Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2016/43, K.2020/13 Sayılı Karar - 21/05/2020

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:2016/43 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı:2020/13

Karar Tarihi:21/5/2020

R.G.Tarih-Sayısı:29/6/2020-31170

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, MuammerTOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, RecaiAKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında;

2. Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Devrimci İşçi Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2015 yılı gelirler toplamının 18.950 TL, önceki yıldandevreden nakit toplamının 323,74 TL; giderler toplamının 18.832,31 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 441,43 TL olduğu anlaşılmaktadır.

5. Partinin 2015 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 17.530 TL olupbunun 16.110 TL’si üye yıllık aidat gelirlerinden ve 1.420 TL’si ilörgütlerinden aktarılan paylardan oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleritoplamı 1.420 TL olup bunun tamamı üye yıllık aidat gelirlerinden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel MerkezGiderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 17.412,31 olup bunun 14.957,89 TL’si kira giderlerinden ve2.454,42 TL’si kırtasiye ve büro malzemesi giderlerinden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır:

Devrimci İşçi Partisi Genel Merkezine gönderilen yazıyla2015 yılı kesin hesap cetvelinde yer alan giderler ile işletme defterindekayıtlı giderler arasındaki farktan doğan ve elektrik, su ve haberleşmegiderlerine ait olan 471,91 TL tutarındaki harcamaya ilişkin belgelerin ibrazedilmesi istenmiştir.

Parti tarafından anılan yazıya verilencevapta söz konusu harcamaya ilişkin belge bulunamadığı ifade edilmiştir.

2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde, faturave fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacaktasdikli örnekleri kullanılabilir.”, 75. maddesinin dördüncü fıkrasında “AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir” ve 76.maddesinin son fıkrasında “Belgelendirilmesi gerektiği haldebelgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, AnayasaMahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan hükümler gereğince siyasi partilerharcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin teminedilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar.Ayrıca kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının teminedilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bubelgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiğiilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise elektrik, su ve haberleşme giderlerine ait olan 471,91 TLtutarındaki harcamaya ilişkin fatura, faturayerine geçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahipherhangi bir tevsik edici belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre tevsik edilemeyen 471,91 TLgider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 1.420 TL olup bunun tamamı Genel Merkeze aktarılan paylardanoluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin 2015 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır vetaşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ

Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

A. Kanun’a uygunolmayan toplam 471,91 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihlive 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. ve 76. maddeleri uyarıncaHazineye irat kaydedilmesine,

B. Partinin 2015yılı kesin hesabında gösterilen 18.950,00 TL gelir ve 323,74 TL önceki yıldandevreden nakit toplamı ile 18.832,31 TL gider ve 441,43 TL gelecek yıladevreden nakit toplamının Hazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümününeldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygunolduğuna,

21/5/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.