ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:1997/6 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
KararSayısı:1998/62
KararGünü:23.12.1998
R.G.Tarih-Sayı:13.01.1999-23582
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeniden Doğuş Partisi Genel Merkezi ileilçe örgütlerini de kapsayan 58 il örgütünün 1996 yılı kesinhesabınınincelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca; Ahmet Necdet SEZER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, YalçınACARGÜN, Mustafa BUMİN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL, FulyaKANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK ve Rüştü SÖNMEZ'in katılmalarıyla 9.9.1998gününde yapılan ilk inceleme toplantısında; 'Yeniden Doğuş Partisi'nin 1996yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; dosyadaki eksiklik giderildiğinden,işin esasının incelenmesine, oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1996 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddî ögelerini oluşturandefter ve belgelerde Yeniden Doğuş Partisi'nin 1996 yılı gelirleri vegiderleri, birbirine denk biçimde Genel Merkez'in gelir ve giderleri1.443.490.544.- lira, 58 il örgütünden gelir ve giderleri olmadığı bildirilen 7il dışında kalan 51 il örgütünün gelir ve giderleri 1.921.563.238.- lira olmaküzere toplam 3.365.053.782.- lira olarak gösterilmiştir.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki gelirleri toplamı 1.443.490.544.- liradır.
Bunun, 35.000.000.- lirası bağışlar,750.000.000.- lirası sair gelirler, 11.658.544.- lirası geçen yıldan devredennakit, 607.400.000.- lirası borçlar, 39.432.000.- lirası sabit kıymetlerdir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede; aşağıda belirtilenler dışındakigelirlerin, 2820 sayılı Yasa'nın 61-69. madde hükümlerine uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
- Kira Gelirleri
Yeniden Doğuş Partisi, Muhsin Ganioğlu'ndan1996 yılı için 660.000.000.- lira bedelle kiralamış olduğu binanın bir kısmını,sözleşmedeki hükme dayanarak üçüncü kişilere kiraya vermiş ve bundan 1996yılında aşağıda gösterildiği üzere 750.000.000.- lira gelir elde edilmiştir.
Kira sözleşmesinde, 'alt kira' ve'kiranın devri'nin öngörülmesi, binanın genel merkez gereksinimi dışında, gelirelde etmek amacıyla da kiralandığını göstermektedir. Bu yolla elde edilengelirin bağış niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nunu66. maddesinin ikinci fıkrası ile gerçek ve tüzelkişilerin her birinin birsiyasî partiye ellimilyon liradan fazla kıymette aynî veya nakdî bağıştabulunması yasaklanmıştır. Aynı Kanun'un 76. maddesinin ilk fıkrasında da, 66.maddenin ikinci fıkrasında belirtilen miktardan fazla gelirlerle, taşınmazmalların bu fıkrada belirtilen miktarı geçen kısmının karşılığının (AnayasaMahkemesi'nce) Hazine'ye irad kaydedilmesine karar verileceği öngörülmüştür.
Buna göre, bağış olarak kabul edilen(750.000.000 - 660.000.000) 90.000.000.- liradan 50.000.000.- lira düşüldüğündekalan 40.000.000.- liranın Hazine'ye gelir yazılması uygun görülmüştür.
Kayıt No Kiracı Makbuz Tarih - No Tutarı:
3 Sistem Fotoğrafçılık 12.04.1996 -47203 20.000.000.-
5 Sistem Fotoğrafçılık 10.05.1996 -47204 20.000.000.-
9 Sistem Fotoğrafçılık 10.06.1996 -47206 20.000.000.-
13 Sistem Fotoğrafçılık 05.07.1996 -47208 20.000.000.-
13 Saracoğlu Bilgisayar 05.07.1996 -47209 55.000.000.-
17 Sistem Fotoğrafçılık 04.08.1996 -47210 20.000.000.-
17 Saracoğlu Bilgisayar 10.08.1996 -47211 55.000.000.-
17 Mustafa Muratdağı 10.08.1996 - 47212 20.000.000.-
22 Sistem Fotoğrafçılık 02.09.1996 -47214 20.000.000.-
22 Saracoğlu Bilgisayar 02.09.1996 -47215 55.000.000.-
22 Mustafa Muratdağı 05.09.1996 - 47216 20.000.000.-
22 Musa Şahin 05.09.1996 - 47217 25.000.000.-
30 Sistem Fotoğrafçılık 08.10.1996 -47219 20.000.000.-
30 Saracoğlu Bilgisayar 09.10.1996 -47220 55.000.000.-
30 Musa Şahin 10.10.1996 - 47221 25.000.000.-
30 Kerim Sargın 10.10.1996 - 47222 20.000.000.-
34 Saracoğlu Bilgisayar 06.11.1996 -47224 55.000.000.-
34 Musa Şahin 08.11.1996 - 47225 25.000.000.-
34 Kerim Sargın 08.11.1996 - 47226 20.000.000.-
34 Fatih Gürpınar 08.11.1996 - 47227 20.000.000.-
34 Yılmaz Kurt 08.11.1996 - 47228 20.000.000.-
39 Saracoğlu Bilgisayar 05.12.1996 -47229 55.000.000.-
39 Musa Şahin 08.12.1996 - 47230 25.000.000.-
39 Kerim Sargın 12.12.1996 - 47231 20.000.000.-
39 Fatih Gürpınar 12.12.1996 - 47232 20.000.000.-
39 Yılmaz Kurt 12.12.1996 - 47233 20.000.000.-
------------------
750. 000.000.-
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti'nin 58 il örgütünce sağlanangelirleri toplamı 1.921.563.238.- lira olarak gösterilmiş, bunlardan 7tanesinde gelir ve gider olmadığı bildirilmiştir.
İl örgütleri toplam gelirlerinin,3.400.000.- lirası giriş aidatı ve üyelik aidatı gelirleri, 1.728.229.389.-lirası bağışlar, 5.482.000.- lirası geçen yıldan devreden nakit, 77.267.849.-lirası borçlar, 107.184.000.- lirası sabit kıymetlerdir.
Parti il örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin, 2820sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nda belirtilen kaynaklardan sağlandığı, MerkezKarar ve Yönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunlarınYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1996 yılıiçindeki giderleri 1.433.647.095.- lira olarak gösterilmiştir.
Bunun, 990.137.450.- lirası büro genelgiderleri, 101.719.000.- lirası seyahat giderleri, 3.000.000.- lirası temsil veağırlama giderleri, 24.810.000.- lirası sair giderler, 274.548.645.- lirası geçenyıldan kalan borç ödemesi, 39.432.000.- lirası malvarlıkları karşılığıdır.
1.443.490.544.- liralık gelir ile1.433.647.095.- liralık gider arasındaki farkı oluşturan 9.843.449.- lira,nakit mevcudu olarak 1997 yılına devretmiştir.
Genel Merkez'in defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin, 2820 sayılı SiyasîPartiler Kanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti'nin 58 il örgütünün giderleritoplamı 1.918.563.238.- lira olarak gösterilmiş, bunlardan 7 tanesinde gelir vegider olmadığı bildirilmiştir.
İl örgütleri gelirlerinin, 834.409.344.-lirası büro genel giderleri, 171.000.000.- lirası personel giderleri,4.131.375.- bayrak, flama, rozet, kimlik kartı giderleri, 98.000.000.- lirasıbasın yayın giderleri, 115.000.000.- lirası seçim ve kongre giderleri,228.250.000.- lirası seyahat giderleri, 128.000.000.- lirası temsil ve ağırlamagiderleri, 160.700.000.- lirası sair giderler, 71.888.519.- lirası geçen yıldankalan borç ödemesi, 107.184.000.- lirası malvarlıkları karşılığıdır.
İl örgütlerinin gelirleri ile giderleriarasındaki 3.000.000.- liralık fark, nakit mevcudu olarak gelecek yıladevretmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin, Merkez Karar veYönetim Kurulu kararıyla doğruluğunun onaylandığı görülerek bunların, 2820sayılı Yasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Yeniden Doğuş Partisi'nin 1996 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti kesinhesabında gösterilen3.325.053.782.- lira gelir ile 3.352.210.333.- lira giderin, eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- Kira gelirinin 40.000.000.-lirasının, 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun 76. maddesinin birincifıkrası uyarınca Hazine'ye gelir yazılmasına, 23.12.1998 gününde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.
Başkan
Ahmet Necdet SEZER
Başkanvekili
Güven DİNÇER
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Mustafa BUMİN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Lütfi F. TUNCEL
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Mahir Can ILICAK
Üye
Rüştü SÖNMEZ