ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2010/28 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/130
Karar Günü:11.12.2013
R.G.Tarih-Sayı:08.01.2014-28876
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Türkiye Sosyalist İşçi Partisi 2009 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Türkiye Sosyalist İşçi Partisi 2009 yılıkesin hesabının ilk incelemesi sonucunda, dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine 11.12.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Türkiye Sosyalist İşçi Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2009 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren RaportörZekeriya AYDIN tarafından hazırlanan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleriile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde,Partinin 2009 yılı gelirlerinin 13.155 TL ve giderlerinin 12.992 TL olduğu, 163TL nakit devrinin 2010 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.
Partinin 2009 yılı birleşik kesin hesabının Genel YönetimKurulunca 5.4.2010 gününde kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Türkiye Sosyalist İşçi Partisi 2009 yılı GenelMerkez kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanantutarlardan oluştuğu, bu hâliyle Partinin 2009 yılı kesin hesabının doğru, denkve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Parti Genel Merkezinin 2009 yılı gelir ve giderbelgelerinin kaydedildiği defterler bulunmamaktadır.
Parti yetkililerinden 5.3.2013 gün ve 215-744 sayı ile2009 yılı kesin hesabının dayanağını oluşturan defterler ile gelir ve giderbelge asıllarının gönderilmesi istenmiştir.
Parti yetkilisi Genel Başkan Turgut KOÇAK 28.5.2013 günlüyazı ile, “Sözü geçen genel merkez gelir ve gider belgeleri ve defterler isemahkemenize iletilmiş olup bize dönmüş değildir.” şeklinde cevap vermiştir.
Parti yetkilisinin defterler ile gelir ve giderbelgelerini Anayasa Mahkemesine verdiğine dair herhangi bir belge sunmaması ve yapılanaraştırmada da bunların Mahkemede olduğuna dair herhangi bir bilgiyeulaşılamadığından dolayı beyana itibar edilmemiştir. Bu nedenle defterler yokkabul edilmiştir.
2820 sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasında, “Herkademedeki parti organları üye kayıt defteri, karar defteri, gelen ve gidenevrak kayıt defteri, gelir ve gider defteri ile demirbaş eşya defteri tutmakzorundadırlar.”, beşinci fıkrasında, “Parti adına elde edilen gelirlerinalındığı ve yapılan giderlerin ne gibi işlere ve yerlere harcandığı ilgilidefterlere sıra ile ve belgeleri de belirtilerek geçirilir.”, altıncıfıkrasında “Bütün defterlerin sayfaları ve kaç sayfadan ibaret olduklarıteşkilatın bulunduğu ilgili seçim kurulu başkanı tarafından mühürlenir vetasdik edilir.” denilmiş, aynı Kanun'un 113. maddesinde de “Bu Kanunun60 ıncı maddesinde yazılı defter ve kayıtları tutmayanlar, altı aydan bir yıla,bu defter ve kayıtları tahrif veya yok edenler veya gizleyenler, bir yıldan üçyıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.” hükmü getirilmiştir. Gelirve giderlerin işlendiği defterler ibraz edilmediğinden Parti sorumlularıhakkında gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulması gerekir.
Türkiye Sosyalist İşçi Partisi Ankara il teşkilatıGenel Merkez ile aynı binayı kullandığından dolayı ayrıca gelir ve gideribulunmamaktadır. Bu nedenle sadece Genel Merkez gelir ve giderleriincelenmiştir.
A- Genel MerkezGelirlerinin İncelenmesi
Parti Genel Merkezinin 2009 yılı gelirleri 13.155 TLolarak gösterilmiştir.
Bunun 3.900 TL'si ödenti gelirlerinden, 9.220 TL'sibağışlardan ve 35 TL'si önceki yıldan devreden nakitten oluşmaktadır.
Genel Merkezin 2009 yılı gelir belgeleri sunulmamıştır.2009 yılı gelirleri arasında yer alan 13.120 TL'nin belgeye dayanması gerekir.
2820 sayılı Kanun'un “Gelirlerin sağlanmasında usul”başlıklı 69. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Sağlanan gelirin türü vemiktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresi, makbuzudüzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzası, makbuzda ve dip koçanlarında yeralır.”, 76. maddesinin üçüncü fıkrasında da, “Bu Kanunun 69 uncumaddesinde belirtilen esaslara aykırı olarak bir siyasi partinin tevsikedilmeyen kaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıylabu gelir Hazineye irat kaydedilir.” denildiğinden, Partinin 2009 yılıiçinde elde ettiği ve belgelendiremediği 13.120 TL'nin Hazineye gelir yazılmasıgerekir.
B- Genel MerkezGiderlerinin İncelenmesi
Parti GenelMerkezinin 2009 yılı giderleri toplamı 12.992 TL'nin tamamı yönetim gideriolarak gösterilmiştir.
Genel Merkezin 2009 yılı gider belgeleri sunulmamıştır.2009 yılı giderleri arasında yer alan 12.992 TL'nin belgeye dayanması gerekir.
2820 sayılı Kanun'un “Giderlerin yapılmasında usul”başlıklı 70. maddesinin üçüncü fıkrasında, beş milyon (2009 yılı için 58,65 TL)liraya kadar harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesizorunlu olmadığı belirtildiğinden bu miktarı geçen harcamaların fatura veyamakbuz gibi belgelerle tevsik edilmesinin zorunlu olduğu ve aynı Kanun'un 76.maddesinin dördüncü fıkrasında da belgelendirilmesi gerektiği hâldebelgelendirilmeyen Parti giderleri miktarınca Parti malvarlığının, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irad kaydedileceği belirtildiğinden,belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyen 12.992 TL tutarındakiParti malvarlığının Hazineye gelir yazılması gerekir.
C- Parti Mallarının İncelenmesi
Mevcut belgelere göre yapılan incelemede, Partinin 2009yılı içinde değeri yüz Türk Lirasını aşan taşınır mal, menkul kıymet ve haklarile taşınmaz edinmediği sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
TürkiyeSosyalist İşçi Partisi 2009 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
1- Partinin 2009 yılı kesin hesabında gösterilen 13.155 TLgelir ile 163 TL nakit devrinin Hazineye gelir kaydedilenler dışında kalanbölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Kesin hesapta gösterilen ve belgelendirilmesi gerektiğihalde belgelendirilmeyen 12.992 TL gider ve 13.120 TL gelir olmak üzere toplam26.112 TL karşılığı Parti malvarlığının, 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Gelir ve giderbelgelerinin kaydedildiği defterlerin verilmemesi nedeniyle 2820 sayılıKanun'un 60. ve 113. maddelerine göre gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
11.12.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN
Üye
M. Emin KUZ