ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2014/56 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2015/70
Karar Tarihi:1.7.2015
R.G.Tarih-Sayı:18.11.2015-29536
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Önce İnsan Partisi 2013 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI,Hicabi Dursun, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve HasanTahsin GÖKCAN’ın katılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.
2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabınmerkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı vebirleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesinesunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Önce İnsan Partisi, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile genel merkez ve il örgütlerine ait kesin hesapcetvellerini 2.7.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonunakadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’navermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla, Önce İnsan Partisinin 2013 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- İşin esasının incelenmesine;
2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
3- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerinistendiği sürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılıKanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
7. Önce İnsan Partisinin, Anayasa Mahkemesine verdiği2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHANtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2013 yılı gelirlerinin 15.200,00 TL, giderlerinin ise14.550,21 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri 15.200,00 TL olarakgösterilmiş olup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
Genel Merkez Giderleri
12. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 14.550,21 TLolup bunun 3.240,23 TL’si kira giderlerinden, 1.339,00 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 9.970,98 TL’si genel yönetim giderlerinden oluşmaktadır.
13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
14. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Önce İnsan Partisinin 2013 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 15.200,00TL gelir ve 14.550,21 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 1.7.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ