ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2011/48 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2013/115
Karar Günü:25.9.2013
R.GTarih-Sayı:14.12.2013-28851
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeni Partinin 2010 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
Yeni Parti, 19.5.2012 tarihinde Ankara'da yapılan olağanüstükongresinde, bütün hak ve alacaklarıyla birlikte diğer bir siyasi parti olanHak ve Eşitlik Partisi (HEPAR) ile birleşme kararı almıştır. Hak ve EşitlikPartisi Merkez Yönetim Kurulunun 20.5.2012 gün ve 2012/6 sayılı kararıyla dabirleşme talebi kabul edilmiştir
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca SerruhKALELİ, Alparslan ALTAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN,Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ,Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI ve Erdal TERCAN'ın katılımıyla 14.12.2011 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesineOYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Yeni Partinin, Anayasa Mahkemesine verdiği 2010 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Selim ERDEM tarafından heyetesunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerdePartinin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2010 yılı gelirlerinin 290.131,98 TLve giderlerinin 285.909,65 TL olduğu, 4.222,33 TL'nin ise nakit mevcudu olarak2011 yılına devredildiği anlaşılmaktadır.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının, Partinin 26.6.2011günlü, 2. Büyük Kongresinde kabul edilerek onaylandığı görülmüştür.
Partinin 2010 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu haliyle 2010 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A- Gelirlerinİncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Partinin Genel Merkez gelirleri 151.563,08 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 150.155,20 TL'si bağış gelirleri ve 1.407,88 TL'si 2009yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.
Genel Merkezin 2011 yılına devreden borç toplamı ise 2.331,50TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
Parti tarafından sağlanan gelirlerde toplanan gelirinçeşidi ile kim/kimler tarafından sağlandığına dair makbuzlar bulunmamaktadır.
Yevmiye defterinin gelir kısmının incelenmesinde;
- Gelirlerin bazılarının banka hesaplarına yatırıldığı veniteliğinin belli olduğu,
- Elde edilen gelirlerden bazılarının banka hesabınayatırılmadığı ve bunlara ilişkin gelir makbuzlarının olmadığı,
- Bir kısım gelir kalemlerin açıklama kısmında pos geliriyazdığı, ancak bu gelirin kim/kimlerden sağlandığı ile gelirin çeşidibilgilerinin olmadığı,
görülmüştür. Bu bağlamda,
- Banka hesabına yatırılmayan gelirlere ilişkinmakbuzların,
- Pos geliri yazan gelirin kim/kimlerden sağlandığına vegelirin çeşidine ilişkin bilgilerin,
gönderilmesi, aksi durumda 2820 sayılı Kanun'a aykırıolarak gelir sağlama nedeni 10.5.2012 günlü, 42743 sayılı yazıyla Parti GenelBaşkanlığına sorulmuş, söz konusu yazıya parti tarafından 5.6.2012 günlü,003-231 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
Parti yetkililerinin cevap yazılarında, 'Partimiz,devamlı ve tekdüze gelir elde etmek amacıyla, mevcut GSM operatörü firmalarlabir dizi görüşmeler yaparak sadece parti içi görüşmelere açık 130 GSM hattısatın almış, hat vergilerini ödemiş ve partililere bu hatları ve kullanımhaklarını belirli ücret karşılığında dağıtmıştır. Partililerden alınan ücretleGSM firmasına ödenen ücret arasındaki net gelir farkı, partinin tek gelirkaynağı olarak işlem görmüştür ve hala devam etmektedir.
Bu gelirlerden GSM firmasının faturaları ödenmiş, kalanmiktar diğer genel giderler için kullanılmıştır. Bu amaçla tahsil edilecekücret için partililerden kredi kartı bilgileri alınmış ve '.. Bankası'ndanparti hesabına bağlı olarak alınan Pos Cihazı ile doğrudan kredi kartlarındançekim yapılmıştır. Bu nedenle parti hesabına düşen bu paralar için Bankaekstrelerinde kısaca 'POS GELİRİ' ismi kullanılmış, bu tutarlar parti hesabınada aynı isimle yansıtılmıştır.
Pos Geliri için başkaca bir gelir makbuzu veya alındısıkesilmemiş, sadece banka ekstreleri esas alınmıştır. Ancak kullanılan hatlar vebunlardan alınan gelirler ekte listelenmiştir.
Bağış niteliği taşıyan ve bağış makbuzu karşılığındaalınan gelirler için makbuz dipkoçanlarının Makamlarına arz edilmiş olmasıgerekirken sunulan belgeler arasında yer almadığı anlaşılmaktadır. Yeni GenelMerkez binasında yapılan aramalarda da bu makbuz cildinin bulunmadığıgörülmüştür.' denilmiştir.
2820 sayılı Kanun'un 'GelirlerinSağlanmasında Usul' başlıklı 69. maddesinde,
'Bir siyasi partinin bütüngelirleri, o siyasi partinin tüzelkişiliği adına elde edilir.
Siyasi partilerin genelmerkezlerinin ve teşkilat kademelerinin gelirleri, parti merkez karar veyönetim kurulunca bastırılan makbuzlar karşılığında alınır. Bastırılan ve partiteşkilat kademelerine gönderilen gelir makbuzlarının seri ve sıra numaralarınaait kayıtlar parti genel merkezinde tutulur. Parti teşkilat kademelerialdıkları ve kullandıkları makbuzlar dolayısıyla parti merkez karar ve yönetimkuruluna karşı mali sorumluluk taşırlar.
Sağlanan gelirin türü vemiktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresi, makbuzudüzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzası, makbuzda ve dip koçanlarında yeralır.
Makbuzların asılkısımlarıyla dip koçanlarında aynı sıra numarası bulunur. Makbuz dipkoçanlarının saklama süresi, Anayasa Mahkemesinin ilk inceleme kararının ilgilipartiye bildirilme tarihinden itibaren beş yıldır.'denilmektedir.
Bu hükümlere göre siyasi partileringelirleri, parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan ve sağlanangelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı, soyadı ve adresi,makbuzu düzenleyenin sıfatı, adı, soyadı ve imzasına yer verilen makbuzlarkarşılığında alınabilecektir.
Ayrıca, 13.2.2011 günlü, 6111 sayılıKanunla 2820 sayılı Kanun'un 66. maddesine eklenen hüküm ile siyasi partilerinadına açılmış banka hesaplarına yapılan bağışlar için ayrıca gelir makbuzudüzenlenmeyeceği öngörülmüştür. Ancak, bu şekilde hesaba yatırılan bağışlariçin düzenlenen banka dekont ve ekstrelerinde, yatırılan tutarın bağış geliriolduğu ve bağışı yapan kişinin ad ve soyadı ile yatırılan tutarın açık birşekilde gösterilmesi gerekir.
Öte yandan, 2820 sayılı Kanun'un 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de 'Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara aykırıolarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığıanlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilir.'hükümleri yer almaktadır.
Yevmiye defterinin gelir kısmında kimden sağlandığıyazılmasına rağmen, banka dekontu (banka ekstresi) ve gelir makbuzu bulunmayangelirler ile yevmiye defterinde 'Pos Geliri' yazan ancak kim tarafındanverildiği ve gelirin türü belli olmayan gelirler, kaynağı belli olmadığından vemakbuzları bulunmadığından 2820 sayılı Kanun'a uygun kabul edilmemiştir. Bunedenle aşağıdaki tabloda ayrıntısı gösterilen toplam 145.831,20 TL tutarındakigelir karşılığı Parti malvarlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
Yevmiye Sıra no
Tarih
Yevmiye defterinde bağış geliri yazan ancak banka dekontu/gelir makbuzu olmayan gelir
Yevmiye defterinde POS geliri (Bağış) yazan ancak kim tarafından verildiği belli olmayan gelir
1
4.1.2010
1.025
2
4.1.2010
35
3
4.1.2010
35
4
5.1.2010
1.000
5
6.1.2010
35
6
7.1.2010
50
7
12.1.2010
220
8
12.1.2010
370
9
13.1.2010
260
10
18.1.2010
50
11
18.1.2010
1.295
12
18.1.2010
100
13
19.1.2010
100
14
20.1.2010
520
16
25.1.2010
510
17
25.1.2010
35
18
25.1.2010
13.000
19
26.1.2010
235
20
26.1.2010
30
21
27.1.2010
100
23
1.2.2010
470
24
1.2.2010
500
25
1.2.2010
35
26
2.2.2010
970
44
8.2.2010
85
45
15.2.2010
1.205
46
15.2.2010
500
47
16.2.2010
50
48
16.2.2010
120
49
18.2.2010
100
50
18.2.2010
190
51
19.2.2010
550
52
22.2.2010
440
53
22.2.2010
105
54
22.2.2010
35
61
1.3.2010
365
62
1.3.2010
35
63
1.3.2010
70
64
3.3.2010
370
65
8.3.2010
785
66
9.3.2010
1.010
67
9.3.2010
1.400
68
15.3.2010
50
69
15.3.2010
35
70
16.3.2010
500
71
18.3.2010
100
72
19.3.2010
835
73
19.3.2010
35
74
22.3.2010
220
75
22.3.2010
20
76
23.3.2010
135
77
26.3.2010
1.289
78
29.3.2010
325
79
31.3.2010
10.000
80
1.4.2010
85
81
2.4.2010
40
82
2.4.2010
100
83
5.4.2010
150
84
5.4.2010
455
85
6.4.2010
70
86
9.4.2010
1.320
87
9.4.2010
50
88
12.4.2010
1.250
89
12.4.2010
85
90
12.4.2010
50
91
12.4.2010
100
92
16.4.2010
4.000
93
19.4.2010
155
94
19.4.2010
100
95
19.4.2010
135
96
26.4.2010
1.365
97
26.4.2010
70
98
29.4.2010
100
100
1.5.2010
175
101
3.5.2010
350
102
3.5.2010
5.000
103
4.5.2010
505
104
10.5.2010
100
105
10.5.2010
925
106
10.5.2010
1.220
107
10.5.2010
35
108
14.5.2010
80
109
17.5.2010
155
110
18.5.2010
100
111
20.5.2010
35
112
24.5.2010
135
113
24.5.2010
205
114
26.5.2010
500
115
28.5.2010
830
116
28.5.2010
7.600
117
31.5.2010
560
118
31.5.2010
100
123
2.6.2010
940
124
2.6.2010
50
125
8.6.2010
1.775
126
11.6.2010
25
127
17.6.2010
70
128
18.6.2010
100
129
21.6.2010
50
130
22.6.2010
255
131
22.6.2010
20
132
25.6.2010
7.000
133
28.6.2010
1.700
134
30.6.2010
100
138
2.7.2010
150
139
5.7.2010
1.053
140
6.7.2010
500
141
6.7.2010
500
142
7.7.2010
1.000
143
9.7.2010
2.350
144
12.7.2010
50
145
12.7.2010
80
146
19.7.2010
350
147
19.7.2010
50
148
22.7.2010
500
149
26.7.2010
170
150
27.7.2010
1.700
151
31.7.2010
1.635
152
31.7.2010
100
153
3.8.2010
890
154
4.8.2010
85
155
9.8.2010
140
156
9.8.2010
1.350
157
10.8.2010
655
158
16.8.2010
100
159
16.8.2010
800
160
23.8.2010
170
161
24.8.2010
50
162
25.8.2010
10.000
163
31.8.2010
1.465
164
31.8.2010
350
165
31.8.2010
100
166
1.9.2010
689,20
167
2.9.2010
70
168
6.9.2010
350
169
7.9.2010
1.855
170
20.9.2010
50
171
22.9.2010
255
172
28.9.2010
1.330
173
28.9.2010
5.000
174
30.9.2010
100
177
4.10.2010
1.055
178
11.10.2010
1.855
179
14.10.2010
100
180
20.10.2010
50
181
25.10.2010
205
182
26.10.2010
1.000
183
28.10.2010
100
184
28.10.2010
1.600
185
31.10.2010
1.535
188
2.11.2010
970
189
3.11.2010
3.500
190
3.11.2010
3.500
191
8.11.2010
1.885
192
9.11.2010
250
193
22.11.2010
50
194
23.11.2010
500
195
24.11.2010
325
196
26.11.2010
70
197
26.11.2010
260
198
29.11.2010
635
199
30.11.2010
1.385
209
6.12.2010
1.155
210
7.12.2010
35
211
13.12.2010
2.850
212
14.12.2010
35
213
17.12.2010
20
214
20.12.2010
470
215
27.12.2010
255
216
29.12.2010
175
217
31.12.2010
1.650
TOPLAM (TL)
74.300
71.531,20
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin gelirleri 136.237,40 TL olarakgösterilmiş olup, tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin gelirbölümünde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğusonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Partinin Genel Merkez giderleri 152.111,08 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 5.643,45 TL'si personel giderleri, 3.761,06 TL'sikırtasiye ve büro giderleri, 34.437,17 TL'si haberleşme giderleri, 90.000 TL'sikira giderleri, 1.797,31 TL'si elektrik, su, ısınma giderleri, 12.945,33 TL'sivergi, sigorta, noter giderleri, 3.526,76 TL'si reklam ve organizasyongiderlerinden oluşmaktadır.
Parti Genel Merkezinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu1.783,50 TL'dir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilen konular dışındagiderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Muhasebe biliminin genel kabul görmüş temelkavramlarından biri 'Belgelendirme' kavramıdır. 213 sayılı Vergi UsulKanunu'nun 229. maddesinde 'Fatura, satılan emtia veya yapılan işkarşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veyaişi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.' şeklindetarif yapılmış ve 'Fatura Kullanma Mecburiyeti' başlıklı 232. maddesindede faturanın hangi hallerde ve kimler tarafından alınması ve verilmesiningerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, mal ve hizmet alım işlemlerinin faturaile belgelendirilmesi zorunlu olup, gerekli muhasebe kayıtlarının tutulmasındada faturanın tevsik edici belge olarak kullanılması gerekmektedir.
Aynı Kanun'un 'Makbuz Mecburiyeti' başlıklı 236.maddesinde, 'Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlütahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasınımüşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.'denilmiş ve makbuzun muhteviyatı da 237. maddede belirtilmiştir.
Yine aynı Kanun'un 'Gider Pusulası' başlıklı 234.maddesindeki, 'Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usuldetespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabınınve çiftçilerin vergiden muaf esnafa;
Yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtiaiçin tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri giderpusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge,birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satınaldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya içinde tanzim edilir. Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ilemiktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayısatın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) veadreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işiyapana veya malı satana tevdi olunur. Gider pusulaları, seri ve sıra numarasıdahilinde teselsül ettirilir.'
hükmünden fatura vermek mecburiyetinde olmayanlar içingider pusulası düzenleneceği anlaşılmaktadır.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinin üçüncü fıkrasına görebeş liraya kadar olan (2010 yılı için 60 TL) harcamaların makbuz veya faturagibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından, bu miktarı geçenharcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde, 'Siyasipartilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz. Bir siyasi partinin bütüngiderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır.'; 75. maddesinde, 'AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.' ve 76.maddesinde de, 'Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineyeirat kaydedilir.' hükümleri yer almıştır.
Öte yandan, 3.4.2013 günlü, 6456 sayılı Kamu Finansmanıve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve KanunHükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 54. maddesiyle 2820sayılı Kanun'a eklenen geçici 19. madde ile, 13.2.2011 günlü, 6111 sayılıKanunla 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinde yapılan değişikliklerin, anılandeğişikliklerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi tarafındansonuçlandırılmamış denetimler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgelerinin incelenmesi sonucunda tespit edilen konular 10.5.2012 günlü, 42743sayılı yazıyla Parti Genel Başkanlığına sorulmuş, söz konusu yazıya Partitarafından 5.6.2012 günlü, 003-231 sayılı yazıyla cevap verilmiştir.
1- Partigörevlilerinin vergi ve sosyal sigorta yükümlülüklerini zamanında yapmamalarısonucu oluşan gecikme zamlarının Parti bütçesinden ödenme nedeni sorulmuştur.
Yevmiye Sıra No
Vergi Diresi Alındısı/Tahsilat makbuzu Tarih ve No
Mahiyeti
Tutar
20
4.2.2010-20100204030080000005
Gelir vergisi gecikme zammı
269,50
21
4.2.2010-00013
Sosyal sig. primi gecikme zammı
15,11
'
4.2.2010-00012
' '
26,49
'
4.2.2010-00012
' '
34,47
'
4.2.2010-00244
' '
29,77
54
16.4.2010-20100416030080000112
Gelir vergisi gecikme zammı
100,14
TOPLAM TUTAR
475,48
Parti yetkilileri cevap yazılarında, gelir vergisistopajları ile sosyal sigorta primlerine ilişkin gecikme zamlarının partininnakit sıkıntısı içerisinde olması ve bu ödemelerin ancak bağış ve sairgelirlerin elde edildiği tarih itibariyle kapatılmış olmasından kaynaklandığınıifade etmişlerdir.
Parti yetkililerinin ödemelerin zamanında yapılması içingerekli tedbirleri almaları gerekir. Parti görevlilerinin yükümlülüklerinizamanında yapmamaları sonucu oluşan gecikme bedellerinden parti tüzelkişiliğini sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Bu ödemelerin kişiselsorumluluk kapsamında olduğu açıktır.
Parti görevlilerinin kusurlarından kaynaklanan söz konusuharcamaların parti amaçlarına uygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış birharcama olarak kabul edilmesi mümkün görülmediğinden 475,48 TL tutarındakigider karşılığı parti malvarlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
2- Parti tüzelkişiliği adına kayıtlı olmayan ve aşağıdaki tabloda ayrıntısı verilen telefonfaturalarının Parti bütçesinden karşılanma nedeni sorulmuştur.
Yev. No
Adına Fatura Düzenlenen Kişi
Belge türü
Fatura tarihi
Tutar (TL)
79
Mays İnş. ve Medikal Tic. Ltd. Şti.
Cep tl. faturası
10.6.2010
84,30
'
Ak Fırat Yol Yapı Tic. A.Ş.
' '
' '
17,50
'
İzlen Eğt. Öğr.Tic. Ltd. Şti.
' '
' '
33,60
123
' '
' '
10.11.2010
37,80
TOPLAM TUTAR
173,20
Parti yetkilileri vermiş oldukları cevaplarında, partiadına kayıtlı olmayan fatura ödemelerinin posta gönderisinin yanlış adreseteslimi ve fatura yoğunluğundan kaynaklandığını, İzlen Limited Şirketiyetkilileri ile yapılan görüşmede aynı faturaların mükerrer olarak ödendiğininöğrenildiğini ve hatalı ödemenin iadesi için görüşüldüğünü ifade etmişlerdir.
2820 sayılı Kanun'un 70. maddesinde siyasi partileringiderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bütün giderlerin o siyasi partitüzelkişiliği adına yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca genel muhasebekurallarına göre de, bir gelir veya gider belgesinin muhasebe kayıtlarınaalınabilmesi için, kayıt sahibinin adına düzenlenmesi gerekir.
Sözü edilen faturalar parti tüzel kişiliği adına olmayıp,partiyle hiçbir ilgisi bulunmayan bazı şirketlere aittir. Parti yetkilileri sözkonusu faturaların parti bütçesinden ödenmesinin bazı yanlışlıklardankaynaklandığını ifade etmişlerdir. Fatura bedelleri ödenen bu telefonlarınparti hizmetlerinde kullanıldığını gösteren bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.Ayrıca, mükerrer ödendiği ve iadesi için görüşüldüğü belirtilen faturalarailişkin olarak parti tarafından herhangi bir belge de sunulmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, özel kişiler adına düzenlenmişfaturalar karşılığı yapılan ödemelerin parti amaçlarına uygun ve parti tüzelkişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesi mümküngörülmediğinden 173,20 TL tutarındaki gider karşılığı Parti malvarlığınınHazineye irat kaydedilmesi gerekir.
3- Aşağıdakitabloda ayrıntısı gösterilen ve kira ödemesi olarak kaydedilen ödemelereilişkin olarak herhangi bir belge sunulmama nedeni Partiye sorulmuş ve buödemelere ilişkin belgelerin kira sözleşmesi, makbuz, banka dekontu veyaekstresi vb. belgeleri göndermesi istenmiştir.
Yevmiye Tarihi
Yevmiye No
Ödemenin Mahiyeti
Tutar (TL)
29.1.2010
18
Kira Ödemesi
7.500
26.2.2010
37
' '
7.500
23.3.2010
45
' '
7.500
26.4.2010
62
' '
7.500
21.5.2010
70
' '
7.500
23.6.2010
80
' '
7.500
21.7.2010
87
' '
7.500
26.8.2010
101
' '
7.500
22.9.2010
106
' '
7.500
19.10.2010
115
' '
7.500
25.11.2010
125
' '
7.500
21.12.2010
130
' '
7.500
TOPLAM TUTAR
90.000
Parti yetkililericevap yazılarında, kira ödemelerinin bir banka şubesi üzerinden ev sahibininhesabına yatırıldığını, bu ödemelere ilişkin dokümanların banka yetkililerindenistendiğini ve alındığında sunulacağını bildirmişler ve kira sözleşmesini göndermişlerdir.Ancak, söz konusu kira ödemelerinin yapıldığını gösteren geçerli ve kanıtlayıcıherhangi bir belge ibraz etmemişlerdir.
Kira bedeli olarak ödendiği belirtilen 90.000 TL'yeilişkin olarak kira sözleşmesi dışında, herhangi bir belge sunulmamıştır. Kira ödemelerindekira sözleşmesi ile paranın ödendiğini veya alındığını gösteren belgelerkanıtlayıcı belgelerdir. Tek başına kira sözleşmesi kira bedelinin ödendiğinigösteren kanıtlayıcı bir belge olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Kişilereödeme yapıldığının, imzalı para makbuzu, banka dekontu veya ekstresi vb. geçerlive kanıtlayıcı bir belge ile gösterilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle, kira bedellerinin ödendiğinigösteren imzalı para makbuzu, banka dekontu veya ekstresi vb. geçerli vekanıtlayıcı belgeler olmaksızın gider kaydedilen 90.000 TL'nin Hazineyeirat kaydedilmesi gerekir.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin giderleri 133.798,57 TL olarakgösterilmiştir.
Bunun 92.040 TL'si kira giderleri, 15.948,21 TL'si genelgiderler, 1.750,77 TL'si ulaşım-posta giderleri, 6.288,34 TL'si elektrik, su,ısınma giderleri, 14.718,25 TL'si vergi, sigorta, noter giderleri ve 3.053TL'si reklam ve organizasyon giderlerinden oluşmaktadır.
Parti il örgütlerinin 2011 yılına devreden nakit mevcudu2.438,83 TL'dir.
Parti il örgütlerinin kesin hesap çizelgelerinin giderbölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C- Parti Malları
Partinin 2010 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede, herhangi bir taşınmaz mal ve değeri yüz lirayı aşan taşınır mal vemenkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV- SONUÇ
Yeni Partinin 2010 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
1- 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 70. maddesineaykırı olarak parti amaçlarına uygun olmayan ve parti tüzel kişiliği adınayapılmış harcama olarak kabulü mümkün görülmeyen 90.648,68 TL ile kesin hesaptagösterildiği halde belgelendirilmeyen ve Kanun'a aykırı elde edilen 145.831,20TL gelir olmak üzere toplam 236.479,88 TL karşılığı malvarlığının aynı Kanun'un75. ve 76. maddeleri gereğince Hazineye irat kaydedilmesine,
2- Partinin 2010 yılı kesin hesabında gösterilen290.131,98 TL gelir ve 285.909,65 TL gider ile 4.222,33 TL nakit devrininHazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
25.9.2013 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkanvekili
Serruh KALELİ
Başkanvekili
Alparslan ALTAN
Üye
Mehmet ERTEN
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Nuri NECİPOĞLU
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal TERCAN
Üye
Muammer TOPAL
Üye
Zühtü ARSLAN