ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2002/29 (Siyasî Parti Mali Denetimi)
KararSayısı:2003/1
KararGünü:16.04.2003
R.G.Tarih-Sayı:29.05.2003-25122
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Radikal Değişim Projesi Partisi'nin 2001yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, AliHÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, EnisTUNGA ve Mehmet ERTEN'in katılmalarıyla 16.4.2003 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında;
Radikal Değişim Projesi Partisi'nin 2001yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda 'Dosyadaki eksiklik giderildiğindenişin esasının incelenmesine; oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2001 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçelerive diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde, il örgütü bulunmayan Parti'nin Genel Merkezi'nin 2001yılı gelirlerinin 1.380.701.288.- lira, giderlerinin 1.235.578.000.- lira ve2002 yılına nakit devrinin 145.123.288.- lira, gelir ile gider ve nakit devirrakamlarının toplamının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri1.380.701.288.- lira olarak gösterilmiştir. Bunun 745.000.000.- lirası aidatgeliri, 191.400.000.- lirası bağış geliri, 185.000.000.- lirası rozet satışıvb. faaliyet geliri, 259.301.288.- lirası ise kredili alınan mal karşılığıdır.
Parti defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69.maddelerine uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
Parti Genel Merkezi'nin giderleri1.235.578.000.- lira olarak gösterilmiştir. Bunun 670.578.000.- lirası genelyönetim giderleri, 565.000.000.- lirası ise parti rozeti yaptırılmasına ilişkinharcamalar ve diğer giderlerdir.
Parti Genel Merkezi'nce 145.123.288.-lira nakit mevcudu olarak 2002 yılına devredilmiştir.
2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasında, beşmilyon liraya kadar harcamaların makbuz veya fatura gibibir belge ile tevsik edilmesinin zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu tutarı(2820 sayılı Yasa'nın Ek Madde 6 hükmüne göre 2001 yılı için 11.949.600.-lirayı) aşan tüm harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belgeyedayandırılması gerekmektedir.
2820 sayılı Yasa'nın 76. maddesinindördüncü fıkrasında ise 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyenparti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıylaHazineye irad kaydedilir' denilmektedir.
Parti defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Parti genel merkezinin aşağıda tarihi,numarası, tutarı ve niteliği gösterilen belge ile yaptığı 300.000.000.- liralıkgiderini ise bu kurallara uymadan sadece tutanak düzenlemek suretiyle 2820sayılı Yasa'nın 70. maddesine uygun olarak belgelendirmediği görülmüştür.
Yevmiye Defteri Kaydının
İbraz Edilen Belgenin
Tarihi
Numarası
Cinsi
Tutarı
Ödemenin Kime Yapıldığı ve Niteliği
30.06.2001
10
Tutanak
300.000.000.-
Erdoğan SARI
Rozet yapım, malzeme ve işçiliği
Bu durumda, 2820 sayılı Yasa'nın 70.maddesi ile öngörülen tutarı aşan ve tevsik belgesi olarak nitelenemeyecekbelge ile yapılan 300.000.000.- liralık harcamanın 2820 sayılı Yasa'nın 76.maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılması gerektiğisonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Parti'nin kesinhesabı ve ekleri üzerindeyapılan incelemede, 2001 yılında taşınmaz ve değeri yüzmilyon lirayı aşantaşınır mal, menkul kıymet ve her türlü hak ediniminin bulunmadığıanlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Radikal Değişim Projesi Partisi'nin 2001yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Partinin kesinhesabında gösterilen1.380.701.288.- lira gelir ile 935.578.000.- lira giderin, eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 70. maddesine aykırı olarak yapılan 300.000.000.- liralık giderkarşılığı parti malvarlığının, aynı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Hazine'yegelir yazılmasına,
16.4.2003 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Enis TUNGA
Üye
Mehmet ERTEN