ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/79 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/49
Karar Tarihi : 14/1/2021
R.G. Tarih – Sayı : 11/3/2021- 31420
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Devrimci Halk Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, RıdvanGÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 4/1/2018 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulupbulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde “İllerteşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir.”hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da “Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile partigenel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kuruluncaincelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesapcetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Devrimci Halk Partisi, Genel Merkeze ait 2016 YılıKesin Hesap Cetveli’ni 30/6/2017 tarihine kadar Anayasa Mahkemesine sunmasıgerekirken 11/8/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş; dolayısıyla 2820sayılı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasının “…Haziran ayı sonuna kadarAnayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na vermek zorundadırlar.”amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden partisorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceğiöngörülmektedir.
5. Anılan Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareketeden Parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Devrimci Halk Partisinin 2016 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesap cetvelinin sunulmasınedeniyle işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine bilgilerin istenen süredeverilmemesi nedeniyle Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 111. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlemyapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Devrimci Halk Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2016 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2016 yılı gelirler toplamının 9.334 TL, öncekiyıldan devreden nakit toplamının 145 TL olduğu ve giderler toplamının 9.234 TL, gelecek yıladevreden nakit toplamının 245 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2016 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2016 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 9.234 TL olupbu tutarın 2.000 TL’si üye giriş aidatlarından, 7.234 TL’si ise bağışlardanoluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
12. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 100 TL olupbu tutarın tamamı üye yıllık aidatlarından oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin 2016 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
14. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 9.134 TL olup bututarın 150 TL’si seyahat giderlerinden, 900 TL’si apartman aidatlarından, 126TL’si vergi ve sigorta giderlerinden, 6,60 TL’si haberleşme giderlerinden,7.500 TL’si kira giderlerinden, 249,70 TL’si taşıma giderlerinden ve 201,70TL’si ısınma ve aydınlanma giderlerinden oluşmaktadır.
15. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
16. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 100 TL olupbu tutarın tamamı apartman aidatlarından oluşmaktadır.
17. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
18. Partinin 2016 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkulkıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Devrimci Halk Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2016 yılı kesin hesabında gösterilen 9.334 TL gelir ve 145 TL geçen yıldandevreden nakit toplamı ile 9.234 TL gider ve 245 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI