Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2003/16, K.2005/23 Sayılı Karar - 01/12/2005

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2003/16 (SiyasîParti Malî Denetimi)

Karar Sayısı:2005/23

Karar Günü:1.12.2005

R.G.Tarih-Sayı:28.01.2006-26063

I - MALİ DENETİMİN KONUSU

 Sağduyu Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.

 II - İLK İNCELEME

 Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün 16. maddesi uyarınca Tülay TUĞCU, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, FulyaKANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, A.Necmi ÖZLER, Serdar ÖZGÜLDÜR,Şevket APALAK, Serruh KALELİ ve Osman Alifeyyaz PAKSÜT'ün katılmalarıyla1.12.2005 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;

 Sağduyu Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabının incelenmesisonucunda 'Dosyadaki eksiklikler giderildiğinden işin esasının incelenmesine;oybirliğiyle' karar verilmiştir.

 III - ESASIN İNCELENMESİ

 Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2002 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

 Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeParti'nin Genel Merkezi'nin 2002 yılı gelirlerinin 100.000.000.-TL,giderlerinin 30.680.000.-TL ve 2003 yılına nakit devrinin 69.320.000.-TL, gelirile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.

 A - Gelirlerin İncelenmesi

 Parti Genel Merkezi'nin gelirleri 100.000.000.-TL olarakgösterilmiştir. Bunun tamamı bağış gelirleridir.

 Parti defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerindeyapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'nın 61-69. maddelerine uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

 B - Giderlerin İncelenmesi

 Parti Genel Merkezi'nin giderleri 30.680.000.-TL olarakgösterilmiştir. Bunun tamamı Resmi Defter alım giderleridir.

 Parti Genel Merkezi'nce 69.320.000.-TL nakit mevcuduolarak 2003 yılına devredilmiştir.

 Genel Merkez'in defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

 C - Parti Malları

 Parti'nin kesinhesabı ve ekleri üzerinde yapılanincelemede, 2002 yılında taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı (yüz Yeni TürkLirasını) aşan herhangi bir taşınır mal, menkul kıymet ve her türlü hakediniminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

 IV - SONUÇ

 Sağduyu Partisi'nin2002 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

 Parti'nin kesinhesabında gösterilen 100.000.000.- lirageliri ile 30.680.000.- lira giderinin ve 69.320.000.- lira nakit devrinineldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nauygun olduğuna, Serdar ÖZGÜLDÜR'ün karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA 1.12.2005 günündekarar verildi.

DEĞİŞİK ve EK GEREKÇE

 1 - Sağduyu Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesi sırasında, 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 74. maddesininikinci fıkrası gereğince verilmesi gereken bilgi ve belgeleri göndermesi için,Anayasa Mahkemesi'nce adı geçen Parti'ye 22.10.2003 tarihinde bildirimdebulunulduğu, bu lazımeyi yerine getirmediği gerekçesiyle de AnayasaMahkemesi'nin 20.7.2005 tarih ve E.2005/1 (SP-İhtar), K.2005/2 sayılıkararıyla, kararın tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde bu aykırılığıgidermesi için, 2820 sayılı Kanun'un 104. maddesi gereğince Parti'ye ihtardabulunulduğu, Parti Genel Başkanı'nın 15.11.2005 tarihli yazı ekinde istenenbilgi ve belgeleri sunduğu, ayrıca yazı içeriğinde, söz konusu 2002 yılıkesinhesabıyla ilgili Anayasa Mahkemesi'nce istenen bilgi ve belgelerinYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmeküzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na 15.12.2003 tarih ve 3279 evrak kayıtnumarasıyla teslim edildiğinin, dolayısıyla karar gereğinin yerinegetirildiğinin, buna karşın Parti'ye Anayasa Mahkemesi'nce ihtar cezasıverildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

 2 - Söz konusu yazı içeriğinden, Parti'nin kendisinedüşen vecibeye yerine getirmesine karşın, Anayasa Mahkemesi'nce Parti'ye ihtarverildiği değerlendirilmesinde bulunulduğu görülmektedir. 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'nun 74. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesinhesap ile Parti merkez ve bağlı ilçeleride kapsayaniller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğinin, ilgili siyasîpartinin genel başkanları tarafından, Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesi'ne ve bilgi içinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na verilmesizorunlu bulunmaktadır. İnceleme konusu dosyada, Anayasa Mahkemesi'nin22.10.2003 tarihli yazısı ile Parti'ye ilgili noksanları ikmal etmesi için 30gün süre verilmesinden sonra, 15.11.2005 tarihine kadar istenen bilgi vebelgelerin Sağduyu Partisi tarafından Anayasa Mahkemesi'ne verilmediği hususutartışmasızdır. Parti, 22.10.2003 tarihli bildirim kararından sonra, 15.12.2003tarihinde istenen tüm bilgi ve belgelerin Anayasa Mahkemesi'ne iletilmek üzereYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na verildiğini belirtmektedir. Dosyada buiddiayı teyit eder mahiyette Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bir kabulbeyanı yer almamaktadır. Bununla beraber, söz konusu iddianın doğruluğu kabuledilse dahi, 2820 sayılı Kanun'un 74/2. maddesinin açıklığı karşısında birbaşka makamı aracı kılmak suretiyle Anayasa Mahkemesi'ne bilgi ve belge sunmagibi bir yönteme hukukilik atfedebilmeye de imkan olamayacağı kuşkusuzdur.Dolayısiyle de bu makamın söz konusu bilgi ve belgeleri Anayasa Mahkemesi'nezamanında göndermemiş olmasının hukuki sonuçlarından Parti'nin lehine bir yorumçıkartılabilmesi mümkün değildir. Parti, Anayasa Mahkemesi'nin 22.10.2003tarihli kararından sonra, iki nüsha hazırlayacağı bilgi ve belgelerden birsuretini doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne göndermeli, bir suretini de bilgi içinYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na vermeliydi.

 3 - Saptanan bu hukuki tespite bağlı olarak, doğrudanAnayasa Mahkemesi'ne gönderilmeyen bilgi ve belgelerden Yasa'nın açıkdüzenlemesine aykırı biçimde, Parti'nin aracı kıldığı Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'nın sorumlu tutulabilmesi mümkün bulunmadığından; AnayasaMahkemesi'nin 20.7.2005 tarihli ihtar kararının geri alınmasını gerektirir birhukuki nedenin mevcut olmadığı görülmektedir. Belirtilen bu açıklamaçerçevesinde, söz konusu gerekçenin Sağduyu Partisi'nin 2002 yılıkesinhesabının 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna dairAnayasa Mahkemesi'nin bu kararında yer alması gerektiğini değerlendiriyorum.