ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2018/13 (Değişikİşler)
Karar Sayısı:2018/13
Karar Tarihi:27/12/2018
R.G. Tarih – Sayı:15/1/2019 –30656
DAVACI: YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı
DAVALI: Engelsiz TürkiyePartisi
DAVANIN KONUSU: 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 121. maddesine dayanılarak 22/11/2001tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 87. maddesi uyarınca Genel kurultoplantılarını süresinde yapmadıkları gerekçesiyle Engelsiz Türkiye PartisininAdana, Aydın, Diyarbakır, Edirne, Gaziantep, Mersin, İzmir, Kocaeli ve Kilis ilteşkilatları ile Edirne Merkez ilçe, Kuşadası, Nazilli, İzmit ve Kartepe ilçeteşkilatlarının kendiliğinden dağılma hâllerinin ve buna bağlı olarak hukukivarlıklarının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.
I. İNCELEME
1. Başvuruda; Genel kurul toplantılarını süresindeyapmadıkları gerekçesiyle Engelsiz Türkiye Partisinin Adana, Aydın, Diyarbakır,Edirne, Gaziantep, Mersin, İzmir, Kocaeli ve Kilis il teşkilatları ile EdirneMerkez ilçe, Kuşadası, Nazilli, İzmit ve Kartepe ilçe teşkilatlarınınkendiliğinden dağılma hâllerinin ve buna bağlı olarak hukuki varlıklarının sonaerdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Mahkemenin görev ve yetkileri”kenar başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde “Siyasipartilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkindavalar ile ihtar başvuruları ve dağılma durumunun tespiti istemlerini kararabağlamak” Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında sayılmıştır. Buna göreAnayasa Mahkemesinin siyasi partilerle ilgili görevlerinden biri de siyasipartilerin dağılma durumunun tespitidir.
3. 2820 sayılı Kanun’un 3. maddesinde siyasi partiler “Anayasave kanunlara uygun olarak; Cumhurbaşkanı, milletvekili ve mahalli idarelerseçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusundaçalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarakdemokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyetseviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzereteşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar” olarak tanımlanmıştır. Butanımından anlaşılacağı üzere siyasi partiler, genel merkez ile il ve ilçeteşkilatlarını da kapsayan ve tek bir tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin dağılma hâlini tespiti ile ilgili göreviise genel merkez, il ve ilçe teşkilatlarının tamamını kapsayan siyasi partitüzel kişiliğine yönelik olup Mahkemenin siyasi partilerin il ve ilçeteşkilatlarının dağılma hâllerinin tespiti görevi bulunmamaktadır.
4. Nitekim Anayasa Mahkemesi 16/3/2016 tarihli veE.2015/4 (Değişik İşler) K.2016/2 sayılı, 21/6/2018 tarihli ve E.2017/5(Değişik İşler) K.2018/7 sayılı ve 21/6/2018 tarihli ve E.2017/6 (Değişikİşler), K.2018/8 sayılı kararlarında, siyasi partilerin dağılma durumununtespiti talebiyle yapılan başvurularda yalnızca ilgili partilerin genelmerkezlerinin veya il ve ilçe teşkilatlarının değil bu teşkilatların tamamınıkapsayan siyasi parti tüzel kişiliğinin dağılma durumunun tespitine yönelik kararlarvermiştir.
5. Açıklanan nedenlerle Engelsiz Türkiye PartisininAdana, Aydın, Diyarbakır, Edirne, Gaziantep, Mersin, İzmir, Kocaeli ve Kilis ilteşkilatları ile Edirne Merkez ilçe, Kuşadası, Nazilli, İzmit ve Kartepe ilçeteşkilatlarının kendiliğinden dağılma hâllerinin ve buna bağlı olarak hukukivarlıklarının sona erdiğinin tespitine yönelik başvurunun Mahkemeningörevsizliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
II. HÜKÜM
EngelsizTürkiye Partisinin Adana, Aydın, Diyarbakır, Edirne, Gaziantep, Mersin, İzmir,Kocaeli ve Kilis il teşkilatları ile Edirne Merkez ilçe, Kuşadası, Nazilli,İzmit ve Kartepe ilçe teşkilatlarının kendiliğinden dağılma hâllerinin ve bunabağlı olarak hukuki varlıklarının sona erdiğinin tespitine yönelik başvurununGÖREVSİZLİK NEDENİYLE REDDİNE 27/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili
Engin YILDIRIM
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Serruh KALELİ
Üye
Recep KÖMÜRCÜ
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üye
Kadir ÖZKAYA
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ