Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2015/4, K.2016/2 Sayılı Karar - 16/03/2016

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2015/4 (Değişik İşler)

Karar Sayısı:2016/2

Karar Tarihi:16.3.2016

R.G. Tarih-Sayı:03. 05.2016-29701

DAVACI : Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı

DAVALI: Adaletçi Kurtuluş Partisi

DAVANIN KONUSU: AdaletçiKurtuluş Partisinin kendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Adaletçi Kurtuluş Partisi, kuruluşuna dair bildiri ve eklerini27.2.2012 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyük kongresinisüresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Parti hakkında, YargıtayCumhuriyet Başsavcılığınca 25.6.2015 tarihinde düzenlenen iddianame ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25.6.2015 tarihli ve2015/1965 sayılı iddianamesi şöyledir:

 “Adaletçi Kurtuluş Partisi 27.02.2012 tarihinde gereklibelgelerini İçişleri Bakanlığına vermekle, 2820 sayılı Siyasi PartilerKanununun 8. maddesi uyarınca tüzel kişiliğini kazanmıştır.

Ancak sicil dosyası incelemesinde; Partinin 2820 sayılı PartilerKanunun 14. ve parti tüzüğünün 5. maddesinde belirtildiği şekliyle kuruluşundanitibaren 2 yıl içerisinde yapmak zorunda olduğu ilk büyük kongresini yaptığınailişkin bir bildirimde bulunmadığı görülmüştür. Adaletçi Kurtuluş Partisindenbüyük kongresini yapıp yapmadığı yapmış ise sonucunun sicil dosyasına işlenmesiiçin gerekli belgeler talep edilmiş büyük kongrenin yapıldığına ilişkin birbelge sunulmadığı gibi yazılarımıza da cevap verilmemiştir.

Bu nedenlerle 2820 sayılı Kanunun emredici hükümlerine göre, adıgeçen parti tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde ilk büyükkongresini toplamadığı ve zorunlu organlarım oluşturmadığıdeğerlendirilmektedir.

…

Davalı Adaletçi Kurtuluş Partisinin 2820 sayılı Siyasi PartilerYasasının 14/7. fıkrasının son cümlesi ve 121. maddesi, 5253 sayılı DerneklerYasasının 36. maddesi aracılığıyla 4721 sayılı Türk Medeni Yasası’nın 87.maddesinin 2. bendi uyarınca süresinde ilk büyük kongresini yapmaması vezorunlu organlarını oluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesiiddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi, RaportörSadettin CEYHAN tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun hükümleri,bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Adaletçi KurtuluşPartisinin ilk büyük kongresini yapmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılmahalinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine kararverilmesini talep etmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebiyle ilgili olarakAnayasa Mahkemesinin 11.9.2015 tarihli ve 33787353/2015-4 sayılı yazısıylasavunması istenilen Parti, savunma vermemiştir.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesinin birincifıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu, yedincifıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinin tüzelkişilikkazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda oldukları belirtilmiştir.

5. Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini 27.2.2012tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Adaletçi Kurtuluş Partisininbu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplaması ve zorunluorganlarını oluşturması gerekmektedir.

6. Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneğin kendiliğinden sona ermesi nedenleri olaraksayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle, 27.2.2012 tarihinde tüzel kişilikkazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Adaletçi Kurtuluş Partisininhukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV- HÜKÜM

A- Adaletçi Kurtuluş Partisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihli ve4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarakhukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesininbirinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C- Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğinin YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

16.3.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy