Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2016/3, K.2016/15 Sayılı Karar - 12/10/2016

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2016/3 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2016/15

Karar Tarihi:12. 10.2016

R.G.Tarih-Sayısı:27.10.2016-29870

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: Halkın Sesi Partisi

DAVANIN KONUSU:Halkın Sesi Partisinin kendiliğindendağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitinekarar verilmesi talebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Halkın Sesi Partisi, kuruluşuna dair bildiri ve eklerini27.9.2012 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyük kongresinisüresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Parti hakkında, YargıtayCumhuriyet Başsavcılığınca 18.5.2016 tarihinde düzenlenen iddianame ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.5.2016 tarihli ve51047475/898 sayılı iddianamesinin ilgili bölümleri şöyledir:

 “Halkın Sesi Partisi 27.09.2012 tarihinde gereklibelgelerini İçişleri Bakanlığına vermekle, 2820 sayılı Siyasi PartilerKanununun 8. maddesi uyarınca tüzel kişiliğini kazanmıştır.

Tüzel kişilik olarak faaliyet gösteren siyasi partiler,ilk büyük kongrelerini 2820 sayılı Partiler Kanunun 14/7. maddesi uyarıncakuruluşundan itibaren 2 yıl içerisinde yapmak zorundadırlar.

Halkın Sesi Partisinin sicil dosyasının incelemesinde, Kanununemrettiği şekilde gerçekleştirmesi gereken ilk büyük kongresini yaptığınailişkin bir bildirimde bulunulmadığı görülmüştür. Adı geçen partiden büyükkongresini yapıp yapmadığı yapmış ise sonucunun sicil dosyasına işlenmesi içingerekli belgeler şifahi ve yazılı olarak defalarca talep edilmiş olmasınarağmen büyük kongrenin yapıldığına ilişkin bir belge sunulmadığı gibiyazılarımıza da cevap verilmemiştir. İlk büyük kongrelerini yapmayarak zorunluorganlarını oluşturulması istenen parti bu konuda bir çaba içerisinde debulunmamıştır.

Haklın Sesi Partisinin tüzel kişilik kazandığı 27.09.2012tarihinden itibaren dava gününe kadar yapmak zorunda oldukları ilk büyükkongreyi yapmadığı, yapma girişiminde bulunmadığı ve zorunlu organlarını oluşturmadığıparti sicil dosyasından anlaşılmaktadır.

…

Davalı Halkın Sesi Partisinin 2820 sayılı Siyasi PartilerYasasının 14/7. fıkrasının son cümlesi ve 121. maddesi, 5253 sayılı DemeklerYasasının 36. maddesi aracılığıyla 4721 sayılı Türk Medeni Yasası’nın 87.maddesinin 2. bendi uyarınca süresinde ilk büyük kongresini yapmaması vezorunlu organlarını oluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesiiddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi,Raportör Sadettin CEYHAN tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanunhükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Halkın SesiPartisinin ilk büyük kongresini yapmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılmahalinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine kararverilmesini talep etmiştir.

3. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebiyle ilgiliolarak Anayasa Mahkemesinin 29.6.2016 tarihli ve 33787353-2016/3(Değişikİşler)/615 sayılı yazısıyla savunması istenilen Parti savunma vermemiştir.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesininbirinci fıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu,yedinci fıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinintüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda olduklarıbelirtilmiştir.

5. Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini27.9.2012 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Halkın SesiPartisinin bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplamasıve zorunlu organlarını oluşturması gerekmektedir.

6. Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneklerin kendiliğinden sona erme nedenleri olaraksayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle, 27.9.2012 tarihinde tüzelkişilik kazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Halkın SesiPartisinin hukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesigerekir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV- HÜKÜM

A- Halkın Sesi Partisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihli ve4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarakhukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C- Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğininYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

12.10.2016 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy