Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2016/28, K.2019/26 Sayılı Karar - 16/10/2019

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2016/28 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2019/26

Karar Tarihi:16/10/2019

R.G.Tarih -Sayısı:6/12/2019-30970

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yılı kesinhesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, MuammerTOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, RecaiAKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında;

2. Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve SayıştayBaşkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulanesas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2015 yılı gelirler toplamının 36.255,00 TL, giderlertoplamının 34.530,15 TL olduğu anlaşılmaktadır.

5. Partinin 2015 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 230,00 TL olupbunun 30,00 TL’si üye giriş aidatı gelirlerinden, 200,00 TL’si ise bağışgelirlerinden oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 36.025,00 TLolup bunun 9.685,00 TL’si üye yıllık aidatı gelirlerinden, 8.640,00 TL’si bağışgelirlerinden, 17.700 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 2.000,00 TLolup bunun tamamı kira giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkeziningelecek yıla devreden nakit toplamı 275,00 TL olarak görülmüştür.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Partiye gönderilen yazıyla 2015 yılı işletme defterindekayıtlı olan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda verilen toplam 2.000,00 TLtutarındaki bina giderine ait harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahiptevsik edici belgelerin gönderilmesi istenmiştir.

Parti tarafından anılan yazıya cevap verilmemiştir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hallerde,fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacaktasdikli örnekleri kullanılabilir.”, 75. maddesinin dördüncü fıkrasında; “AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.” ve 76.maddesinin son fıkrasında: “Belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar.Ayrıca kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının teminedilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bubelgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiğiilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise gönderilenbelgeler içinde 2.000,00 TL tutarında gidere ilişkin harcamanın doğruluğunugösterecek muhtevaya sahip herhangi bir tevsik edici belgenin bulunmadığıtespit edilmiştir.

Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen vetevsik edilmeyen 2.000,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye iratkaydedilmesi gerekir.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Parti il örgütlerinin giderleri 32.530,15 TL olup bunun17.700,00 TL’si kira giderlerinden, 11.402,15 TL’si kırtasiye ve bürogiderlerinden, 2.635,00 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden ve 793,00 TL’sihaberleşme giderlerinden oluşmaktadır.

13. İl örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2015 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

A. Kanun’a uygunolmayan 2.000,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineyeirat kaydedilmesine,

 B. Partinin 2015 yılı kesin hesabında gösterilen36.255,00 TL gelir ve 34.530,15 TL giderin Hazineye irat kaydedilen dışındakalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılıKanun’a uygun olduğuna,

16/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.