Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2015/12, K.2016/7 Sayılı Karar - 05/05/2016

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2015/12 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2016/7

Karar Tarihi:5.5.2016

R.G. Tarih – Sayı:20. 05.2016- 29717

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: Vatan ve İstiklal Partisi

DAVANIN KONUSU:Vatan ve İstiklal Partisininkendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.

I- DAVANIN GEREKÇESİ

Vatan ve İstiklal Partisi, kuruluşuna dair bildiri veeklerini 23.1.2013 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyükkongresini süresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Partihakkında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 22.12.2015 tarihinde düzenleneniddianame ile kendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.

II- İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.12.2015 tarih ve51047475/3287 sayılı iddianamesi şöyledir:

 “Vatan ve İstiklal Partisi 23.1.2013 tarihinde gerekli belgelerini İçişleriBakanlığına vermekle, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 8. maddesi uyarıncatüzel kişiliğini kazanmıştır.

Ancak sicil dosyası incelemesinde; Partinin 2820 sayılıPartiler Kanunun 14. maddesinde belirtildiği şekliyle kuruluşundan itibaren 2yıl içerisinde yapmak zorunda olduğu ilk büyük kongresini topladığına ilişkinbir bildirimde bulunmadığı görülmüştür. Vatan ve İstiklal Partisinden büyükkongresini yapıp yapmadığı yapmış ise sonucunun sicil dosyasına işlenmesi içingerekli belgeler talep edilmiş, büyük kongrenin yapıldığına dair bir belgesunulmadığı gibi, yazılarımıza da cevap verilmemiş ve tüm uğraşlara rağmenparti yetkililerine ulaşılamamıştır.

Bu nedenlerle 2820 sayılı Kanunun emredici hükümlerinegöre, adı geçen parti tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde ilkbüyük kongresini toplamadığı ve zorunlu organlarım oluşturmadığıdeğerlendirilmektedir.

Davalı Vatan ve İstiklal Partisinin 2820 sayılı SiyasiPartiler Yasasının 14/7. fıkrasının son cümlesi ve 121. maddesi, 5253 sayılıDemekler Yasasının 36. maddesi aracılığıyla 4721 sayılı Türk Medeni Yasası’nın87. maddesinin 2. bendi uyarınca süresinde ilk büyük kongresini yapmaması vezorunlu organlarım oluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağılma halinin vebuna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesiiddia ve talep olunur.”

III- İNCELEME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi, RaportörSadettin CEYHAN tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun hükümleri,bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Vatan ve İstiklalPartisinin süresi içinde ilk büyük kongresini yapmadığını ve zorunluorganlarını oluşturmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılma halinin ve bunabağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesini talepetmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 25.12.2015 tarih ve 33787353/2015-12(Değ.İşler) -7/8 sayılı savunma isteyen yazısının tebligatı, bildirilen Partiadresinin boş olması nedeniyle 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 28. maddesi hükümlerinegöre yapılmıştır. Parti süresi içerisinde herhangi bir savunma yapmamıştır.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14. maddesininbirinci fıkrasında siyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu,yedinci fıkrasında parti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinin tüzelkişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda oldukları belirtilmiştir.

Buna göre, gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini23.1.2013 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Vatan ve İstiklalPartisinin bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplamasıve zorunlu organlarını oluşturması gerekmektedir.

Siyasî Partiler Kanunu’nun 121. maddesinin birincifıkrasında, “Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasîpartiler hakkında da uygulanır” denilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinde, kuruluş amacının gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi, ilk genelkurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organlarınınoluşturulmamış olması, Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasınınolanaksız hale gelmesi, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üsteyapılmaması halleri, derneğin kendiliğinden sona ermesi nedenleri arasındasayılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 23.1.2013 tarihinde tüzel kişilikkazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Vatan ve İstiklal Partisininhukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.

Diğer taraftan 2820 sayılı Yasa’nın 110. maddesinde, “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer” denilmektedir. Bu durumda,tüzelkişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV- HÜKÜM

A- Vatan ve İstiklal Partisinin, 22.4.1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 121. maddesi yollamasıyla, 22.11.2001 tarihlive 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarakhukuki varlığının sona erdiğine,

B- Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110.maddesinin birinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C- Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğininYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

5.5.2016 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy