Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2014/59, K.2015/34 Sayılı Karar - 01/07/2015

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2014/59 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2015/34

Karar Tarihi:1.7.2015

R.G. Tarih –Sayı:05.11.2015-29523

I- MALİ DENETİMİN KONUSU

Türkiye Komünist Partisi 1920’nin 2013 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, RecepKÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI, ErdalTERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN’ınkatılımlarıyla 17.12.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısındaöncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

2. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 73. maddesininüçüncü fıkrasında “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine aitolan kesin hesapların, Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek kararabağlanacağı” öngörülmüş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasındada “siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmişbulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan illerteşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap dönemindeedindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkulkıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini veşekillerini de belirten listeleri eklenir.” denilerek il örgütlerindengönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabınmerkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı vebirleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesinesunulacağı hükme bağlanmıştır.

3. Türkiye Komünist Partisi 1920, karara bağlanarakbirleştirilmiş bulunan kesin hesap ile genel merkez ve il örgütlerine ait kesinhesap cetvellerini 4.7.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 74. maddesindeki “…Haziran ayı sonunakadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’navermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde: “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareketeden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve 15 milyonliradan 30 milyon liraya kadar hafif para cezası verilir.” denilmektedir.

5. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırıhareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

6. Bu itibarla Türkiye Komünist Partisi 1920’nin 2013yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

1- İşin esasının incelenmesine;

2- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

3- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiğisürede verilmemesi nedeniyle, Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasınaOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

7. Türkiye Komünist Partisi 1920’nin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2013 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör SadettinCEYHAN tarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri vediğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

8. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2013 yılı gelirlerinin 58.282,71 TL, giderler toplamının69.274,62 TL, gelecek yıla devreden nakit tutarının 4.768,20 TL olduğuanlaşılmaktadır.

9. Partinin 2013 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2013 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A- Gelirlerinİncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

10. Türkiye Komünist Partisi 1920’nin Genel Merkezinin2013 yılı gelirleri toplamı 8.135,41 TL olup bunun tamamı bağış, aidat ve geçenyıl gelirlerinden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

12. Türkiye Komünist Partisi 1920’nin il örgütlerinin2013 yılı gelirleri toplamı 50.147,30 TL olup bunun tamamı bağış, aidat vegeçen yıl gelirlerinden oluşmaktadır.

13. Parti İl Örgütlerinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B- Giderlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Giderleri

14. Türkiye Komünist Partisi 1920’nin Genel Merkezinin2013 yılı giderleri toplamı 22.937,96 TL olup bunun 251,55 TL’si haberleşmegiderlerinden, 6.480,00 TL’si kira giderlerinden, 57,30 TL’si ısınma,aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 15.825,11 TL’si vergi, sigorta, notergiderlerinden, 324,00 TL’si teşkilata tardım giderlerinden oluşmaktadır.Gelecek yıla devreden kasa/banka tutarı ise 957,56 TL’dir.

15. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

16. Türkiye Komünist Partisi 1920’nin il örgütlerinin2013 yılı giderleri toplamı 46.336,66 TL olup bunun 494,34 TL’si kırtasiyegiderlerinden, 3.465,74 TL’si haberleşme giderlerinden, 37.060,00 TL’si kiragiderlerinden, 5.316, 58 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerindenoluşmaktadır. Gelecek yıla devreden nakit tutarı ise 3.810,64 TL’dir.

17. Parti İl Örgütleri’nin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

18. Partinin 2013 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV- SONUÇ

Türkiye Komünist Partisi 1920’nin 2013 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2013 yılı kesin hesabında gösterilen 58.282,71TL gelir ve 69.274,62 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 1.7.2015 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.