ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/77 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/17
Karar Tarihi : 14/1/2021
R.G. Tarih-Sayısı :2/3/2021-31411
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Anavatan Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 13/2/2019 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde “İllerteşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir.”hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da “Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile partigenel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kuruluncaincelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesapcetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Anavatan Partisi; Genel Merkeze ait 2017 yılı KesinHesap Cetveli’ni 30/6/2018 tarihine kadar Anayasa Mahkemesine sunmasıgerekirken 1/8/2018 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820sayılı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasının “…Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na vermekzorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden partisorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceği öngörülmektedir.
5. Anılan Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareketeden Parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Anavatan Partisinin 2017 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait Kesin Hesap Cetveli’nin sunulmasınedeniyle işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesinhesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine bilgilerin istenen sürede verilmemesinedeniyle Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Anavatan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2017yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerindeyapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2017 yılı gelirler toplamının 10.090 TL, öncekiyıldan devreden nakit toplamının 987,45 TL olduğu ve giderler toplamının 10.513,83 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 563,62 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2017 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2017 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 7.500 TL olupbu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
12. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 2.590 TL olupbu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2017 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılıKanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
14. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 7.828,83 TL olup bututarın 503,50 TL’si temsil ağırlama giderlerinden, 5.013,44 TL’sihaberleşme giderlerinden, 36,89 TL’si taşıma giderlerinden, 220 TL’si seyahatgiderlerinden, 180 TL’si bakım ve onarım giderlerinden, 1.875,00 TL’si iseısınma ve aydınlatma giderlerinden oluşmaktadır.
15. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
16. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 2.685,00 TLolup bu tutarın 2.080,00 TL’si temsil ağırlama giderlerinden ve 605,00 TL’sikırtasiye giderlerinden oluşmaktadır.
17. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygunolarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
18. Partinin 2017 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymetediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Anavatan Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2017 yılı kesin hesabında gösterilen 10.090 TL gelir ve 987,45 TL geçen yıldandevreden nakit toplamı ile 10.513,83 TL gider ve 563,62 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI