ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2017/66 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/61
Karar Tarihi : 14/1/2021
R.G. Tarih – Sayı : 11/3/2021– 31420
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, OsmanAlifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal MümtazAKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, RıdvanGÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ’in katılımlarıyla 4/1/2018 tarihindeyapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2016 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2016 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2016 yılı gelirler toplamının 199.317.011,28 TL, bir öncekiyıldan devreden nakit toplamının 16.119.612,62 TL, yıl sonundaki borçtoplamının 40.446.429,25 TL olduğu ve giderler toplamının 187.537.146,58 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 57.367.115,63 TL, gelecek yıla devreden nakit vealacaklar toplamının 10.978.790,94 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2016 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2016 yılı kesinhesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel MerkezGelirleri
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 124.998.685,94TL olup bu tutarın 2.212.735,92 TL’si parti mal varlığı gelirlerinden,104.678.215 TL’si devlet yardımlarından, 18.020.623,51 TL’si bağış veyardımlardan ve 87.111,51 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 74.318.325,34TL olup bu tutarın 94.366 TL’si üye giriş aidatından, 4.329.475 TL’si üyeyıllık aidatından, 499.003 TL’si satış gelirlerinden, 41.537.000 TL’si genelmerkez yardımlarından, 102.818,46 TL’si parti malvarlığı gelirlerinden,25.874.947,09 TL’si bağış ve yardımlardan ve 1.880.715,79 TL’si diğergelirlerden oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2016 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 97.627.146,93 TL olupbu tutarın 18.062.165,53 TL’si personel giderlerinden, 2.500.632,43TL’si kira giderlerinden, 1.059.413,57 TL’si haberleşme giderlerinden,748.115,96 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 3.066.190,67TL’si ısıtma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 657.828,75 TL’si temsil veağırlama giderlerinden, 41.537.000 TL’si teşkilata yardım giderlerinden,2.297.390,28 TL’si seyahat giderlerinden, 545.572,19 TL’si taşıma vasıtagiderlerinden, 13.711.401,12 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,232.112,31 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 422.616,70TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden ve 12.786.707,42 TL’si diğergiderlerden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 89.909.999,65TL olup bu tutarın 9.948.175,25 TL'si personel giderlerinden, 13.716.568,72TL'si kira giderlerinden, 5.785.689,64 TL'si haberleşme giderlerinden,2.206.497,02 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 5.081.883,93TL'si ısıtma, aydınlatma, temizlik giderlerinden, 27.556.877,43 TL'si temsil veağırlama giderlerinden, 925.543,25 TL'si teşkilata yardım giderlerinden,2.810.908,60 TL'si seyahat giderlerinden, 3.355.136,30 TL'si taşıma ve vasıtagiderlerinden, 4.583.892,73 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,5.021.154,16 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 627.270,21TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden ve 8.290.402,41 TL'si diğergiderlerden oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2016 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan inceleme neticesinde 2.524.143 TL tutarında taşınmaz, 1.772.490,45 TLtutarında taşıt ve 2.200.498,81 TL tutarında demirbaş ve hak ediniminin olduğuanlaşılmıştır.
15. Yapılan inceleme neticesinde Partinin 2016 yılıiçinde gerçekleştirdiği toplam 6.497.132,26 TL tutarındaki taşınır mal,taşınmaz mal, demirbaş ve hak ediniminin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğutespit edilmiştir.
IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2016 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2016 yılı kesin hesabında gösterilen 199.317.011,28TL gelir, 16.119.612,62 TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacak,40.446.429,25 TL yıl sonundaki borç toplamı ile 187.537.146,58 TL gider,57.367.115,63 TL önceki yıldan kalan borç ödemeleri, 10.978.790,94 TL gelecekyıla devreden nakit ve alacak toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygunolduğuna 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI