Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2017/5, K.2018/7 Sayılı Karar - 21/06/2018

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2017/5 (Değişikİşler)

Karar Sayısı:2018/7

Karar Tarihi:21/6/2018

R.G. Tarih – Sayı:18/7/2018 -30482

DAVACI: YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı

DAVALI: YenilikçiTürkiye Partisi

DAVANIN KONUSU: YenilikçiTürkiye Partisinin kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlı olarak hukukivarlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.

I. DAVANIN GEREKÇESİ

Yenilikçi Türkiye Partisi, kuruluşuna dair bildiri veeklerini 8/4/2015 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır.İlk büyük kongresini süresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayanParti hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 8/6/2017 tarihindedüzenlenen iddianame ile Partinin kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlıolarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talepedilmektedir.

II. İDDİANAME

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 8/6/2017 tarihli ve51047475/2017-1150 sayılı iddianamesinin ilgili bölümleri şöyledir:

 “Yenilikçi Türkiye Partisi (YETÜP), gerekli belgeleriniİçişleri Bakanlığına vermekle 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 8. maddesiuyarınca 08.04.2015 tarihinde tüzel kişilik kazanmıştır. Tüzel kişilik olarak faaliyet gösteren siyasipartiler, ilk büyük kongrelerini 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunun 14/7.maddesi uyarınca kuruluşundan itibaren 2 yıl içerisinde yapmak zorundadırlar.

Sicil dosyasının incelemesinde; Yenilikçi TürkiyePartisi’nin, Kanunun emrettiği şekilde gerçekleştirmesi gereken ilk büyükkongresini yaptığına ilişkin bir bildirimi Başsavcılığımıza göndermediğigörülmüştür. Adı geçen partiden sicil dosyasına işlenmesi amacıyla ilk büyükkongresini yapıp yapmadığı yapmış ise sonucunun bildirilmesi istenmiş olmasınarağmen bu husus Başsavcılığımıza bildirilen adrese tebliğ edilememiştir. Bugünekadar da büyük kongrenin yapıldığına ilişkin bir belge de sunulmamıştır. Davalı partinin tebligata yarar açık adresaraştırılması yaptırılmasına karşın partinin adres ve iletişim bilgilerineulaşılamamıştır. İlk büyük kongrelerini yapmayarak zorunlu organlarınınoluşturulması istenen parti bu konuda bir çaba içerisinde de bulunmamıştır.

Bu nedenlerle 2820 sayılı Kanunun emredici hükümlerinegöre adı geçen parti tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde ilkbüyük kongresini toplamadığı, zorunlu organlarını oluşturmadığı ve bu suretlepartinin hukuki varlığını devam ettirme gayretinde olmadığı görülmüştür.

…

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 14/7. fıkrasınınson cümlesi ile 110/1. ve 121. maddeleri gözetilerek 5253 sayılı DemeklerKanunu’nun 36. maddesi aracılığıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 87.maddesinin 2. bendi uyarınca Yenilikçi Türkiye Partisi’nin süresinde ilk büyükkongresini yapmaması ve zorunlu organlarını oluşturmaması nedeni ilekendiliğinden dağılma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sonaerdiğinin tespitine ve tüm mal varlığının Hazine’ye geçirilmesine kararverilmesi iddia ve talep olunur.”

III. İNCELEME

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi,Raportör Sadettin CEYHAN tarafından hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanunhükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Yenilikçi TürkiyePartisinin süresi içinde ilk büyük kongresini yapmadığını ve zorunluorganlarını oluşturmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılma hâlinin ve bunabağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesini talepetmiştir.

3. Anayasa Mahkemesinin 18/7/2017 tarihli ve33787353/2017/5 (D. İşler) /627/2322 sayılı savunma isteyen yazısınıntebligatı, bildirilen Parti adresinin boş olması nedeniyle 11/2/1959 tarihli ve7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmıştır. Parti, süresi içindeherhangi bir savunma yapmamıştır.

4. 2820 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasındasiyasi partilerin en yüksek organının büyük kongre olduğu, yedinci fıkrasındaparti kurucularının ilk büyük kongreyi, partinin tüzel kişilik kazanmasındanbaşlayarak iki yıl içinde toplamak zorunda olduğu belirtilmiştir.

5. Buna göre gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini8/4/2015 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek 2820 sayılı Kanun’un 8.maddesine göre tüzel kişilik kazanmış olan Yenilikçi Türkiye Partisinin butarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplaması ve zorunluorganlarını oluşturması gerekmektedir.

6. 2820 sayılı Kanun’un 121. maddesinin birincifıkrasında “Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun ve derneklerhakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasipartiler hakkında da uygulanır.” denilmektedir. 22/11/2001 tarihli ve 4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 87. maddesinde; kuruluş amacının gerçekleşmesininolanaksız hâle gelmesi, ilk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen süredeyapılmamış ve zorunlu organlarının oluşturulmamış olması, tüzük gereğinceyönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hâle gelmesi, olağan genel kurultoplantısının iki defa üst üste yapılmaması hâlleri derneğin kendiliğinden sonaerme nedenleri arasında sayılmıştır.

7. Açıklanan nedenlerle 8/4/2015 tarihinde tüzel kişilikkazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Yenilikçi Türkiye Partisininhukuki varlığının sona ermiş olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir.

8. Diğer taraftan 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesinde “Kapananbir siyasi partinin malları, büyük kongre toplanma yeter sayısının saltçoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veyabaşka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceğipartiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi haldekapanan siyasi parti malları Hazineye geçer.” denilmektedir. Bu durumdatüzel kişiliği sona eren Parti mallarının Hazineye geçmesi gerekir.

IV. HÜKÜM

A. YenilikçiTürkiye Partisinin, 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun121. maddesi yollamasıyla, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk MedenîKanunu’nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarak hukuki varlığının sonaerdiğine,

B. Partinin tüm mallarının, 2820 sayılı Kanun’un 110. maddesininbirinci fıkrası uyarınca Hazineye geçmesine,

C. Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğininYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

21/6/2018 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy