Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2015/10, K.2016/5 Sayılı Karar - 16/03/2016

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2015/10 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2016/5

Karar Tarihi:16.3.2016

R.G. Tarih-Sayı:03.05.2016-29701

TALEPTE BULUNAN :Eşref YAZICIOĞLU (GönülBirliği Yeşiller Partisi Genel Başkanı)

TALEBİN KONUSU :Gönül Birliği YeşillerPartisinin kendiliğinden dağılmahâlinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine kararverilmesi talebidir.

I- TALEBİN GEREKÇESİ

Gönül Birliği Yeşiller Partisinin tüm üyelerinin istifa ettiği, Parti’nin kayıtlı üyesininolmadığı ve Büyük Kongrenin dahi yapılamayacak durumda olduğu belirtilerek,Parti’nin kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığınınsona erdiğinin tespiti talep edilmektedir.

II- YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞININ GÖRÜŞÜ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının mütalaası şöyledir:

 “Gönül Birliği Yeşiller Partisi 03/11/2000 tarihindegerekli belgelerini İçişleri Bakanlığına vermekle, 2820 sayılı Siyasi PartilerKanununun 8. maddesi uyarınca tüzel kişiliğini kazanmıştır. 06/10/2002tarihinde ilk büyük kongresini yapmış, sonrasında sırasıyla 11/12/2005,27/11/2008 ve 23/06/2012 tarihlerinde olağan büyük kongrelerini gerçekleştirmişbu tarihten sonra tüzüğünde öngörülen tarihte olağan kongresini yapmamıştır.

Gönül Birliği Yeşiller Partisi 31 kurucu üye ile kurulmuşzaman içerisinde 12 kurucu üye partiden İstifa etmiştir. Halen kayıtlı üyesibulunmamaktadır.

Adı geçen partiden olağan kongresini yapıp yapmadığıyapmış ise buna ilişkin belgeleri getirmesi talep edildiğinde parti genelbaşkam imzası ile Yüksek Mahkemenize verilen ilgi yazıya konu başvurudilekçesinin bir örneğini de Başsavcılığımıza verilmiştir.

…

Gönül Birliği Yeşiller Partisi Genel Başkam tarafındanYüksek Mahkemenize yapılan başvuru, adı geçen siyasi partinin yukarıdadeğinilen sicil özeti ve anılan kanunlar ve maddeleri birliktedeğerlendirildiğinde;

Parti genel başkanın başvurusunda büyük kongresiniyapabilecek bir örgütlenme içerisinde bulunmadıkları, siyasi partinin kuruluşamacına yönelik çalışma yapmanın olanaksız olduğu anlaşılmaktadır. Partininkapanma kararı verecek bir halde de olmadığı görülmektedir.

2820 sayılı Yasanın 121. maddesinin atfı nedeni ilederneklerin sona erme hallerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun87. maddesinin 1. bendi “Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksızınhale gelmesi veya sürenin sona ermesi,” bu hallerden birisidir.

2820 Sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtildiği gibiAnayasa ve kanunlara uygun olarak; seçimler yoluyla, tüzük ve programlarındabelirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları İle milliiradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içindeülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güderler bu amaca yöneliktüzel kişiliklerini de kanun ve tüzüklerinde belirlenen organları vasıtasıylakullanırlar.

Yüksek Mahkemenize başvuran Gönül Birliği YeşillerPartisi Genel Başkanının başvuru dilekçesinde ve partinin sicil dosyasındaanlaşıldığı üzere partinin bu amaca yönelik çalışma yapması, organlarınıoluşturması olanaklı gözükmemektedir.

Bu açıklamalar karşısında;

Başsavcılığımızca 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasasının121. maddesi, 5253 sayılı Dernekler Yasasının 36. maddesi aracılığıyla 4721sayılı Türk Medeni Yasasının 87. maddesinin 1. bendi uyarınca “Amacıngerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksızın hale gelmesi..” halinin oluştuğudüşünüldüğünden Gönül Birliği Yeşiller Partisinin kendiliğinden dağılma halininve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesideğerlendirilmektedir.”

III- İNCELEME

1. Gönül Birliği Yeşiller Partisi Genel Başkanınıntalebi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görüşü, Raportör Sadettin CEYHANtarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun hükümleri, bunlarıngerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:

2. Hiçbir üyesi kalmayan partinin dağılma halinin ve bunabağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talepedilmiştir.

3. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Partilerinkurulması” başlıklı 8. maddesinde “Siyasî partiler, partiye üye olmayeterliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulur…” hükmü yer almaktadır.Parti Genel Başkanı tarafından Anayasa Mahkemesine verilen dilekçede Parti’ninhiçbir kayıtlı üyesinin olmadığı ifade edilmiş, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı da görüş yazısında bu durumu teyit etmiştir.

4. Siyasî Partiler Kanunu'nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneğin kendiliğinden sona ermesi nedenleri olaraksayılmıştır.

5. Açıklanan nedenlerle, hiçbir üyesi kalmaması sebebiyleGönül Birliği Yeşiller Partisi’nin kuruluş amacının gerçekleşmesi olanaksızhale geldiğinden hukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine kararverilmesi gerekir.

6. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV- HÜKÜM

A- Gönül BirliğiYeşiller Partisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı TürkMedenî Kanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarak hukuki varlığınınsona erdiğine,

B- Partinin tümmallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinin birinci fıkrası uyarıncaHazineye geçmesine,

C- Gereğininyerine getirilmesi için karar örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmesine,

16.3.2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy