ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1997/18 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1999/26
KararGünü:16.6.1999
R.G.Tarih-Sayı:21.07.1999-23762
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Özgürlük ve Dayanışma Partisi GenelMerkezi ile ilçe örgütlerini de kapsayan 57 il örgütünün 1996 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca; Ahmet Necdet SEZER, Güven DİNÇER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ,Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU ve Mahir Can ILICAK'ın katılmalarıyla 16.3.1998 gününde yapılanilk inceleme toplantısında; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde, Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nin 1996 yılı gelirleri vegiderleri, birbirine denk biçimde Genel Merkez'in gelir ve giderleri5.728.341.998.- lira, 57 il örgütünün gelir ve giderleri 35.488.078.014.- liraolmak üzere toplam 41.216.420.012.- lira olarak gösterilmiştir.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri:
Özgürlük ve Dayanışma Partisi GenelMerkezi'nin 1996 yılı içindeki gelirleri toplamı 5.728.341.998.- liradır.
Bunun; 2.790.355.000.- liralık kısmı üyegiriş aidatları, 333.829.500.- liralık kısmı il payları, 1.194.185.088.-liralık kısmı bağışlar, 868.846.100.- liralık kısmı yayın satışları,534.700.000.- liralık kısmı rozet, bayrak v.b. satış gelirleri, 1.893.280.-liralık kısmı mevduat faiz gelirleri, 3.308.400.- liralık kısmı kur farkıgelirleri, 1.224.630.- liralık kısmı geçen yıldan devreden nakittir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede: gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın61-69. madde hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
Anayasa Mahkemesi denetimi evraküzerinde yaptığından Anayasa Mahkemesi'ne verilen tüm belgelerin denetimeelverişli olması gereklidir.
Gelir makbuzlarının belli bir sırayauyulmadan kaydedilmesi uygulaması denetimi güçleştirdiğinden, makbuzlarınüzerine yevmiye (kayıt) numaralarının yazılması gereğinin Parti'ye bildirilmesiuygun görülmüştür.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 57 il örgütünce sağlanangelirleri toplamı 35.488.078.014.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 4.479.279.500.- liralık kısmı üyegiriş aidatları, 12.040.354.843.- liralık kısmı üyelik aidatları,14.347.699.139.- liralık kısmı bağışlar, 1.037.175.000.- liralık kısmı yayınsatışları, 134.200.000.- liralık kısmı rozet, bayrak v.b. satış gelirleri,3.282.395.981.- liralık kısmı şenlik, konser v.b. gelirleri, 166.973.551.-liralık kısmı geçen yıldan devreden nakittir.
Parti il örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nda belirtilen kaynaklardan sağlandığı, MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunlarınYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 5.499.724.419.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 370.042.740.- liralık kısmıpersonel ücret giderleri, 412.202.000.- liralık kısmı kira ve bina giderleri,622.210.690.- liralık kısmı PTT, kargo, haberleşme giderleri, 2.366.783.663.-liralık kısmı tanıtım, temsil, propaganda giderleri, 281.171.162.- liralıkkısmı basın, yayın, ilan giderleri, 31.344.209.- liralık kısmı kırtasiyegiderleri, 108.022.000.- liralık kısmı elektrik, su ve doğalgaz gideri,15.775.000.- liralık kısmı büro, makine bakım onarım giderleri, 748.401.750.-liralık kısmı seyahat giderleri, 8.878.485.- liralık kısmı noter, vergi, resim,harçlar, 194.200.220.- liralık kısmı diğer çeşitli büro giderleri,340.692.500.- liralık kısmı demirbaş alım giderleridir.
5.728.341.998.- liralık gelir ile5.499.724.419.- liralık gider arasındaki farkı oluşturan 228.617.579.- lira,nakit mevcudu olarak 1997 yılına devredilmiştir.
Genel Merkez'in defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin 57 il örgütünün giderleritoplamı 33.325.959.844.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 14.201.010.122.- liralık kısmıkira ve bina giderleri, 2.624.690.914.- liralık kısmı PTT, kargo, haberleşmegiderleri, 5.600.400.933.- liralık kısmı tanıtım, temsil, propaganda giderleri,1.538.177.750.- liralık kısmı basın, yayın, ilan giderleri, 597.573.656.-liralık kısmı kırtasiye giderleri, 5.642.834.469.- liralık kısmı diğer çeşitlibüro giderleri, 3.121.272.000.- liralık kısmı Genel Merkez'e ödenen girişpaylarıdır.
İl örgütlerinin gelirleri ile giderleriarasındaki 2.162.118.170.- liralık fark, nakit mevcudu olarak gelecek yıladevredilmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların, 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nin 1996yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen41.216.420.012.- lira gelir ile 38.825.684.263.- lira giderin, eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Gelir makbuzlarının kayıtlarageçirilmesinde özen gösterilmesi gereğinin Parti'ye bildirilmesine, 16.6.1999gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ