ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2015/52 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2020/33
Karar Tarihi:10/9/2020
R.G. Tarih – Sayı:28/10/2020- 31288
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Cumhuriyet Halk Partisinin 2014 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca BurhanÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ’in katılımlarıyla 26/5/2016tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Cumhuriyet Halk Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Cumhuriyet Halk Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2014 yılı gelirler toplamının 194.127.461,36 TL, bir öncekiyıldan devreden nakit toplamının 13.479.833,07 TL; giderler toplamının205.941.991,89 TL ve gelecek yıla devreden nakit toplamının 1.665.302,54 TLolduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2014 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 125.247.709 TLolup bunun 864.718,09 TL’si dönem başı alacaklardan, 26.637.629,91 TL’si dönemsonu borçlardan, 358.652,06 TL’si üye yıllık aidatından, 335.742,13 TL’sibağışlardan, 5.986,50 TL’si mal varlığı gelirlerinden, 2.133.420,44 TL’si bankamevduat gelirlerinden, 92.343.259 TL’si hazine yardımlarından, 1.954.552 TL’siyerel yönetim gelirlerinden, 13.255 TL’si eğitim gelirlerinden ve 600.493,87TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleritoplamı 68.879.752,36 TL olup bunun 154.466,89TL’si dönem başı alacaklardan, 6.151.282,20 TL’si dönem sonu borçlardan,1.789.117,68 TL’si üye aidatlarından, 15.686.856,50 TL’si bağış gelirlerinden,131.480,42 TL’si yayın gelirlerinden, 794.423,43 TL’si faaliyet gelirlerinden,501.051,85 TL’si mal varlığı gelirlerinden, 34.077,15 TL’si banka mevduatgelirlerinden, 43.622.450,27 TL’si üst örgütlerden alınan yardımlardan ve14.545,97 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2014 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel MerkezGiderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 135.732.756,38 TL olup bunun 5.086.179,27 TL’si dönem başıborçlardan, 1.615.964,31 TL’si dönem sonu alacaklardan, 9.982.871,14 TL’sipersonel giderlerinden, 319.115,93 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden,719.757,71 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 3.159.796,29 TL’si haberleşmegiderlerinden, 34.749,20 TL’si taşıma giderlerinden, 3.365.189,84 TL’si seyahatgiderlerinden, 5.074.998,95 TL’si kira giderlerinden, 974.371,06 TL’si bakım veonarım giderlerinden, 2.737.477,51 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlikgiderlerinden, 300.964,69 TL’si vergi, sigorta ve noter giderlerinden,1.663.926,69 TL’si demirbaş giderlerinden, 36.645.569,04 TL’si teşkilata yardımgiderlerinden, 63.362.453,45 TL’si seçim ve tanıtma giderlerinden ve 689.371,30TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilenler dışındakigiderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucunavarılmıştır:
A. Personeleverilen avansların 31/12/2013 tarihi itibarıyla dökümü, 2014 yılı avans vermeve tahsil bilgileri ve 31/12/2014 tarihi itibarıyla avans dökümü ayrıntılıolarak incelenmiştir.
Parti yetkililerince konuya ilişkin olarak gönderilenpersonel avans listesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Söz konusu tabloincelendiğinde 2014 yılı içinde toplam 12.736,47 TL’nin parti bütçesindenpersonele avans adı altında borç olarak verildiği anlaşılmıştır.
2014 Yılı İçinde Personele Verilen Avans (Borç) Listesi
Abdullah AYBEK
3.500 TL
Polat SENEM
3.000 TL
Cemal Gürsel SARIKAYA
200 TL
Çetin KAYA
2.500 TL
Nurhayat ÖZBEK
3.000 TL
Ekrem KURT
536,47 TL
Toplam
12.736,47 TL
2820 sayılı Kanun’un “Borç verme yasağı:” başlıklı72. maddesinde “Siyasi partiler, üyelerine ve diğer gerçek ve tüzelkişilerehiçbir şekilde borç veremezler.” denilmektedir. Personele aylığından mahsupedilmek üzere veya bir iş için avans verilmesi mümkündür. Ancak verilen avansınmiktarının takip eden maaş ödemesinden veya işin bitiminde mahsup edilipedilmediğinin kontrol edilmesi gerekmektedir.
Parti tarafından gönderilen ve 2014 yılı içinde avansverilen personel listesinde yer alan Çetin KAYA’ya ait muhasebe evraklarıincelendiğinde adı geçen personele verilen avansların kişinin icra dosyahesabına gönderilen tutarlar olduğu anlaşıldığından 2.500 TL için denecekkalmamıştır. Ancak listede yer alan diğer kişilere yönelik avans uygulamasınınyasal çerçevesinden uzaklaşarak faizsiz kredi uygulamasına dönüştürülmesi partikaynaklarının Kanun’a aykırı bir şekilde kullanılması anlamına gelmektedir.Dolayısıyla personele avans adı altında verilen tutarlar personele borç vermeniteliğinde olup Kanun’un 72. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.
2820 sayılı Kanun’un 75. maddesinindördüncü fıkrasında yer alan “AnayasaMahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğunave kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderlerdolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir.” hükmü gereğince 10.236,47 TL giderkarşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
B. Partitarafından bir heykeltıraş ile imzalanan sözleşmede, sözleşme bedeli gelirvergisi stopajı ve katma değer vergisi dâhil 80.000 TL olarak düzenlenmesinekarşın faturada ayrıca gelir vergisi stopajı ve katma değer vergisi hesapedilerek toplamda 110.785,54 TL ödeme yapılmıştır.
Bu itibarla sözleşme hükümleri gereği ödenmesi gerekentutardan fazla yapılan ödeme tutarı olan 30.785,54 TL karşılığı Parti malvarlığının 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesinin dördüncü fıkrası uyarıncaHazineye irat kaydedilmesi gerekir.
C. Partiyegönderilen yazıyla gerçekleştirilen birorganizasyon kapsamında yapılan otel ödemesi içinde konaklama dışı kişiselharcamaların, konaklama listesinde yer almayan bir kişiye ait konaklamabedelinin ve dışarıdan gelen bazı misafirlere ait yemek giderlerine ilişkinaçıklama istenmiştir.
Parti tarafından verilen cevapta, yapılan ödemelerinsiyasi faaliyet kapsamında olduğu ifade edilmiştir.
2820 sayılı Kanun’un 70. maddesinin birinci ve ikincifıkralarında “Siyasi partilerin giderleri amaçlarına aykırı olamaz./Birsiyasi partinin bütün giderleri, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılır”denilmektedir.
Anılan hükümler gereğince siyasi partiler giderlerinigerçekleştirirken ancak parti tüzel kişiliği adına yapabilirler. Parti adınaolmayan harcamaların Parti bütçesinden karşılanması mümkün değildir. Yapılanincelemede ise konaklama dışı kişisel harcamaların, konaklama listesinde yeralmayan bir kişiye ait konaklama bedelinin ve dışarıdan gelen bazı misafirlereait yemek giderlerinin Parti bütçesinden ödendiği görülmüştür. Bu sebeple partitüzel kişiliği adına yapılmayan 730 TL tutarındaki harcama karşılığı Parti malvarlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 70.209.235,51 TL olup bunun 3.101.172,24TL’si dönem başı borçlardan, 247.186,66 TL’si dönem sonu alacaklardan,4.491.038,51 TL’si personel giderlerinden, 5.480.906,74 TL’si temsil veağırlama giderlerinden, 2.358.871,65 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden,3.384.349,69 TL’si haberleşme giderlerinden, 3.232.586,26 TL’si taşımagiderlerinden, 830.691,25 TL’si seyahat giderlerinden, 2.917.600,02 TL’si kiragiderlerinden, 1.383.172,95 TL’si bakım ve onarım giderlerinden, 2.313.701,61TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 985.551,39 TL’si vergi,sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.606.616,87 TL’si demirbaşgiderlerinden, 7.150.981,23 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 30.682.896,52TL’si seçim ve tanıtma giderlerinden ve 41.911,92 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2014 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilenlerdışındaki giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiğisonucuna varılmıştır.
A. İzmir İlTeşkilatının 2014 yılı Kesin Hesap Cetveli’nde 1.197.707,81 TL olarak yer alangiderler toplamının yevmiye defterinde 1.152.772,50 TL olarak yer aldığıbelirtilerek aradaki farka ilişkin belgelerin ibraz edilmesi istenmiştir.
Parti tarafından anılan yazıya verilencevapta söz konusu farkın bir kısmının 2015 yılına devreden kasa ve bankatutarı ile 2013 yılından devreden dönem sonu borç tutarından kaynaklandığıbelirtilerek yeniden düzenlenen Kesin Hesap Cetveli gönderilmiştir.
Ancak yeniden düzenlenip gönderilen Kesin HesapCetveli’nde giderler toplamı 1.153.967,70 TL olarak belirtilmişken yevmiyedefteri kayıtlarındaki giderler toplamının 1.152.772,50 TL olduğu görülmüştür.Sonuç olarak Kesin Hesap Cetveli ile yevmiye defteri kayıtlarında bulunan gidertutarları arasında 1.195,20 TL fark bulunmaktadır.
Siyasi partilerin kesin hesaplarının dayanağını oluşturangelir-gider belgeleri ve defter kayıtlarının kesin hesap ile uyumlu olmasıgerekmektedir. Parti İzmir İl Teşkilatı tarafından 2014 yılı Kesin HesapCetveli’nin giderler toplamı ile işletme defterinde kayıtlı giderler toplamıarasındaki 1.195,20 TL farka ilişkin bir açıklama yapılamamıştır. 2820 sayılıKanun’un 70. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ve ek 6. madde uyarınca yenidendeğerleme oranı gözönünde bulundurulmak suretiyle 2014 yılı için belirlenen79,23 TL’ye kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge iletevsik edilmesi zorunlu olmadığından bu miktarı geçen harcamaların geçerli vekanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir. Kanun’un 76. maddesinindördüncü fıkrasında ise belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyenparti giderleri miktarınca parti mal varlığının Anayasa Mahkemesi kararıylaHazineye irat kaydedileceği hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümlere göre İzmir İl Teşkilatı2014 yılı kesin hesabının giderler toplamında yer alan tutar ile yevmiyedefterinde kayıtlı tutar arasındaki 1.195,20TL tutarındaki gider farkınınbelgelendirilememesi nedeniyle anılan tutar kadar Parti mal varlığının Hazineyeirat kaydedilmesi gerekir.
B. Partiyegönderilen yazıyla İzmir İl Teşkilatı 2014 yılıyevmiye defterinde kayıtlı olan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda verilen toplam710 TL tutarındaki kişi adına düzenlenmiş faturanın parti bütçesindenödenmesinin izahı istenmiştir.
Yevmiye Tarihi
Yevmiye Numarası
Açıklama
Tutar (TL)
20/3/2014
23
Setur bookinturkey.com
(Celal Yıldız)
710,00
Toplam
710,00
Parti yetkilileri göndermiş oldukları yazıda, seyahatgiderleri parti bütçesinden karşılanan kişinin sayman olarak görev yaptığını vesöz konusu harcamanın parti amaçları doğrultusunda yapılan seyahate ilişkinolduğunu ifade etmişlerdir.
Ancak harcama belgeleri arasında, söz konusu seyahatinparti adına ve parti faaliyeti için yapıldığını gösteren herhangi bir belgebulunmadığı gibi cevap yazısı ekinde de söz konusu harcamanın siyasi partifaaliyetleriyle ilişkili olduğunu kanıtlayıcı bir belge ibraz edilmemiştir.
Dolayısıyla söz konusu seyahat giderinin parti amaçlarınauygun ve parti tüzel kişiliği adına yapılmış bir harcama olarak kabul edilmesimümkün olmadığından 2820 sayılı Kanun’un 70. maddesine aykırı olarak yapılantoplam 710 TL’nin aynı Kanun’un 75. maddesi hükmü uyarınca Hazineye iratkaydedilmesi gerekir.
C. Partiyegönderilen yazıyla İzmir İl Teşkilatı 2014 yılı yevmiye defterinde kayıtlı olanve ayrıntısı aşağıdaki tabloda verilen toplam 1.601,81 TL tutarındaki harcamayaait fatura veya fatura yerine geçen belgenin gönderilmesi istenmiştir.
Yevmiye Tarihi
Yevmiye No
Açıklama
Tutar (TL)
10/1/2014
3
Taşıt Yakıt Gideri
(Akran Petrol)
280,00
10/1/2014
3
Temsil Ağırlama
(Konyalı Bulut)
155,00
10/1/2014
3
Temsil Ağırlama
(Konyalı Bulut)
135,00
28/2/2014
18
Taşıt Yakıt Gideri
(Akran Petrol)
291,72
10/5/2014
42
Taşıt Yakıt Gideri
(Akran Petrol)
295,03
10/5/2014
42
Taşıt Yakıt Gideri
(Akran Petrol)
295,06
10/5/2014
42
Taşıt Yakıt Gideri
(DNCS Akaryakıt)
150,00
TOPLAM
1.601,81 TL
Parti tarafından anılan yazıya verilen cevapta 2820sayılı Kanun’un 70. maddesinde yer alan makbuz veya fatura gibi bir belge iletevsik edilmesi zorunlu olmayan harcamaların üst sınırının belirlendiğini, busınır üstündeki harcamaların ise 74. maddeye göre fatura, fatura yerine geçenbelgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerdeharcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğerbelgelerle giderlerin kanıtlanması gerektiği belirtilmiş ancak bunun yanındaperakende satış fişinin fatura yerine geçen belge olduğu ve Kanun’da da 79,79TL üzeri harcamaların sadece fatura ile tevsik edilmesi hususunda açık birdüzenlemenin bulunmadığı ifade edilmiştir.
2820 sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrasında “Siyasipartiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerintemin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma,yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde,fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerdenalınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.”, 75. maddesinin dördüncüfıkrasında “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir vegiderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayangelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesinekarar verir.” ve 76. maddesinin son fıkrasında “Belgelendirilmesigerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı,Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir.” denilmektedir.
Anılan hükümler gereğince siyasi partiler harcamalarınıfatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkünolmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmakşartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar. Ayrıca kaybolma, yırtılmave yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hâllerde de fatura vefatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacaktasdikli örneklerin kullanılması gerektiği Kanun’un 74. maddesinde ifadeedilmiştir. Yapılan incelemede ise gönderilen belgeler arasında 1.601,81 TLtutarındaki giderlere ilişkin sadece ödeme kaydedici cihaz fişinin yer aldığı;fatura, fatura yerine geçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecekmuhtevaya sahip tevsik edici herhangi bir belgenin bulunmadığı tespitedilmiştir.
Buna göre İzmir İl Teşkilatı kesin hesabında gösterilenve tevsik edilmeyen 1.601,81 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineyeirat kaydedilmesi gerekir.
Ç. Hazine veMaliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı İzmir Küçük ve Orta ÖlçekliMükellefler Grup Başkanlığı tarafından Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğümükellefi Mehmet Kayacı Turizm Seyahat Acente San. Tic. Ltd. Şti. hakkındadüzenlenen Vergi Tekniği Raporunda, ilgili mükellefin 1/1/2014 tarihindenitibaren gerçek mal ve hizmet teslimi veya hizmet ifasına dayalı ticari birfaaliyetinin bulunmadığı, düzenlediği faturaların tamamının komisyonkarşılığında düzenlenen sahte faturalar olduğu, yapılacak incelemelerde anılanmükellef tarafından düzenlenen belgelere rastlanması halinde bu belgelerinsahte belge olarak değerlendirilmesi gerektiği tespitinde bulunulmuştur.
İzmir Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığıİhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonunun 28/6/2019 tarih ve2019/1-1551 sayılı İnceleme Talebi Karar Tutanağına ekli “E Tablosu”nda, VergiTekniği Raporuna istinaden yapılan araştırma sonucunda 2014 yılında adına sahtefatura düzenlendiği gerekçesiyle Cumhuriyet Halk Partisi İzmir İl Teşkilatı hakkındainceleme yapılması istenmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim KuruluBaşkanlığı 8/8/2018 tarihli yazı ile Cumhuriyet Halk Partisi İzmir İl Teşkilatıhakkında yapılması istenen inceleme ile ilgili hususların, 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun 74. maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesi tarafındandeğerlendirilmesinin uygun olacağını belirterek durumu Anayasa MahkemesiBaşkanlığı’na bildirmiştir.
Anayasa Mahkemesi ilgili yazı ve ekleri değerlendirilmeküzere Sayıştay Başkanlığı’na göndermiştir. Sayıştay Başkanlığı, 12/9/2019tarihli yazısı ile Cumhuriyet Halk Partisi 2014 yılı Genel Merkez kesinhesabına ilişkin esas inceleme raporunun Anayasa Mahkemesine gönderildiğini,ilgili mükellef hakkında idari işlem niteliğinde olan vergi tekniği raporudışında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığını belirtmiş ve nihai olarakCumhuriyet Halk Partisi 2014 yılı İzmir İl Teşkilatı hesabının 2820 sayılıKanun’un 74. ve 75. maddeleri gereğince Sayıştay Başkanlığı tarafından denetimealınıp alınmaması hususunun Anayasa Mahkemesinin takdirinde olduğunu ifadeetmiştir.
Anayasa Mahkemesi, Parti İzmir İl Teşkilatının 2014 yılıkesin hesabının 2820 sayılı Kanun’un 74. ve 75. maddeleri gereğincedenetlenmesine 16/10/2019 tarihinde karar vermiştir.
Gerçekleştirilen denetim kapsamında Partiye gönderilenyazıyla, ilgili mükellef hakkında düzenlenen raporda yer alan sahte faturatespiti hatırlatıldıktan sonra fatura konusu hizmet alımının gerçek bir alımolduğunu gösterecek kanıtlayıcı belgeleri sunması ve ilgili mükellefe faturatutarından 10.355 TL fazla ödeme yapılmasının izahı istenmiştir.
Parti vermiş olduğu cevapta, fatura konusu işlemin gerçekbir işlem olduğuna dair mükellef ile yapılan araç kiralama sözleşmesini vekiralanan araçların giydirme işlemlerine ilişkin üretim formlarınıgöndermiştir. Öte yandan Parti fazla ödeme yapıldığı iddiasına ilişkin olarakbanka kayıtlarını sunmuş, mükellefe 24/2/2014 tarihinde verilen 10.000 TLtutarındaki avansın 10/3/2014 tarihinde iade alınırken kayıtlara sehven 10.355TL olarak intikal ettiğini, yapılan fazla ödemenin 355,00 TL olduğunu ifadeetmiştir.
Öncelikle fatura konusu işlemin gerçek bir hizmet alımıolup olmadığının incelenmesi gerekir. Her ne kadar ilgili mükellef hakkındadüzenlenen vergi tekniği raporunda 1/1/2014 tarihinden itibaren düzenlediğifaturaların sahte olduğu ifade edilmiş olsa da fatura konusunu oluşturanhizmetin sözleşmeye bağlanmış olması, sözleşme iki ay süre ile hizmet alımınıdüzenlemiş olsa bile bir ayın sonunda hizmet alımının sona erdirilmiş olması,alınan hizmet karşılığında mükellefe yapılan ödemelerin banka hesabı yoluylayapılması, bu ödemelerin avans- iade- ödeme şeklinde gerçekleştirilmesininsahte fatura karşılığı yapılan bir hizmet alımı için ayrıntılı ve gereksizişlemler olması ve kiralanan araçların giydirilme işlemlerine ilişkin üretimformlarının sunulmuş olması birlikte değerlendirildiğinde fatura konusuhizmetin gerçek bir hizmet alımı olarak kabul edilmesinin uygun olacağıdeğerlendirilmiştir.
Öte yandan yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğincesiyasi partilerin gelir ve giderlerinin esastan incelenmesi sırasında 2820sayılı Kanun’un 74. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca parti defterleri, gelirve gider kayıtları ile bunlara ilişkin belgelerin kesin hesaplar ile uyumluolması gerekmektedir. Yapılan incelemede ise Partinin yevmiye defterinekaydedilen gider tutarı ile kanıtlayıcı belgede bulunan gider tutarı arasında355 TL fark olduğu görülmüştür.
Bu sebeple fatura tutarından fazla yapılan ödeme tutarıolan 355 TL karşılığı Parti mal varlığının 2820 sayılı Kanun’un 75. maddesinindördüncü fıkrası gereğince Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede 350.000 TL tutarında taşınmaz mal ile 2.920.543,56 TLtutarında taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkı ediniminin olduğuanlaşılmıştır.
15. Yapılan incelemede Partinin 2014 yılı içindegerçekleştirdiği 3.270.543,56 TL tutarındaki taşınır ve taşınmaz mal ile menkulkıymet ve telif hakkı ediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu tespitedilmiştir.
IV. SONUÇ
Cumhuriyet Halk Partisinin 2014 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
A. Kanun’a uygunolmayan 45.614,02 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineyeirat kaydedilmesine,
B. Partinin 2014yılı kesin hesabında gösterilen 194.127.461,36 TL gelir ve 13.479.833,07 TL birönceki yıldan devreden nakit toplamı ile 205.941.991,89 TL gider ve1.665.302,54 gelecek yıla devreden nakit toplamının Hazineye irat kaydedilendışında kalan bölümünün ve yıl içinde gerçekleşen 3.270.543,56 TL tutarındakitaşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ve telif hakkı ediniminin eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
10/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI