ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2017/78 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2020/31
Karar Tarihi:21/5/2020
R.G.Tarih-Sayısı:29/6/2020-31170
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, RıdvanGÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 4/1/2018 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulupbulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde “İllerteşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir”hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da “Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile partigenel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kuruluncaincelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesapcetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi, Genel Merkeze aitKesin Hesap Cetveli’ni 10/7/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş;dolayısıyla 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasının “…Haziranayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına vermek zorundadırlar” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden partisorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceği öngörülmektedir.
5. Bu itibarla 2820 sayılı Kanun’un 74. maddesihükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin 2016 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulmasıdolayısıyla işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
- AnayasaMahkemesine, istenen bilgilerin istendiği sürede verilmemesi nedeniyle Partisorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin AnayasaMahkemesine verdiği 2016 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturandefter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve SayıştayBaşkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulanesas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılıKanun’un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleriokunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2016 yılı gelirler toplamının 56.420,65 TL, önceki yıldandevreden nakit toplamının 4.739,02 TL; giderler toplamının 60.045,04 TL,gelecek yıla devreden nakit toplamının 1.114,63 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2016 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2016 yılı kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 26.588 TLolup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
12. Partinin 2016 yılında il örgütlerine ilişkingelirleri toplamı 29.832,65 TL olup bunun 40TL’si üye giriş aidatından, 10.488,65 TL’si il ve ilçe katkı paylarından,19.304 TL’si bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2016 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel MerkezGiderleri
14. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 29.571,92 TL olup bunun 4.727,00 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 4.472,08 TL’si kırtasiye giderlerinden, 108,53 TL’si haberleşmegiderlerinden, 12.400 TL’si kira giderlerinden ve 7.864,31 TL’si vergi, sigortave noter giderlerinden oluşmaktadır.
15. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleriüzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarakgerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
16. Partinin 2016 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 30.473,12 TL olup bunun 28.056,00 TL’si kira giderlerinden, 1.770,77TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden ve 646,35 TL’si vergi, sigorta ve noter giderlerinden oluşmaktadır.
17. Parti il örgütlerinin 2016 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
18. Partinin 2016 yılıdefter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır vetaşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin 2016 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2016 yılı kesin hesabında gösterilen 56.420,65TL gelir ve 4.739,02 TL önceki yıldan devreden nakit toplamı ile 60.045,04 TLgider ve 1.114,63 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgi vebelgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’na uygun olduğuna 21/5/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ