ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:2016/61 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı:2020/35
Karar Tarihi:10/9/2020
R.G. Tarih – Sayı:28/10/2020- 31288
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT,Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, MuammerTOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, RecaiAKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilkinceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasamabelgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2015 yılı gelirler toplamının 541.912.746,48 TL, bir öncekiyıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 38.291.106,89 TL, yıl sonundakiborç toplamının 57.367.115,63 TL; giderler toplamının 598.197.658,23 TL, geçenyıldan kalan borç ödemeleri toplamının 23.253.698,15 TL ve gelecek yıladevreden nakit ve alacaklar toplamının 16.119.612,62 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2015 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 355.590.708,01TL olup bunun 9.460.623,63 TL’si mal varlığı gelirlerinden, 297.980.095,00TL’si devlet yardımlarından, 39.141.064,73 TL’si aday adaylığı özelaidatlarından, 8.614.111,25 TL’si bağış ve yardımlardan ve 394.813,40 TL’sidiğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleriüzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olaraksağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleritoplamı 186.322.038,47 TL olup bunun 119.457,10TL’si üye giriş aidatından, 4.711.123,09 TL’si üye yıllık aidatından,263.520,50 TL’si satış gelirlerinden, 117.619.986,47 TL’si genel merkezyardımlarından, 37.509,54 mal varlığı gelirlerinden, 54.541.439,57 TL’si bağışgelirlerinden ve 9.029.002,20 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel MerkezGiderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 413.991.335,52 TL olup bunun 15.968.908,97 TL’si personelgiderlerinden, 2.720.535,82 TL’si kira giderlerinden, 1.929.841,28 TL’sihaberleşme giderlerinden, 632.603,41 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğergiderlerden, 2.767.380,61 TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden,1.248.321,49 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 117.619.986,47 TL’siteşkilata yardım giderlerinden, 2.490.138,39 TL’si seyahat giderlerinden,690.620,50 TL’si taşıma vasıta giderlerinden, 17.006.952,16 TL’si basın yayınve tanıtım giderlerinden, 418.446,81 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkemegiderlerinden, 74.525,56 TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden,236.024.600,69 TL’si seçim giderlerinden ve 14.398.473,36 TL’si diğergiderlerden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin giderlertoplamı 184.206.322,71 TL olup bunun9.441.767,20 TL’si personel giderlerinden, 14.145.784,19 TL’si kiragiderlerinden, 8.780.609,12 TL’si haberleşme giderlerinden, 3.970.950,48 TL’sibasılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerinden, 6.906.559,55 TL’si ısıtma,aydınlatma, temizlik giderlerinden, 31.146.299,77 TL’si temsil ve ağırlamagiderlerinden, 8.360.131,41 TL’si teşkilata yardım giderlerinden, 3.629.119,91TL’si seyahat giderlerinden, 7.955.831,85 TL’si taşıma ve vasıta giderlerinden,9.554.366,66 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 5.404.776,79 TL’sivergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 2.094.542,36 TL’si gelirgetirici malzeme giderlerinden, 63.060.307,33 TL’si seçim giderlerinden ve9.755.276,09 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesapçizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2015 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede 5.072.583,69 TL tutarında taşınır mal, menkul kıymet vetelif hakkı ediniminin olduğu anlaşılmıştır.
15. Yapılan incelemede Partinin 2015 yılı içinde gerçekleştirdiği5.072.583,69 TL tutarındaki taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkıediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu tespit edilmiştir.
IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2015 yılı kesin hesabında gösterilen541.912.746,48 TL gelir, 38.291.106,89 TL bir önceki yıldan devreden nakit vealacaklar ve 57.367.115,63 TL yıl sonundaki borç toplamı ile 598.197.658,23 TLgider, 23.253.698,15 TL geçen yıldan kalan borç ödemeleri ve 16.119.612,62 TLgelecek yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının ve yıl içinde gerçekleşen5.072.583,69 TL tutarındaki taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkıediniminin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna 10/9/2020 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR
Üye
Burhan ÜSTÜN
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI