Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2010/13, K.2013/16 Sayılı Karar - 03/01/2013

String.prototype.turkishToUpper = function(){ var string = this; var letters = { "i": "İ", "ş": "Ş", "ğ": "Ğ", "ü": "Ü", "ö": "Ö", "ç": "Ç", "ı": "I" }; string = string.replace(/(([iışğüçö]))/g, function(letter){ return letters[letter]; }) return string.toUpperCase(); } String.prototype.turkishToLower = function(){ var string = this; var letters = { "İ": "i", "I": "ı", "Ş": "ş", "Ğ": "ğ", "Ü": "ü", "Ö": "ö", "Ç": "ç" }; string = string.replace(/(([İIŞĞÜÇÖ]))/g, function(letter){ return letters[letter]; }) return string.toLowerCase(); } $(function () { $(window).scroll(function () { //$('#typePanel').css('top', $(this).scrollTop()); }); //debugger; var keyword = ""; $("body").highlight("", { wordsOnly: false }); });ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2010/13 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2013/16

Karar Günü:3.1.2013

R.G.Tarih-Sayı:06.02.2013-28551

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Sosyaldemokrat Halk Partisinin 2009 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

SosyaldemokratHalk Partisinin 24.05.2002 tarihinde 176 kurucu üye ile kurularak tüzel kişilikkazanmıştır. Sosyaldemokrat Halk Partisinin 13.3.2010 gününde yapmış olduğuIII. Olağanüstü Kurultayında, Eşitlik ve Demokrasi Partisinin katılımınınkabulüne ve bu katılımla birlikte Partinin isminin Eşitlik ve Demokrasi Partisiolarak değiştirilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

II- İLK İNCELEME

Sosyaldemokrat Halk Partisinin 2009 yılı kesin hesabınınilk incelemesi sonucunda, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Sosyaldemokrat Halk Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2009 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren Anayasa MahkemesiRaportörü Zekeriya AYDIN tarafından hazırlanan esas inceleme raporu, Anayasa ve6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde,Partinin 2009 yılı gelirleri toplamının 358.540,10 TL ve giderleri toplamının363.420 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Sosyaldemokrat Halk Partisinin 2009 yılı birleşik kesinhesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu,bu haliyle 2009 yılı birleşik kesin hesabının doğru ve denk olduğu sonucunavarılmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kayıtlarındanSosyaldemokrat Halk Partisinin 2009 yılı itibariyle 69 ilde örgütlendiğianlaşılmaktadır.

Parti yetkililerince Adana, Afyonkarahisar, Ankara,Artvin, Bolu, Bursa, Eskişehir, Erzurum, Giresun, Hatay, İçel, İstanbul, İzmir,Kocaeli, Konya, Malatya, Mardin, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ, Tokat,Trabzon, Van, Zonguldak, Batman ve Yalova olmak üzere toplam 27 ilin ismitabloda belirtilmesine rağmen her hangi bir gelir ve gider belirtilmemiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kayıtlarındaAdıyaman, Ağrı, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bilecik Bingöl, Bitlis, Çanakkale,Çankırı, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Gaziantep, Hakkari,Kars, Kastamonu, Kırklareli, Kırşehir, Kütahya, Kahramanmaraş, Muğla, Muş,Nevşehir, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Tunceli, Şanlıurfa, Karaman, Şırnak,Bartın, Ardahan, Iğdır, Karabük, Kilis ve Düzce olmak üzere toplam 40 il açıkgörünmesine karşın, Parti yetkililerince sunulan gelir gider tablosunda buillerle ilgili herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Parti il örgütleri faaliyette olduğuna göre, bu yerleringiderlerinin nasıl karşılandığının belgeleriyle birlikte açıklanmasıistenmiştir.

Parti yetkilileri'Halen faaliyet göstermekte olan EDPil, ilçe ve belde örgütleri içinde faaliyet gösterilen mekanın mülkiyetikendisine ait olan yoktur. Bunların kira durumu ve yönetim giderlerininkarşılanmasına dair bilgiler ise sorumluluk aldığımız dönem itibariyle (13 mart2010 sonrası) mevcut belgeler ışığında, usulüne uygun hazırlanmış olarak vekesin hesap bağlamında tarafınıza iletilmiştir.' şeklinde cevapvermişlerdir.

Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genelmerkez, il, ilçe veya belde başkanlıklarına ait binaların ya kendi mülkü veyakira olması gerekir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi partifaaliyette bulunuluyor ise (il, ilçe veya belde teşkilatının faaliyettebulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarınpartiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kayıtlarına görePartinin 69 ilde teşkilatı bulunmasına karşın 67 il ile ilgili her hangi birgelir ve gider bildirilmemiştir.

Partinin il örgütleri faaliyette olduğuna göre, buyerlerin en azından yönetim giderlerinin (kira, su, elektrik, telefon,kırtasiye vb.) olması gerekir. Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesikayıt dışı gelir ve gider oluşturulmuş olduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820sayılı Kanun'un 69. maddesindeki bir siyasi partinin bütün gelirlerinin, osiyasi partinin tüzel kişiliğinin adına elde edileceği ile aynı Kanun'un 70.maddesindeki bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi partinin tüzelkişiliğinin adına yapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır.

Mahkemeye istenen bilgilerin istendiği şekliyleverilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzenininoluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması, inceleme vearaştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun'un 111.maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

A- Partinin Savunması

Parti yetkilileri kendilerine sorulan hususlara, 'EDP'ninyönetimini oluşturan bizler, eski adı Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP)'ye üyeolarak 13 Mart 2010 tarihinde katılmış olup, söz konusu geçmiş dönem dairişlemler hakkında bilgimiz olmadığı gibi, yine söz konusu döneme ait belgelerede ulaşabilmiş değiliz.

Yazınızda söz konusu edilen dönemin genel başkanı, PMüyeleri, il başkanları ve bütün merkez yöneticileri, yerel yöneticileri veüyelerinin neredeyse tamamı izleyen tarihlerde istifa edip partidenayrılmışlardır.

Halen faaliyet göstermekte olan EDP il, ilçe, ve beldeörgütleri içinde faaliyet gösterilen mekanın mülkiyeti kendisine ait olanyoktur. Bunların kira durumu ve yönetim giderlerinin karşılanmasına dairbilgiler ise sorumluluk aldığımız dönem itibariyle (13 mart 2010 sonrası)mevcut belgeler ışığında, usulüne uygun hazırlanmış olarak ve kesin hesapbağlamında tarafınıza iletilmiştir.

Aynı yazının 2.(a) ve (b) şıkları ile 3, 4, 5, 6 , 7, 8,9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20. maddelerinde belirtilen sorularıyanıtlayacak bilgi ve belgelere de ulaşmamız yukarıda belirttiğimizgerekçelerle maddeten mümkün olamamıştır.' şeklindecevap vermişlerdir.

B- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezinin gelirleri, 355.577,21 TL olarakgösterilmiştir.

Bunun 122.760 TL'si aidat ve bağış gelirleri, 440 TL'sitoplantı katılım gelirleri, 15.350 TL'si dosya satış gelirleri, 20.425,50 TL'sigazete ve satış gelirleri, 134.450 TL'si kampanya bağış gelirleri, 79.833 TL'sikurucu üyeler/PM/MYK bağışları ve 0,87 TL'si iskonto gelirlerindenoluşmaktadır.

2009 yılı için 2820 sayılı Kanun'un 66. maddesine göreyasal bağış sınırı 23.470 TL aşılmıştır.

Parti Genel Merkezinin 2009 yılı muhasebe kayıtlarınıntutulduğu yevmiye defteri ve defteri kebir 31.12.2008 tarihinde Çankaya İlçeSeçim Kuruluna onaylattırılmıştır.

Parti Genel Merkezinin 2009 yılı defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen dışındakigelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

1- FeridunİMREK'in 2009 yılında Partiye yaptığı bağış miktarı 29.000 TL'dir. 2009 yılıiçinde bir kişinin bağış yapabileceği tutar 23.470 TL olduğundan dolayı 29.000' 23.470 = 5.530 TL bağış sınırının üstünde kalmaktadır. 2820 sayılı Kanun'aaykırı olarak bağışta bulunma ve bağışı kabul etme nedeni sorulmuştur.

Feridun İmrek'in Yaptığı Bağışlara İlişkin Tablo

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

2820 sayılı Kanunu'nun,66. maddesinin ikinci fıkrasında,'Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin birsiyasi partiye aynı yıl içerisinde iki milyar liradan fazla kıymette ayni venakdi bağışta bulunması yasaktır.'; ek 6. maddesinde 'Bu Kanunun 66 ve70 inci maddelerinde yer alan parasal değerler her takvim yılı başından geçerliolmak üzere, o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunuhükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır';76. maddesinin birinci fıkrasında ise'Bu Kanunun bağışlarla ilgilihükümlerine aykırı olarak bağış kabul ettiği Anayasa mahkemesince tespit edilensiyasi partilerin, 66 ncı maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı şekildeelde ettikleri gelirlerin tamamının Hazineye irad kaydedilmesine,taşınmazmalların Hazine adına tapuya tesciline;aynı maddenin ikinci fıkrasındabelirtilen miktarlardan fazla gelirlerle taşınmaz malların bu fıkradabelirtilen miktarı geçen kısmının karşılığının Hazineye irad kaydedilmesinekarar verilir.' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

2820 sayılı Kanun'un 66. maddesine göre, 2009 yılı içinbir kişinin bağış yapabileceği miktar 23.470 TL olduğundan bu tutarı aşan 5.530TL tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun'un 76.maddesi uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesi gerekir.

2820 sayılı Kanun'un 116. maddesinde, 'Bu Kanunun 66ncı maddesi hükümlerine aykırı olarak bağışta bulunan kimse ve bağışı kabuleden parti sorumlusu, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ilecezalandırılır.' denildiğinden, Kanun'a aykırı olarak bağışta bulunanFeridun İRMEK ile bağışı kabul eden parti sorumluları Güngör OFLU ve NurullahDENİZ hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılabilmesi için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti il örgütlerinden Çorum il başkanlığının gelirleri34 TL, Manisa il başkanlığının gelirleri 2.928,89 TL olarak gösterilmiştir.

Parti il örgütlerinden 67 ilin herhangi bir geliribulunmamaktadır.

C- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

Parti genel merkezinin 2009 yılı giderleri 355.577,21 TLolarak gösterilmiştir.

Bunun 76.924,1 TL'si finansman giderleri, 100.561,68TL'si dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet giderleri, 37.869,41 TL'si çeşitligiderler, 32.267,53 TL'si personel ücret ve giderleri, 20.440 TL'si kiragiderleri, 160,33 TL'si çek ve komisyon giderleri, 11.624,71 TL'si işçi ücretgiderleri, 277,95 TL'si kırtasiye giderleri, 706,6 TL'si gazete ve dergi abonegiderleri, 6.870,52 TL'si posta ve kargo giderleri, 111,4 TL'si yol taşıtnakliye giderleri, 4.712,82 TL'si ısıtma aydınlatma ve su giderleri, 249,8TL'si temsil ve ağırlama giderleri, 1.069,23 TL'si temizlik bakım onarımgiderleri, 663,82 TL'si kurultay ve toplantı giderleri, 2.191,33 TL'si büroortak gideri, 514,2 TL'si avukatlık dava ve icra giderleri, 295,63 TL'si pul venoter giderleri, 839,27 TL'si bilgisayar giderleri, 31.683,31 TL'si AnayasaMahkemesi usulsüzlük cezasının gecikme faizi, 25.543,57 TL'si önceki dönemgiderlerinden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezinin 2010 yılına devreden kasa ve bankamevcudu anlaşılamamıştır.

Parti Genel Merkezinin 2009 yılı defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konulardışında, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.

Muhasebebiliminin genel kabul görmüş temel kavramlarından biri 'Belgelendirme'kavramıdır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesinde 'Fatura,satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağıgöstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriyeverilen ticari vesikadır' şeklinde tarif yapılmış ve 'Fatura KullanmaMecburiyeti' başlıklı 232. maddesindeki hükmüne göre de, faturanın hangihallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesinin gerektiği ifadeedilmiştir. Bu bağlamda mal ve hizmet alımlarında bu işlemlerin fatura ilebelgelendirilmesi zorunlu tutulmuş ve gerekli muhasebe kayıtlarınıntutulmasında da faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerektiğiifade edilmiştir.

Aynı Kanun'un 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.

Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesinde ki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;

Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edilir. Giderpusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve işücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanınadlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihiihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malısatana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsülettirilir.' hükmünden fatura vermekmecburiyetinde olmayanlar için gider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.

2820 sayılıKanun'un 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş bin liraya kadar olan (2009yılı için 58,65 TL) harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsikedilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçen harcamaların geçerli vekanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.

2820 sayılıKanun'un 70. maddesinde, 'Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasiparti tüzelkişiliği adına yapılır' ve aynı Kanun'un 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirad kaydedilir' hükümleri yer almıştır.

25.2.2011 günlü, 27857 mükerrer sayılı Resmî Gazete'deyayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'u ve Diğer Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yayınlandığı tarihitibariyle yürürlüğe girdiğinden ve geçici maddelerde yargılanmamış siyasiparti hesaplarında değiştirilen hükümlerin uygulanacağına dair düzenleme deyapılmadığından dolayı bu tarihten önceki denetim ve yargılamada değişikliktenönceki hükümler uygulanacaktır.

AnayasaMahkemesi partilerin mali denetiminde parti tüzel kişiliğini dikkate alarak yargılamayapmaktadır. Dolayısıyla yöneticilerin birbirleri ile olan ilişkileri ilgiliyıl hesabının incelenme ve yargılanmasında dikkate alınmamakta, suç unsurunarastlanılması halinde ise Başsavcılığa suç duyurusunda bulunulmaktadır.

1- Telefon gecikmebedellerinin Parti bütçesinden ödenme nedeni sorulmuştur.

Telefon Gecikme Bedelleri

Toplam'''''''''''''''''''''.4.681,08

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme bedelinden parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumluluk kapsamındaolduğu açıktır. Bu nedenle 4.681,08 TL'nin Hazine'ye irad kaydedilmesigerekir.

2- Partigörevlilerinin vergi ve diğer kanuni yükümlülüklerini zamanında yapmamalarısonucu oluşan gecikme zammı, ücreti ile para cezalarının Parti bütçesinden ödenmenedeni sorulmuştur.

Gecikme Zammı, Faiz ve Cezalara İlişkin Liste

Toplam'''''''''''''''''''''''' 3.291,03

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme faizi ve gecikme zammından partitüzel kişiliğini sorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında olduğu açıktır. Bu nedenle 3.291,03 TL'ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

3- Aşağıdagösterilen harcamalar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'ndaki belge asılları olmadanveya faksdan çıkan suretine dayanılarak yapılmıştır. 213 sayılı Kanun'a göredüzenlenmiş belge aslı olmadan ödeme yapılma nedeni sorulmuştur.

Fatura Aslı Olmadan Yapılan Giderlere Ait Tablo (Tablo-1)

Toplam'''''''''''''''''''''''' 10.240,1

Fatura Olmadan Yapılan Ödemelere Ait Liste (Tablo-2)

Toplam'''''''''''''''''''''2.106,6

Fatura Olmadan Yapılan Ödemelere Ait Liste (Tablo-3)

Toplam'''''''''''''''''''''5.451,68

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde beş milyon (2009 yılıiçin 58,65 TL) liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belgeile tevsik edilmesi zorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı aşanharcamaların makbuz veya fatura gibi geçerli ve kanıtlayıcı belgeye dayanmasıgerekmektedir. Bu nedenle fatura aslı olmaksızın veya 213 sayılı Kanun'a uygundüzenlenmiş belge olmadan kaydedilen giderin, Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir.

213 sayılı Kanun'a uygun olarak düzenlenmiş fatura,serbest meslek makbuzu, gider pusulası gibi kanıtlayıcı belgeler olmadanyapılan 17.798,38 TL tutarındaki giderin Kanun'un öngördüğü anlamda belgeyedayandırılmış olduğu kabul edilmemiştir. Bu nedenle söz konusu miktarınHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

4- Parti adınaolmayan, kişi adına kayıtlı telefonlara alınan kontör bedellerinin Partibütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.

Kontör Alımları

Toplam'''''''''''''''''''''''''84

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti yetkilileri kimlere alındığına dair isimbelirtmedikleri gibi, bu kontörlerin parti faaliyetleri için kullanıldığınadair kanıtlayıcı bilgi ve belge de sunmamışlardır. Bu nedenle Parti adınayapılmış bir gider olarak kabul edilmemiştir.

5- Tabloda yeralan 90, 184, 198, 200, ve 201 nolu yevmiyelerde ki icra ödemelerinin ana parave faizinin ayrı ayrı belirtilmesi ile faiz ve diğer masrafların partibütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.

İcra Ödemelerine Ait Liste

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

29.7.2009/90, 2.12.2009/184, 22.12.2009/198,24.12.2009/200, 24.12.2009/201 yevmiyedeki icra ödemelerinde ki istenenbilgiler tarafımıza verilmemiştir. İstenen bilgiler tarafımıza verilmediğindendolayı bu ödemeler Parti tarafından karşılanacak gider olarak kabuledilmemiştir.

Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Aksi halde bu tedbirlerin alınmamasısonucu oluşacak faiz ve diğer masraflar parti bütçesinden ödenecektir ki bunukabul etmek mümkün değildir.

Parti görevlilerinin yükümlülüklerini zamanındayapmamaları sonucu oluşan faiz ve diğer masraflardan parti tüzel kişiliğinisorumlu tutma imkanı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişisel sorumlulukkapsamında olduğu açıktır. Dolayısıyla 15.992,46 TL'nin Hazine'ye geliryazılması gerekir.

6- 17.8.2009 tarihve 105 nolu yevmiyede Sevgi ÇİÇEK'in 17.8.2009 tarih ve 041205 nolu faturasıile genel sayman Nurullah DENİZ tarafından gönderilen duvak, çelenk ve aranjmanbedeli olan 75TL.nin Parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Partide Genel Sayman olarak görev yapanNurullah DENİZ'in gönderdiği çiçekler Partiyi temsilen değil kişisel olduğundanparti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcamaolarak kabul edilmemiştir. Bu nedenle 75 TL ödemenin Hazine'ye gelirkaydedilmesi gerekir.

7- Habertürk'e(Yeni Kan Medya) avans olarak verilen 90.532 TL'nin hangi tarihte ve hangi işiçin verildiği ile avansın kapatıldığı tarihin bildirilmesi istenmiştir.

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Yapılanincelemelerde, söz konusu ödemeye ilişkin olarak kanıtlayıcı herhangi bir belgebulunamamış, avansın içeriği ile kapatılma tarihi Parti görevlilerindensorulmuş, görevlilerce söz konusu ödemenin raporun düzenlendiği tarihe kadarkapatıldığına dair bir belge ibraz edilmemiştir.

Ödemeninavans hesabına kaydedilmesi Partinin kasasından belgesiz olarak para çıkmışolması gerçeğini etkilemeyecektir.

Ödemenin yapıldığı tarihten bu güne kadar olan süreninuzunluğu, içeriğe ilişkin belge verilmemesi ve kaydın bu şekilde bırakılmasıgerçekte bu ödemelerin belgeye dayanmadan yapılan gider olduğunugöstermektedir. 2012 yılı sonuna kadar herhangi bir belge sunulmamış olmasıdurumu dikkate alındığında, bu ödemenin avans olduğu kaydının gerçeğiyansıtmadığı sonucuna varılmıştır. Kanıtlayıcı herhangi bir belgeyedayanmaksızın kaydedilen 90.532 TL'nin Kanun'un öngördüğü anlamdadayanağı olduğu kabul edilmemiştir.

8- Kişi veyafirmaların paraları alıp almadığının anlaşılabilmesi için ya imzalı paramakbuzu veya banka dekontunun olması gerekir.

Ödeme yapılan kişi veya firmaların paraları aldıklarınıkanıtlayıcı imzalı para makbuzları veya banka dekontlarının gönderilmesiistenmiştir.

Tablo-1

Maaş Ödemeleri (Tablo-2)

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

İstenen imzalı para makbuzu, banka dekontu veyaödemelerin yapıldığını kanıtlayıcı belgeler gönderilmediğinden 7.575,14 TL'ninHazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

9- Parti GenelMerkezinin binası kiralıktır. Parti ile kiraya veren arasında imzalanansözleşmenin gönderilmesi, tutanak ile ödenen kira ödemelerinin hangi ay veyılları kapsadığının belirtilmesi, yapılan kira ödemelerinin 268 seri noluGelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtildiği üzere banka veya PTT aracılığıylayapılmama nedeni sorulmuştur.

Kira Ödemeleri

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

29.7.2008 günlü, 26951 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan268 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre, işyerlerinde, işyerini kirayaverenler ile kiracıların kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin 1.11.2008tarihinden itibaren banka veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğütarafından düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Parti kiraya veren kişilere 30.1.2009 tarihli A4 kağıdınayazılmış tutanak yazısıyla 23.000 TL, 18.2.2009 tarihli A4 kağıdına yazılmıştutanak yazısıyla 45.885 TL ödemiştir. Ödemeler banka veya PTT aracılığıylayapılmamıştır.

Kira ödemeleri kanıtlayıcı belgeler olmadan tutanakyazılı kağıda istinaden yapılmıştır.

Kira sözleşmelerinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamaklabirlikte ispat açısından yazılı olmaları gerekir. Yasal düzenlemeye göre kirasözleşmesinin yazılı olma zorunluluğu bulunmamasına karşın, gerek kiracının vegerekse kiraya verenin haklarını doğması muhtemel bir uyuşmazlıkta koruyabilmekiçin yazılı olması gerekmektedir. Vergilendirme yönünden ise kişiler üçüncükişilerle olan vergisel ilişkilerini kanıtlamak zorunda olduklarından, busözleşmelerin de 213 sayılı Kanun'un 227. maddesi uyarınca ispat edici belgeolarak yazılı düzenlenmiş bulunması gerekmektedir. Kira ödemelerinde kirasözleşmesi ile paranın ödendiği veya alındığını gösteren belgeler kanıtlayıcıbelgedir.

Kira sözleşmesi ile paranın ödendiğini gösteren kanunenbelirlenmiş kanıtlayıcı belgeler olmadan yapılan 68.885 TL gider olarakkabul edilmemiştir.

10- 10.3.2009tarih ve 20 nolu yevmiyede 4.3.2009 tarih ve 900742 /742 nolu MuhakematMüdürlüğü muhasebe yetkilisi mutemet alındısı karşılığında Maliye BakanlığıMerkez saymanlık müdürlüğüne 12.347,50 TL dava açma ücreti olarak 12.634,30 TLve masraf olarak 18,20 TL yatırılmıştır. Yatırılan paraların içeriğine ilişkinayrıntılı açıklama yapılması istenmiştir.

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti yetkililerince istenen bilgi verilmediği içinaçılan davanın içeriği ve siyasi parti faaliyeti ile ilgili olup olmadığıanlaşılamadığından toplam 25.000 TL'nin Hazine'ye gelir kaydedilmesigerekir.

11- 9.9.2009 tarihve 129 nolu yevmiyede usulsüzlük ve gecikme Anayasa Mahkemesi 2005/33 olarak31.683,31 TL gider yazılmıştır. Gider kaydedilen tutara ilişkin ayrıntılıaçıklama yapılması istenmiştir.

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti yetkililerince istenen bilgi verilmediği içiniçeriği anlaşılamamıştır. Ancak Partinin 2009 yılı gelir-gider tablosunda31.683,31 TL Anayasa Mahkemesinin usulsüzlük cezasının gecikme faizi olarak yeralmıştır. Bu bilgiye göre söz konusu rakam gecikme faizine ilişkindir.Dolayısıyla 31.683,31 TL'nin Hazine'ye irad kaydedilmesi gerekir.

12- 2008 yılındandevreden kasa banka bilgileri ile 2010 yılına devreden kasa ve banka bilgilerininbildirilmesi istenmiştir.

Parti yetkilileri bu maddede belirtilen hususa cevapvermemişlerdir.

Parti hesabında devreden kasa ve banka bilgileribilinemediğinden kontrolünün yapılması da mümkün olmamıştır.

Mahkemeye istenen bilgilerin istendiği şekliyleverilmemesi inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerinyapılmasını temin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusundabulunulması gerekir.

2- İl Örgütleri Giderleri

Parti il örgütlerinden Çorum il başkanlığının giderleri4.947,1 TL ve Manisa il başkanlığının giderleri 2.895,69 TL olarakgösterilmiştir.

Parti il örgütlerinden 67 ilin herhangi bir gideribulunmamaktadır.

D- Parti Mallarının İncelenmesi

Partinin defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede2009 yılında herhangi bir taşınmaz ile değeri yüz lirayı aşan taşınır mal,menkul kıymet ve her türlü hak ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır.

IV- SONUÇ

SosyaldemokratHalk Partisinin yeni adıyla Eşitlik ve Demokrasi Partisinin 2009 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Partinin 2009yılı kesin hesabında gösterilen 358.540,10 TL gelir ve 363.420 TL giderinHazine'ye irad kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılıKanun'un 70. maddesine aykırı olarak partinin amaçlarına uygun olmayan ve partitüzel kişiliği adına yapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 265.597,40TL karşılığı malvarlığının 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 75.maddesi gereğince Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

3- Parti GenelMerkezince 2820 sayılı Kanun'un 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 5.530TL tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun'un 76.maddesi uyarınca Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

4- 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun 116. maddesine aykırı bağışta bulunan ile bağışıkabul eden parti sorumluları hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılmasınıtemin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

5- Mahkemeyeistenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekildekayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gideroluşturulması, inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundanKanun'un 111. maddesinin (c) fıkrasına istinaden gerekli işlemlerin yapılmasınıtemin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

3.1.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.