ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
EsasSayısı:2000/12 (Siyasî Parti Malî Denetimi)
Karar Sayısı:2002/21
KararGünü:17.12.2002
R.G.Tarih-Sayı:04.02.2003-25014
I- MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeniden Doğuş Partisi'nin 1999 yılıkesinhesabının incelenmesidir.
II- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, AliHÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY,Tülay TUĞCU ve Ahmet AKYALÇIN'ın katılmalarıyla 4.1.2001 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.
III- ESASIN İNCELENMESİ
Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği1999 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde, Yeniden Doğuş Partisi'nin 1999 yılı gelirler toplamının10.227.509.464.- lira, giderler toplamının 9.689.536.200.- lira, malvarlığının(demirbaş eşya) 179.432.000.- lira olarak gösterildiği, gelir fazlası537.973.264.- liranın gelecek yıla devredildiği, gelir ile gider ve devirrakamlarının birbirine denk olduğu görülmüştür.
A- Gelirlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Gelirleri
Parti Genel Merkezi'nin 1999 yılıgelirleri 8.618.055.264.- lira olarak gösterilmiştir. Bunların, 52.430.502.-lirası önceki yıldan devir, 8.080.082.000.- lirası bağışlar, 485.542.762.-lirası ise ödenecek vergi ve S.S.K. prim borçlarıdır.
Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede; gelirlerin 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'na uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Gelirleri
Parti il örgütlerinin 1999 yılıgelirleri 1.609.454.200.-lira olarak gösterilmiştir. Bunların tamamı bağışgelirleridir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgelerinin gelirbölümü üzerinde yapılan incelemede, bunların 2820 sayılı Kanun'a uygun düzenlenerekbirleşik kesinhesaba geçirildiği ve Parti Genel İdare Kurulu kararıyla dadoğruluğunun onaylandığı görülerek 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
B- Giderlerin İncelenmesi
1- Genel Merkez Giderleri
Parti Genel Merkezi'nin 1999 yılıgiderleri 8.080.082.000.- lira olarak gösterilmiştir. Bu giderlerin tamamı bürogenel giderleridir.
Parti Genel Merkezi geliri ile gideriarasındaki 537.973.264.- liralık gelir fazlası fark 2000 yılına devirgösterilmiştir.
Parti Genel Merkezi defter kayıtları vegider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'nun70. maddesinin birinci fıkrasında 'Bir siyasî partinin bütün giderleri, osiyasî parti tüzelkişiliği adına yapılır.', giderlerin yapıldığı dönemdeyürürlükte olan ikinci fıkrasında da 'Beşbin liraya kadar harcamaların makbuzveya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu değildir.' denilmiş,Yeniden Doğuş Partisi Tüzüğü'nün 80. maddesinde de, partinin bütün giderlerininparti tüzelkişiliği adına yapılacağı belirtildiğinden bir siyasî partinin bütüngiderlerinin, o siyasî parti tüzelkişiliği adına yapılması ve beşbin liranın(12.8.1999 tarih ve 4445 sayılı Kanun'la yapılan değişikliğe kadar) üzerindekigiderlerinde fatura veya makbuz ile belgelendirilmesi gerekmektedir.
Yeniden Doğuş Partisi tüzelkişiliğiadına fatura edilmemiş bulunan aşağıda belirtilen giderlerin ise (Yeni TürkiyeDergisi adına düzenlenmiş faturaların) Parti Genel Merkezi gideri olarakgösterildiği ve parti hesaplarına geçirildiği görülmüştür.
Gider Belgesi
Tediye Fişi
Düzenleyen
Tarihi
No'su
Tarihi
No'su
Ödeme Tutarı (TL)
Türk Telekom
22.06.1999
9050791134
30.06.1999
2-000004
82.390.000.-
' '
26.06.1999
9050790332
'
'
50.710.000.-
' '
30.06.1999
9050787368
'
'
144.000.000.-
277.100.000.-
Buna göre 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 70. maddesine aykırı şekilde yapılan 277.100.000.- liralık giderin(Yeniden Doğuş Partisi, 23.08.2002 gününde yapılan 3. Olağanüstü BüyükKongresi'nde parti adını Genç Parti olarak değiştirdiğinden) Genç Parti'nin malvarlığından 2820 sayılı Kanun'un 75. ve 76. maddelerine göre Hazine'ye iradkaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- İl Örgütleri Giderleri
Parti il örgütlerinin 1999 yılı içindekigiderleri 1.609.454.200.- lira olarak gösterilmiştir. Bunların 1.439.904.200.-lirası büro genel giderleri, 169.550.000.- lirası ise sair giderlerdir.
İl örgütleri giderleri, gelirlerine denkgerçekleşmiştir.
İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede, bunların 2820 sayılı Kanun'a uygundüzenlenerek birleşik kesinhesaba geçirildiği ve Parti Genel İdare Kurulukararı ile de doğruluğunun onaylandığı görülerek 2820 sayılı Kanun'a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ
Yeniden Doğuş Partisi'nin 1999 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;
1- Parti'nin kesinhesabında gösterilen10.227.509.464.-lira gelir ile 9.412.436.200.- lira giderin eldeki bilgi vebelgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu'na uygun olduğuna,
2- 2820 sayılı Siyasî PartilerKanunu'nun 70. maddesine aykırı olarak gider kaydedilen 277.100.000.- lira karşılığıParti malvarlığının, 2820 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Hazine'ye geliryazılmasına,
17.12.2002 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Mustafa BUMİN
Başkanvekili
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
Üye
Sacit ADALI
Üye
Ali HÜNER
Üye
Fulya KANTARCIOĞLU
Üye
Ertuğrul ERSOY
Üye
Tülay TUĞCU
Üye
Ahmet AKYALÇIN
Üye
Enis TUNGA
Üye
Mehmet ERTEN