Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2004/8, K.2006/43 Sayılı Karar - 09/06/2006

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

EsasSayısı:2004/8 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

KararSayısı:2006/43

KararGünü:9.6.2006

R.G.Tarih-Sayı:26.09.2006-26301

II- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 16.maddesi uyarınca, Haşim KILIÇ, Sacit ADALI, Fulya KANTARCIOĞLU, Tülay TUĞCU,Ahmet AKYALÇIN, Mehmet ERTEN, Mustafa YILDIRIM, Cafer ŞAT, A.Necmi ÖZLER, AliGÜZEL ve Serdar ÖZGÜLDÜR'ün katılımıyla 05.04.2005 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında;

Yurt Partisi'nin 2004 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda; 'Dosyada eksiklik bulunmadığından işinesasının incelenmesine oybirliğiyle' karar verilmiştir.

III- ESASIN İNCELENMESİ

Parti'nin Anayasa Mahkemesi'ne verdiği2003 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturandefter ve belgelerde Yurt Partisi'nin Genel Merkezi ile il örgütlerinin 2003yılı gelirlerinin 451.774.777.982.- lira, giderlerinin 304.558.584.794.-lira ve2004 yılına devreden nakit mevcudunun 147.216.193.188.- lira olduğu, gelirtoplamı ile gider ve nakit devir rakamlarının toplamının birbirine denk olduğugörülmüştür.

A- Gelirlerin İncelenmesi

1- Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi gelirleri 391.021.419.521.-lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 10.560.000.000.- lirası giriş veüye aidat gelirleri, 68.970.318.760.- lirası parti malvarlığı gelirleri,302.682.930.068.- lirası 2002 yılından devreden nakit mevcudu, 6.227.201.000.-lirası alacaklı firmalara ödenecek borçlar (mal alınmış ancak bedeli henüzödenmemiş kredili alımlar) ve 2.580.969.693.- lirası ise yasal kesintilerden(vergi, ssk kesintisi, stopaj) oluşmaktadır.

Genel Merkezin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2- İl Örgütleri Gelirleri

Parti'nin il örgütlerinin gelirleri 60.753.358.461.-lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 7.514.022.725.- lirası giriş veüye aidat gelirleri, 284.537.230.- lirası parti malvarlığı gelirleri,46.938.335.736.- lirası Genel Merkez tarafından yapılan yardımlar,5.375.462.770.- lirası balo, eğlence ve konser gelirleri ve 641.000.000.-lirası ise bağış gelirlerinden oluşmaktadır.

İl örgütlerinin kesinhesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılıYasa'ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

1- Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi giderleri246.210.804.989.-TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 83.236.539.483.- lirası bürogiderleri, 12.095.601.867.- lirası personel giderleri, 18.000.000.000.- lirasıiş ve seyahat avansları, 73.250.771.303.- lirası bayrak, flama ve rozetgiderleri, 6.095.906.600.- lirası seyahat giderleri, 5.948.200.000.- lirasıtaşınır ve taşınmaz mal alım giderleri, 46.938.335.736.- lirası il örgütlerineyapılan yardımlar ve 645.450.000.- lirası ise sair giderlerden oluşmaktadır.

Gelir ve giderarasındaki 144.810.614.532.- lira fark, nakit mevcudu olarak 2004 yılınadevretmiştir.

Genel Merkezin defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilendışındaki giderlerin 2820 sayılı Yasa'ya uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.

Yurt Partisi'nin 2003 yılı defterkayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda ayrıntısıbelirtilen konaklama giderine ait fatura veya makbuz gibi belgenin giderbelgeleri arasında bulunmadığı görülmüştür.

2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesininüçüncü fıkrasında 'Beşmilyon liraya kadar olan harcamaların makbuz ve faturagibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu değildir.' denilmektedir. (Bu miktar2003 yılı için yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle 28.898.793.-lira olarak uygulanacaktır.) Bu tutarı aşan harcamaların ise, giderin yapıldığınıgösteren bir makbuz veya fatura gibi bir belgeye dayandırılması gerekmektedir.

2820 sayılı Yasa'nın 76. maddesinin sonfıkrasında, belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen partigiderleri miktarınca parti mal varlığının, Anayasa Mahkemesi kararıyla hazineyeirad kaydedileceği belirtilmektedir.

Bu durumda; 2820sayılı Yasa'nın 70. maddesine aykırı olarak herhangi bir kanıtlayıcı belgeye dayanmadanyapılan 265.000.000.- lira gider karşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve76. maddeleri gereğince Hazine'ye gelir kaydedilmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.

2- İl Örgütleri Giderleri

Partinin il örgütlerinin giderleri58.347.779.805.- lira olarak gösterilmiştir.

Bunun 29.794.289.805.- lirası bürogiderleri, 27.794.000.000.- lirası seyahat giderleri, 295.000.000.- lirasıyayın alım giderleri ve 464.490.000.- lirası ise sair giderlerden oluşmaktadır.

Parti il örgütlerinin 2003 yılıgelirleri ve giderleri arasındaki 2.405.578.656.- lira fark nakit mevcuduolarak 2004 yılına devretmiştir.

İl örgütleri kesinhesap çizelgeleriningider bölümleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa'yauygun olduğu sonucuna varılmıştır.

C- Parti Malları

Yurt Partisi'nin 2003 yılı defterve belgeleri üzerinde yapılan incelemede;

Parti'nin 2003 yılında herhangi birtaşınmaz mal ediniminin bulunmadığı, ancak demirbaş eşya niteliğinde5.948.200.000.- lira değerinde taşınır mal ediniminin olduğu anlaşılmaktadır.

Parti'nin 2003 yılında elde ettiği vedeğerleri toplamı 5.948.200.000.- lira olan demirbaş eşya niteliğindeki taşınırmalların bilgisayar yedek parçaları ve ekipmanı ile büro malzemeleri olduğu vebu demirbaşların tamamının genel merkez ihtiyacı için ve satınalma yoluylaalındığı görülmektedir.

Yurt Partisi'nin 2003 yılıkesinhesabının ve eklerinin incelenmesinde, Parti Genel Merkezi'nin ihtiyacıiçin ve tamamı satınalma yoluyla elde edilen demirbaş eşyaların 2820 sayılıYasa'ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

IV- SONUÇ

Yurt Partisi'nin 2003 yılıkesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Parti'nin 2003 yılı kesinhesabındagösterilen 451.774.777.982.- lira gelir ve 304.293.584.794.- lira gider ile147.216.193.188.- lira nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'na uygun olduğuna,

2- 2820 sayılı Yasa'nın 70. maddesineaykırı olarak herhangi bir kanıtlayıcı belgeye dayanmadan yapılan 265.000.000.-lira gider karşılığı malvarlığının, aynı Yasa'nın 75. ve 76. maddeleri uyarıncaHazine'ye gelir kaydedilmesine,

9.6.2006 gününde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.