Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2016/9, K.2017/2 Sayılı Karar - 31/05/2017

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2016/9 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2017/2

Karar Tarihi:31.5.2017

R.G.Tarih-Sayısı:29.6.2017-30109

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: Çoğulcu Toplum Partisi

DAVANIN KONUSU: ÇoğulcuToplum Partisinin kendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Çoğulcu Toplum Partisi, kuruluşuna dair bildiri veeklerini 13.5.2013 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyükkongresini süresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Partihakkında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 3.11.2016 tarihinde düzenleneniddianame ile kendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 3.11.2016 tarihli ve51047475/1488 sayılı iddianamesinin ilgili bölümleri şöyledir:

 “2820 Sayılı Siyasi Partiler Yasasının 14/7. maddesiuyarınca “Parti kurucuları ilk büyük kongreyi, partinin tüzel kişilikkazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorundadırlar.”

Davalı parti tüzüğünde ilk büyük kongrenin toplanmazamanı 2 yıl olarak belirtilmiştir.

2820 sayılı Yasanın 121. maddesinin atfı nedeni ile,derneklerin sona erme hallerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 87.maddesinin 2. bendi uyarınca “İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülensürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması” kendiliğindensona erme hallerinden biridir.

…

Davalı Çoğulcu Toplum Partisi'nin 2820 sayılı Siyasi PartilerYasası’nın 14. maddesinin 7. fıkrasının son cümlesi ve 121. maddesi ileDernekler Yasasının 36. maddesi yollamasıyla Türk Medeni Yasasının 87.maddesinin 2. bendi uyarınca ilk büyük kongresini süresinde yapmaması vezorunlu organlarını oluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesiiddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi,Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanunhükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Çoğulcu ToplumPartisinin süresi içinde ilk büyük kongresini yapmadığını ve zorunluorganlarını oluşturmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılma halinin ve bunabağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesini talepetmiştir.

3. Anayasa Mahkemesinin 28.11.2016 tarihli ve33787353/2016-9 (Değ.İşler)-1082/2544 sayılı savunma isteyen yazısınıntebligatı, bildirilen Parti adresinde Parti ile organik bağı bulunmayan birkişinin ikamet ediyor olması nedeniyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 28.maddesi hükümlerine göre yapılmıştır. Parti süresi içerisinde herhangi birsavunma yapmamıştır.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesininbirinci fıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu,yedinci fıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinin tüzelkişilikkazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda oldukları belirtilmiştir.

5. Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini13.5.2013 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Çoğulcu ToplumPartisinin bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplamasıve zorunlu organlarını oluşturması gerekmektedir.

6. Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneğin kendiliğinden sona erme nedenleri olaraksayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle, 13.5.2013 tarihinde tüzelkişilik kazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Çoğulcu ToplumPartisinin hukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesigerekir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Yasa’nın 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer.” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

lV- HÜKÜM

A- Çoğulcu Toplum Partisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihlive 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarakhukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C- Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğinin YargıtayCumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

31.5.2017 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy