ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1996/3 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/18
KararGünü:7.5.1998
R.G.Tarih-Sayı:29.05.1998-23356
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeni Parti Genel Merkezi ile ilçeörgütlerini de kapsayan 45 il örgütünün 1995 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEMEAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca Yekta Güngör ÖZDEN, Ahmet N. SEZER, Samia AKBULUT, HaşimKILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, MustafaYAKUPOĞLU, Nurettin TURAN ve Fulya KANTARCIOĞLU'nun katılmalarıyla 3.9.1996gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; "Dosyada eksiklikbulunmadığından, işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle" kararverilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİParti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1995 yılı kesinhesap çizelgeleri ile muhasebe defterleri, gelir ve giderbelgeleri üzerinde yapılan karşılaştırma ve inceleme sonuçlarını içeren esasinceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Yasa ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nınilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunupincelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Yeni Parti'nin 1995 yılı içindeki Genel Merkez gelir vegiderleri 16.524.145.075.- lira, 45 il örgütü gelir ve giderleri48.313.636.000.- lira olmak üzere toplam 64.837.781.075.- lira olarakgösterildiği, gelir, gider ve devir rakamlarının birbirine denk olduğugörülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1995 yılıiçindeki gelirleri 16.524..145.075- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 1.040.189.565.- lirasının geçenyıldan devreden demirbaş eşya değerlerinin sene başında devir gösterilmesinden,8.014.955.510.- lirasının Devlet yardımından, 1.200.000.000.- lirasınınsatışlardan, 3.895.000.000.- lirasının bağışlardan, 1.873.000.000.- lirasınınyapılan etkinliklerden, 501.000.000.- lirasının borçlanmadan sağlandığıanlaşılmıştır.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820sayılı Yasa'nın 61-69. madde hükümlerine uygun olarak sağlandığı sonucunavarılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin örgütü bulunduğu 45 ilörgütünce sağlanan gelirler 48.313.636.000.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 6.591.765.000.- lirasınınaidatlardan, 2.539.156.000.- lirasının çeşitli satışlardan, 7.389.000.000.-lirasının çeşitli etkinliklerden, 31.793.715.000.- lirasının bağışlardansağlandığı anlaşılmıştır.
Parti il örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, sözü edilengelirlerin 2820 sayılı Siyasî Partiler Yasası'nın 61. maddesinde belirtilenkaynaklardan sağlandığı, Merkez Karar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğununonaylandığı görülerek bunların Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- GenelMerkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1995 yılıiçindeki giderleri 16.522.537.736.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun; 1.220.380.507.- lirasının seyahatgiderlerine, 8.134.470.802.- lirasının büro giderlerine, 2.392.316.940.-lirasının bayrak, flama, rozet ve yayın giderlerine, 2.198.566.000.- lirasınınyapılan etkinlik giderlerine, 329.839.000.- lirasının seçim, tanıtım vepropaganda giderlerine, 1.379.296.065.- lirasının (geçen yıldan devredendemirbaşla birlikte) demirbaş alım giderlerine, 867.668.422.- lirasının diğerçeşitli giderlere yapıldığı anlaşılmıştır.
Parti Genel Merkezi'nin geliri ilegideri arasındaki 1.607.339.- liralık müspet farkın gelecek yıla devir edildiğigörülmüştür.
Genel Merkez'in muhasebe defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820sayılı Siyasi Partiler Yasası'na uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin örgütü bulunduğu 45 ilörgütünün 1995 yılı içindeki giderleri 48.311.382.500.- lira olarakgösterilmiştir.
Bunun; 1.298.000.000.- lirasınınpersonel giderlerine, 16.340.080.000.- lirasının büro giderlerine,305.000.000.- lirasının seyahat giderlerine, 2.687.316.820.- lirasının demirbaşalım giderlerine, 5.462.100.000.- lirasının etkinlik giderlerine,16.042.876.180. lirasının seçim, tanıtma, propaganda giderlerine,1.300.000.000.- lirasının bayrak, flama, rozet giderlerine, 546.000.000.-lirasının yayın giderlerine, 4.329.679.500.- lirasının çeşitli giderlereyapıldığı anlaşılmıştır.
İl örgütlerinin geliri ile gideriarasındaki 2.253.500.- liralık müspet farkın gelecek yıla devir edildiğigörülmüştür.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerigider bölümleri üzerinde yapılan incelemede; giderlerin Merkez Karar ve YönetimKurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların 2820 sayılı SiyasîPartiler Yasası'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Yeni Parti'nin 1995 yılı hesabının incelenmesi sonucunda;
Parti'nin kesinhesabında gösterilen64.837.781.075.- lira geliri ile 64.833.920.236.- liralık giderinin, eldekibilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygunolduğuna, 7.5.1998 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Üye
Samia AKBULUT
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Mustafa YAKUPOĞLU
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK