesinhesaplar, merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek kararabağlanır ve birleştirilir.” denilmiş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikincifıkrasında da “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri dekapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynıhesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınırmalların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinimtarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek ilörgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile Parti Genel Merkezine ilişkin kesinhesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı, birleştirileceğive birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağıhükme bağlanmıştır.
3. Muhafazakar Yükseliş Partisi, Genel Merkez kesin hesapcetvellerini 2/10/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonunakadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınavermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 51.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde siyasi partilerin “Merkezkarar ve yönetim kurullarınca (parti tüzüğünde kesin hesapları onaylama göreviverilen yetkili organlarınca) alınmış parti genel merkezi ve iller örgütlerikesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkinkararın onaylı örneğini”, (e) bendinde ise “Parti genel sekreteri vegenel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmışmutabakat yazılarını” Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesinesunacakları belirtilmektedir.
7. Muhafazakar Yükseliş Partisinin, 2013 yılı kesinhesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararı ve Partigenel sekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyan yılsonu kasa mevcudunugösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak bankayetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarını göndermediği tespit edilmiştir.
8. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından gönderilenyazıya ekli listeye göre Muhafazakar Yükseliş Partisinin teşkilatlandığıbelirtilen il örgütlerinin 2013 yılı kesin hesaplarının da gönderilmediğigörülmüştür.
9. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenenbilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapisve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hükümaltına alınmıştır.
10. 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
11. Bu itibarla Muhafazakar Yükseliş Partisinin 2013 yılıkesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulmasından dolayıişin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla, 2013 yılıkesin hesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararı,Parti genel sekreteri ve genel saymanının imzasını taşıyan yılsonu kasamevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarakbanka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazısını ve Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
- Kesin hesaplarının incelenip birleştirildiği veonaylandığına ilişkin kararın, banka hesaplarına ilişkin olarak bankayetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarının olmaması nedeniyle 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun 75. maddesi ve aynı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
12. Muhafazakar Yükseliş Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Sadettin CEYHAN tarafından heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nunilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
13. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2013 yılı gelirlerinin 10.000,00 TL, giderler toplamının10.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
14. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. GenelMerkez Gelirleri
15. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 10.000,00 TLolup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
17. Partinin il örgütlerinin gelirlerine ilişkin herhangibir bildirimde bulunulmamıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. GenelMerkez Giderleri
18. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 10.000,00 TLolup, bunun tamamı kira giderlerinden oluşmaktadır.
19. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
20. Partinin il örgütlerinin giderlerine ilişkin herhangibir bildirimde bulunulmamıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
21. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Muhafazakar Yükseliş Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 10.000,00TL gelir ve 10.000,00 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 21/6/2018 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ