ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2012/41 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/116
Karar Günü:25.9.2013
R.GTarih-Sayı:14.12.2013-28851
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Sosyalist İşçi Partisinin 2011 yılı kesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca HaşimKILIÇ, Serruh KALELİ, Alparslan ALTAN, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, EnginYILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL veZühtü ARSLAN'ın katılımıyla 3.1.2013 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;
1- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
2- Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Türkiye Sosyalist İşçi Partisinin, Anayasa Mahkemesineverdiği 2011 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEMtarafından heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2011 yılı gelirlerinin 43.490 TL vegiderlerinin 43.486 TL olduğu, 4 TL'nin ise nakit mevcudu olarak 2012 yılınadevredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin 2011 yılı kesin hesabının Parti Merkez YürütmeKurulunun 3.6.2012 günlü, 43 sayılı kararı ile kabul edilerek onaylandığıgörülmüştür.
Partinin 2011 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2011 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Partinin Genel Merkez gelirleri 38.335 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 16.880 TL'si aidat gelirleri, 21.000 TL'si bağışgelirleri ve 455 TL'si yayın gelirlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
Aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen gelirlerle ilgiliolarak ispatlayıcı herhangi bir belge sunulmamıştır.
Yev. No
Yevmiye Tarihi
MakNo
Makbuz Tarihi
Açıklama
Gelirin Türü
Toplam
(TL)
Ödenti
Bağış
1
31.1.2011
1005
3.1.2011
Turgut KOÇAK
600
1.400
2.000
2
31.1.2011
1006
3.1.2011
Ali ÖNER
600
400
1.000
3
31.1.2011
1007
3.1.2011
Doğan YALDIR
600
400
1.000
4
28.2.2011
1008
10.2.2011
Necdet COŞKUN
600
400
1.000
5
28.2.2011
1009
10.2.2011
Celal FİL
600
400
1.000
6
31.3.2011
1010
5.3.2011
Murat TAŞĞIN
600
-
600
7
31.3.2011
1011
5.3.2011
Sermin ÖNER
600
-
600
8
30.4.2011
1012
5.4.2011
Mutluay ÇELİK
600
400
1.000
9
30.4.2011
1013
5.4.2011
Duran ATAK
600
400
1.000
10
31.5.2011
1014
2.5.2011
Celil ERDOĞUŞ
600
-
600
11
31.5.2011
1015
5.5.2011
Ayhan Hüseyin ÜLGUNAY
600
-
600
12
31.5.2011
1016
6.5.2011
Doğan KOÇAK
400
-
600
13
31.5.2011
1017
6.5.2011
Hüseyin KAYGUSUZ
400
-
400
14
31.5.2011
1018
7.5.2011
Sevilay TANİYİT
600
-
600
15
30.6.2011
1019
2.6.2011
Hasan YAVAŞ
600
400
1.000
16
30.6.2011
1020
6.6.2011
Ulvi Can KAYABAL
600
400
1.000
17
31.7.2011
1021
2.7.2011
Hüseyin TOPRAK
400
-
400
18
31.7.2011
1022
3.7.2011
Bülent SEVİÇ
400
-
400
19
31.7.2011
1023
4.7.2011
Ulaş ŞUR
200
-
200
20
31.7.2011
1024
7.7.2011
Ahmet BİLAL
600
-
600
21
31.7.2011
1025
8.7.2011
Yusuf ERTÜRK
600
400
1.000
22
31.7.2011
1026
8.7.2011
Alper GÜLAY
200
-
200
23
31.7.2011
1027
8.7.2011
Meriç YOLDAŞ
600
400
1.000
24
30.9.2011
1028
2.9.2011
Ayşe AKINCI
400
-
400
25
30.9.2011
1029
2.9.2011
Orhan İHTİYAROĞLU
400
-
400
26
31.10.2011
1030
1.10.2011
Himmet AZAPCI
600
400
1.000
27
31.10.2011
1031
5.10.2011
Ayşe ŞİMŞEK
600
400,00
1.000
28
31.10.2011
1032
15.10.2011
Mustafa ÇOLAKOĞLU
1.200
14.800
16.000
29
31.10.2011
1033
16.10.2011
Can LAFCI
400
-
400
30
30.11.2011
1034
1.11.2011
Nihat COŞKUN
120
-
120
31
30.11.2011
1035
2.11.2011
Kenan TOPRAK
120
-
120
32
30.11.2011
1036
2.11.2011
Ertuğrul BAŞKAN
120
-
120
33
30.11.2011
1037
2.11.2011
Sibel EROĞLU
120
-
120
34
30.11.2011
1038
2.11.2011
Musa CEYLAN
600
-
600
TOPLAM (TL)
16.880
21.000
37.880
Yevmiye defterinin gelir kısmı ile gelir belgelerininincelenmesinde, Parti tarafından sağlanan bağış ve aidat gelirlerine ilişkinolarak gelir makbuzu, banka dekontu veya ekstresi vb. ispatlayıcı herhangi birbelge bulunmadığı görülmüş ve sözü edilen gelirlere ilişkin belgeleringönderilmesi, aksi durumda 2820 sayılı Kanun'a aykırı olarak gelir sağlamanedeni 21.5.2013 günlü, 28778 sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığınasorulmuştur. Ancak, Parti tarafından bu gelir kalemlerine ilişkin olarak hiçbirbelge sunulmadığı gibi, söz konusu yazıya da bir cevap verilmemiştir.
2820 sayılı Kanun'un 'Gelirlerin SağlanmasındaUsul' başlıklı 69. maddesinde,
'Bir siyasi partinin bütüngelirleri, o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edilir.
Siyasi partilerin genelmerkezlerinin ve teşkilat kademelerinin gelirleri, parti merkez karar ve yönetimkurulunca bastırılan makbuzlar karşılığında alınır. Bastırılan ve partiteşkilat kademelerine gönderilen gelir makbuzlarının seri ve sıra numaralarınaait kayıtlar parti genel merkezinde tutulur. Parti teşkilat kademelerialdıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla parti merkez karar ve yönetimkuruluna karşı mali sorumluluk taşırlar.
Sağlanan gelirin türü vemiktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresi, makbuzudüzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzası, makbuzda ve dip koçanlarında yeralır.
Makbuzların asılkısımlarıyla dip koçanlarında aynı sıra numarası bulunur. Makbuz dipkoçanlarının saklama süresi, Anayasa Mahkemesinin ilk inceleme kararının ilgilipartiye bildirilme tarihinden itibaren beş yıldır.'denilmektedir.
Bu madde hükmüne göre siyasi partileringelirleri, parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan ve sağlanangelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresi,makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzasına yer verilen makbuzlarkarşılığında alınabilecektir.
Ayrıca, 13.2.2011 günlü, 6111 sayılıKanunla 2820 sayılı Kanun'un 66. maddesine eklenen hüküm ile siyasi partilerinadına açılmış banka hesaplarına yapılan bağışlar için ayrıca gelir makbuzudüzenlenmeyeceği öngörülmüştür. Ancak, bu şekilde hesaba yatırılan bağışlariçin düzenlenen banka dekont ve ekstrelerinde, yatırılan tutarın bağış geliriolduğu ve bağışı yapan kişinin ad ve soyadı ile yatırılan tutarın açık birşekilde gösterilmesi gerekir.
Öte yandan, 2820 sayılı Kanun'un 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de 'Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara aykırıolarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığıanlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilir.'hükümleri yer almaktadır.
Yevmiye defterinin gelir kısmında kimden sağlandığıyazılmasına rağmen, gelir makbuzu, banka dekontu veya ekstresi vb. ispatlayıcıherhangi bir belgeye dayanmayan gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olaraksağlandığı kabul edilmediğinden, toplam 37.880 TL tutarındaki gelir karşılığıParti malvarlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 5.155 TL olarak gösterilmiştir.
Bunun 4.555 TL'si aidat gelirleri ve 600 TL'si bağışgelirlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Partinin Genel Merkez giderleri 38.332 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 31.840 TL'si kira ve apartman giderleri, 1.298TL'si yayın giderleri ve 5.194 TL'si diğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2012 yılına devreden nakit mevcudu3 TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 5.154 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 4.720 TL'si kira ve apartman giderleri ve 434 TL'sidiğer giderlerden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2012 yılına devreden nakit mevcudu1 TL'dir.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2011 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, herhangi bir taşınmaz mal ve değeri yüz lirayı aşan taşınır mal vemenkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Türkiye Sosyalist İşçi Partisinin 2011 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Partinin 2011 yılı kesin hesabında gösterilen 43.490 TLgelir ve 43.486 TL gider ile 4 TL nakit devrinin Hazineye irat kaydedilenlerdışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Kesin hesapta gösterildiği halde belgelendirilmeyen ve2820 sayılı Kanun'a aykırı elde edilen 37.880 TL tutarındaki gelir karşılığıparti malvarlığının aynı Kanun'un 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye iratkaydedilmesine,
25.9.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN