Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2015/5, K.2016/3 Sayılı Karar - 16/03/2016

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2015/5 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2016/3

Karar Tarihi:16.3.2016

R.G. Tarih-Sayı:03.05.2016-29701

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: Ergenekon Partisi

DAVANINKONUSU: Ergenekon Partisinin kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesitalebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Ergenekon Partisi, kuruluşuna dair bildiri ve eklerini15.1.2010 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyük kongresinisüresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Parti hakkında, YargıtayCumhuriyet Başsavcılığınca 24.6.2015 tarihinde düzenlenen iddianame ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.6.2015 tarihli ve2015/1963 sayılı iddianamesi şöyledir:

 “Davalı siyasi parti 15/01/2010 tarihinde 31 kurucu üyeile kurularak tüzel kişilik kazanmıştır.

Parti tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içindeilk büyük kongresini toplamamış ve zorunlu organlarını oluşturmamıştır.

…

2820 Sayılı Siyasi Partiler Yasasının 14/7. maddesiuyarınca “Parti kurucuları ilk büyük kongreyi, partinin tüzel kişilik kazanmasındanbaşlayarak iki yıl içinde toplamak zorundadırlar.”

Davalı parti tüzüğünde ilk büyük kongrenin toplanmazamanı 2 yıl olarak belirtilmiştir.

2820 sayılı Yasanın 121. maddesinin atfı nedeni ile,derneklerin sona erme hallerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun87. maddesinin 2. bendi uyarınca “İlk genel kurul toplantısının kanundaöngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması”kendiliğinden sona erme hallerinden biridir.

Davalı parti tüzel kişilik kazandığı 15/01/2010tarihinden bu yana iki yılı aşkın bir süre geçtiği halde ilk büyük kongresiniyapmamış ve zorunlu organlarını oluşturmamıştır.

…

Davalı Ergenekon Partisi 2820 sayılı Siyasi PartilerYasası’nın 14. maddesinin 7. fıkrasının son cümlesi ve 121. maddesi, DerneklerYasasının 36. maddesi yollamasıyla Türk Medeni Yasası’nın 87. maddesinin 2.bendi uyarınca ilk büyük kongresini süresinde yapmaması ve zorunlu organlarınıoluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi iddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi,Raportör Sadettin CEYHAN tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanunhükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Ergenekon Partisininilk büyük kongresini yapmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesinitalep etmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebiyle ilgiliolarak Anayasa Mahkemesinin 11.9.2015 tarihli ve 33787353/2015-5 sayılıyazısıyla savunması istenilen Parti, savunma vermemiştir.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesininbirinci fıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu,yedinci fıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinintüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda olduklarıbelirtilmiştir.

5. Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini15.1.2010 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan ErgenekonPartisinin bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplamasıve zorunlu organlarını oluşturması gerekmektedir.

6. Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneğin kendiliğinden sona ermesi nedenleri olaraksayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle, 15.1.2010 tarihinde tüzelkişilik kazanan ve ilk büyük kongresini yapmayan Ergenekon Partisinin hukukivarlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV- HÜKÜM

A- ErgenekonPartisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121.maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun87. maddesi gereğince dağılmış sayılarak hukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tümmallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaHazineye geçmesine,

C- Gereğininyerine getirilmesi için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmesine,

16.3.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy