Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2016/11, K.2017/4 Sayılı Karar - 31/05/2017

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2016/11 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2017/4

Karar Tarihi:31.5.2017

R.G.Tarih-Sayısı:4.7.2017 -30114

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: Önce Vatan Partisi

DAVANIN KONUSU:Önce Vatan Partisinin kendiliğindendağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitinekarar verilmesi talebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Önce Vatan Partisi, kuruluşuna dair bildiri ve eklerini21.5.2014 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyük kongresinisüresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Parti hakkında, YargıtayCumhuriyet Başsavcılığınca 28.11.2016 tarihinde düzenlenen iddianame ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2016 tarihli ve51047475/1597 sayılı iddianamesinin ilgili bölümleri şöyledir:

“2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanununun 14/7. maddesiuyarınca “Parti kurucuları ilk büyük kongreyi, partinin tüzel kişilikkazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorundadırlar.

2820 sayılı Kanunda siyasi partilerin hukuki varlığınınsona ereceğine dair bir hüküm bulunmaması ve Siyasi Partiler Kanununun 121.maddesi uyarınca Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun bu kanuna aykırıolmayan hükümleri siyasi partiler hakkında da uygulanacağı gözetildiğinde,derneklerin sona erme hallerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun87. maddesinin 2. bendinde belirtilen “İlk genel kurul toplantısının kanundaöngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması”kendiliğinden sona erme hali siyasi partiler için de uygulanabilecektir.

Buna göre Önce Vatan Partisinin tüzel kişilik kazandığı20/05/2014 tarihinden itibaren dava gününe kadar yapmak zorunda oldukları ilkbüyük kongresini yapmadığı, yapma girişiminde bulunmadığı ve zorunlu organlarınıoluşturmadığı ve bu suretle hukuki varlığının sona ermesi gerektiği parti sicildosyasından anlaşılmaktadır.

…

2820 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 14/7. fıkrasınınson cümlesi ile 110/1. ve 121. maddeleri gözetilerek 5253 sayılıDernekler Kanununun 36. maddesi aracılığıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun87. maddesinin 2. bendi uyarınca Önce Vatan Partisinin süresinde ilk büyükkongresini yapmaması ve zorunlu organlarını oluşturmaması nedeni ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine ve tüm mal varlığının Hâzineye geçirilmesine kararverilmesi iddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi,Raportör M. Emin ŞAHİNER tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanunhükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Önce VatanPartisinin ilk büyük kongresini yapmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılmahalinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine kararverilmesini talep etmiştir.

3. Anayasa Mahkemesinin, Önce Vatan Partisininsavunmasını isteyen 16.12.2016 tarihli ve 33787353/2016-11(Değ.İşler)-1166/2745 sayılı yazısı, Parti Genel Merkezi boşaltıldığındandolayı tebliğ edilememiş, bunun üzerine söz konusu yazı 21.12.2016 tarihindeParti Özel Kalem Müdürü’ne teslim edilmiştir. Parti kendisine verilen süreiçerisinde savunma yapmamıştır.

4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesininbirinci fıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu,yedinci fıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinintüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda olduklarıbelirtilmiştir.

5. Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini21.5.2014 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Önce VatanPartisinin tüzel kişilik kazandığı bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilkbüyük kongresini toplaması ve zorunlu organlarını oluşturması gerekmektedir.

6. Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır.” denilmektedir. 22.11.2001 tarihli ve 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 87. maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesininolanaksız hale gelmesi, ilk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen süredeyapılmamış ve zorunlu organlarının oluşturulmamış olması, tüzük gereğinceyönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi, olağan genel kurultoplantısının iki defa üst üste yapılmaması gibi hâller, derneğin kendiliğindensona erme nedenleri olarak sayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle, 21.5.2014 tarihinde tüzelkişilik kazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Önce VatanPartisinin hukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesigerekmiştir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer.” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

lV- HÜKÜM

A- Önce VatanPartisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121.maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun87. maddesi gereğince dağılmış sayılarak hukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C- Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğininYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

31.5.2017 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy