ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/50 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2018/85
Karar Tarihi:8/11/2018
R.G. Tarih – Sayı:8/12/2018 –30619
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26/5/2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Yeşiller ve Sol Gelecek Partisinin 2014 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Yeşiller ve Sol Gelecek Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Sadettin CEYHAN tarafından Heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2014 yılı gelirler toplamının 189.364,71 TL, giderlertoplamının 182.530,62 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2014 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. GenelMerkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 26.372,83 TLolup bunun 150,00 TL’si üye giriş aidatı gelirlerinden, 25.348,83 TL’si bağışgelirlerinden, 759,00 TL’si tanıtım malzemesi gelirlerinden, 115,00 TL’si diğergelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 162.991,88 TLolup bunun 2.790,00 TL’si üye giriş aidatı gelirlerinden, 68.595,24 TL’si üyeyıllık aidatı gelirlerinden, 91.179,64 TL’si bağış gelirlerinden, 350,00 TL’sifaaliyet gelirlerinden, 77,00 TL’si tanıtım malzemesi satış gelirlerindenoluşmaktadır.
9. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. GenelMerkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 25.921,00 TLolup bunun 744,02 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 808,00 TL’sikırtasiye ve büro giderlerinden, 2.268,30 TL’si haberleşme giderlerinden,248,61 TL’si taşıma giderlerinden, 2.810,98 TL’si seyahat giderlerinden,12.000,00 TL’si kira ve bina giderlerinden, 1.722,02 TL’si vergi, sigorta venoter giderlerinden, 1.600,00 TL’si basılı materyal ve tanıtım malzemelerigiderlerinden, 3.008,00 TL’si etkinlik ve kongre giderlerinden, 711,07 TL’sidiğer giderlerden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır.
Partiye gönderilen yazıyla 2014 yılı işletme defterindekayıtlı olan ve ayrıntıları aşağıdaki tabloda verilen toplam 3.090,00 TLtutarındaki harcamaya ait fatura veya fatura yerine geçen belgenin gönderilmesiistenmiştir.
Yevmiye Tarihi
Yevmiye No
Açıklama
Tutar
20.02.2014
12
Step Yazım Gereçleri ve Kalıp Sanayi Tic. Ltd. Şti.
1.600 TL
31.08.2014
57
Yolcular Reklam, Temizlik, Bilişim, Kırtasiye, Mob. Liman, Hiz. Tekstil, San. ve Tic. Ltd. Şti.
290 TL
20.10.2014
60
Innpera Hotel İstanbul
1.200 TL
TOPLAM:
3.090 TL
Parti tarafından gönderilen yazıda 31/08/2018 yevmiyetarihli 57 yevmiye numaralı harcamaya ilişkin tevsik edici belgegönderilmiştir. Ancak Parti yetkilileri 20/02/2014 yevmiye tarihli 12 yevmiyenumaralı ve 20/10/2014 yevmiye tarihli 60 yevmiye numaralı harcamalara ilişkinfatura veya fatura yerine geçen belge göndermemiştir.
2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında “Siyasi partiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçenbelgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hallerdeharcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğerbelgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbirsebeplerle aslının temin edilmediği hallerde, fatura ve fatura yerine geçenbelgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerikullanılabilir.”, 75. maddesinindördüncü fıkrasında: “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partiningelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygunolmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelirkaydedilmesine karar verir.” ve 76. maddesinin son fıkrasında:“Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderlerimiktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye iratkaydedilir.” denilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar.Ayrıca kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının teminedilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bubelgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiğiilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise gönderilenbelgeler içinde 2.800,00 TL tutarında gidere ilişkin fatura, fatura yerinegeçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip herhangi birtevsik edici belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen vetevsik edilmeyen 2.800,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye iratkaydedilmesi gerekir.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Parti il örgütlerinin giderleri 156.609,62 TL olupbunun 1.906,14 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 3.030,93 TL’si kırtasiyeve büro giderlerinden, 4.021,42 TL’si haberleşme giderlerinden, 241,00 TL’sitaşıma giderlerinden, 102.749,10 TL’si kira ve bina giderlerinden, 5.519,75TL’si bakım, onarım ve tamirat giderlerinden, 13.076,37 TL’si ısınma,aydınlatma ve su giderlerinden, 15.064,11 TL’si vergi, sigorta ve notergiderlerinden, 602,79 TL’si basılı materyal ve tanıtım malzemelerigiderlerinden, 6.529,30 TL’si etkinlik ve kongre giderlerinden, 225,00 TL’sigenel merkeze aktarılan tutarlardan, 3.643.71 TL’si diğer giderlerdenoluşmaktadır.
13. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgeleriningider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Yeşiller ve Sol Gelecek Partisinin 2014 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
A. Kanun’a uygunolmayan 2.800,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineyeirat kaydedilmesine,
B. Partinin 2014yılı kesin hesabında gösterilen 189.364,71 TL gelir ve 182.530,62 TL giderinHazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgeleregöre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
8/11/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ