ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/54 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2015/25
Karar Tarihi:1.7.2015
R.G.Tarih-Sayı:17.10.2015-29505
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Ulusal Partinin 2010 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Mehmet ERTEN, Serdar ÖZGÜLDÜR,Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, NuriNECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN’ın katılımlarıyla22.3.2012 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suçduyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.
1- Ulusal Partinin 2010 yılına ait kesin hesapcetvelleri, Genel Başkan imzalı 19.7.2011 tarih ve 3797 sayılı yazıyla AnayasaMahkemesi Başkanlığına verilmiştir.
2. 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinde, “… Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.”,
3. 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde iseSiyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumlularıhakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuzmilyon liraya kadar hafif para cezası verilir.”
hükümleri yer almıştır.
4. Buna göre, Ulusal Parti’nin 2010 yılı kesin hesabınınParti Genel Başkanı tarafından Haziran ayı sonuna kadar Anayasa MahkemesiBaşkanlığına sunulması gerektiği yönündeki 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesi ilegetirilen kurala uyulmamıştır.
5. Bu nedenle, 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesihükümlerine aykırı hareket eden Parti sorumluları hakkında yasal işlemyapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasıgerekir.
6. Bu itibarla, Ulusal Partinin 2010 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
1- Dosyadaeksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
2- Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri gönderilmesi için Partiye bu kararın tebliğindenitibaren 30 gün süre verilmesine,
3- Partinin 2010 yılı kesin hesabını, 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun 74. maddesinde öngörülen sürede Anayasa Mahkemesi’nevermeyen parti sorumluları hakkında, aynı Kanun’un 111. maddesinin (b) bendiuyarınca yasal işlem yapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suçduyurusunda bulunulmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
7. Ulusal Partinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2010 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafındanheyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğeryasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2010 yılı gelirlerinin 120.329,45 TL, giderlerinin ise250.537,18 TL olduğu, nakit mevcudu olarak ise 2011 yılına devredilen tutarın1.104,99 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2010 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2010 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri 81.069,45 TL olarakgösterilmiş olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
12. Partinin 2010 yılında il örgütlerine ilişkingelirleri 39.260,00 TL olup bunun tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
13. Parti İl Örgütlerinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
14. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 211.277,18 TLolup bunun 15.243,81 TL’si personel giderlerinden, 43.470,02 TL’si propagandamalzeme giderlerinden, 115.000,00 TL’si kira giderlerinden, 4.770,79 TL’siçeşitli giderlerinden, 32.792,56 TL’si vergi giderlerinden oluşmaktadır.
15. Parti Genel Merkezinin 2011 yılına devreden nakitmevcudu 1.104,99 TL’dir.
16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
17. Partinin 2010 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 39.260,00 TL olup bunun 19.255,00 TL’sikira giderlerinden, 509,00 TL’si ısınma giderlerinden, 19.496,00 TL’sipropaganda giderlerinden oluşmaktadır.
18. Parti İl Örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
19. Partinin 2010 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede, herhangi bir taşınmaz mal ve değeri 100 TL’yi aşan taşınırmal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Ulusal Partinin 2010 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen 120.329,45TL gelir ve 250.537,18 TL giderin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna, 1.7.2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ