ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2003/17 (SiyasîParti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2008/28
Karar Günü:12.2.2008
R.G.Tarih-Sayı:29.02.2008-26802
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Sosyalist Demokrasi Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Sosyalist Demokrasi Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınilk incelenmesi sonucunda
'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği 2002 yılıkesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdeSosyalist Demokrasi Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2002 yılıgelirleri toplamının 14.359.555.004.-TL ve giderleri toplamının10.309.612.764.- TL olduğu, 4.049.942.240- TL.nin nakit mevcudu olarak 2003yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin gelirleri 8.611.905.004.- TLolarak gösterilmiştir.
Bunun 211.000.000- lirası giriş aidat gelirleri,8.240.000.000- lirası bağış, 160.905.004- lirası banka faiz gelirindenoluşmaktadır.
Genel Merkezin 2002 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede, gelirlerinin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl ÖrgütleriGelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 5.747.650.000.- TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 1.306.000.000.- lirası giriş aidatı,1.801.000.000.- lirası aylık aidat, 1.760.650.000.- lirası bağış, 605.000.000.-lirası rozet, bayrak vb. sağlanan gelirler ile 275.000.000.- lirası etkinlikgelirinden oluşmaktadır.
İl örgütlerinin 2002 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğugörülmektedir.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin giderleri 4.700.062.764.- TLolarak gösterilmiştir.
Bunun 1.200.000.000.- lirası kira ve bina giderleri,8.750.000.- lirası PTT ve kargo giderleri, 480.500.000.- lirası tanıtım,temsil, propaganda giderleri, 682.749.964.- lirası kırtasiye giderleri,1.178.062.800.- lirası genel gider, 1.150.000.00.- lirası demirbaşgiderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezi'nin 2003 yılına devreden kasa vebanka mevcudu 3.911.842.240.- liradır.
Sosyalist Demokrasi Partisi Genel Merkezi'nin 2002 yılıdefter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıdabelirtilenler dışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
Tarih
Cinsi
Tutarı
10.9.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
15. 000.000.
11.9.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
14. 800.000
18.9.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
15. 000.000.
19.9.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
14. 800.000.
9.11.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
15. 000.000
11.11.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
45. 000.000.
19.12.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
45. 000.000.
20.12.2002
Seyahat(Otobüs)gideri
30. 000.000.
15.11.2002
Akaryakıt gideri
76. 000.000.
17.11.2002
Akaryakıt gideri
63. 500.000.
Toplam 334.100.000.-TL
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 70. maddesinin birve ikinci fıkralarında; 'Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırıolamaz.
Bir siyasî partinin bütün giderleri, o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılır' ve aynıKanun'un 75. maddesinin dördüncü fıkrasında ise; 'Anayasa Mahkemesi denetimisonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanunauygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla dabunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' hükümleri yeralmaktadır.
Parti'nin adına kayıtlı aracı olmadığı gibi, akaryakıtharcamasını gerektirecek araç kiralama gideri de bulunmamaktadır. Dolayısıylaakaryakıt giderleri ile parti adına yapılmayan seyahat (otobüs bilet bedelleri)harcamalarının parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmışbir harcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 2820 sayılı Kanun'un70. maddesine aykırı olarak yapılan toplam 334.100.000.- lira ödemenin, aynıKanun'un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazine'ye irad kaydedilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 5.609.0550.000.- TLolarak gösterilmiştir.
Bunun 3.330.000.000.- lirası kira ve bina giderleri, 2.279.550.000.-lirası tanıtım, toplantı giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2003 yılına devrede nakit mevcudu138.100.000- liradır.
Parti'nin il örgütlerinin kesinhesap çizelgelerinin giderbölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olduğusonucuna varılmıştır.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Parti nin 2002 yılında taşınmaz mal ediniminin olmadığıanlaşılmıştır.
Parti'nin 2002 yılı içinde edindiği 1.150.000.000.- TLtutarındaki taşınır malın Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Sosyalist Demokrasi Partisi'nin 2002 yılı kesinhesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin 2002 yılı kesinhesabında gösterilen14.359.555.004.- TL gelir ve 10.309.612.764.- TL gider ile 4.049.942.240.- TLnakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarakpartinin amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış harcamaolarak kabulü mümkün görülmeyen 334.100.000.- TL (334 YTL) karşılığı Partimalvarlığının, aynı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca Hazine'ye gelirkaydedilmesine,
12.2.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Haşim KILIÇ
Başkanvekili
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Sacit ADALI
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
A. Necmi ÖZLER
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Şevket APALAK
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ