Anasayasa Mahkemesi - Siyasi Parti Kapatma, İhtar, Mali Denetim ve Değişik İşler - E.2018/12, K.2021/81 Sayılı Karar - 04/03/2021

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2018/12 (SiyasiParti Mali Denetimi)

Karar Sayısı : 2021/81

Karar Tarihi : 4/3/2021

R.G. Tarih-Sayısı :9/4/2021-31449

I. MALİ DENETİMİN KONUSU

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 13/2/2019 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında;

2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine,

- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesineverdiği 2017 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter vebelgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığıtarafından hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esasinceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihlive 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunlarıngerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2017 yılı gelirler toplamının 276.580.540,01 TL, birönceki yıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 10.978.790,94 TL, yılsonundaki borç toplamının 52.917.294,77 TL olduğu ve giderler toplamının 291.812.605,17 TL,geçen yıldan devreden borç toplamının 40.446.429,25 TL, gelecek yıla devredennakit ve alacaklar toplamının 8.217.591,30 TL olduğu anlaşılmaktadır.

5. Partinin 2017 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2017 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.

A. Gelirlerinİncelenmesi

1. Genel Merkez Gelirleri

6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 186.338.126,82TL olup bu tutarın 3.510.920,45 TL’si parti malvarlığı gelirlerinden,119.170.658 TL’si devlet yardımlarından, 63.560.198,90 TL’si bağış veyardımlardan ve 96.349,47 TL’si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri

8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 90.242.413,19TL olup bu tutarın 62.475 TL’si üye giriş aidatından, 4.420.001,94 TL’si üyeyıllık aidatından, 504.092 TL’si satış gelirlerinden, 44.502.000 TL’si GenelMerkez yardımlarından, 372.154,83 TL’si parti malvarlığı gelirlerinden,35.870.754,19 TL’si bağış ve yardımlardan ve 4.510.935,23 TL’si diğergelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2017 yılı kesin hesapçizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi

1. Genel Merkez Giderleri

10. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 196.459.699,81 TL olupbu tutarın 22.861.206,75 TL’si personel giderlerinden, 4.007.424,72TL’si kira giderlerinden, 1.190.586,21 TL’si haberleşme giderlerinden,547.756,20 TL’si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 3.594.213,14TL’si ısıtma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 1.306.185,31 TL’si temsil veağırlama giderlerinden, 44.502.000 TL’si teşkilata yardım giderlerinden,2.952.654,83 TL’si seyahat giderlerinden, 1.493.601,26 TL’si taşıma vasıtagiderlerinden, 19.656.016,71 TL’si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,256.409,26 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.041.204,24TL’si gelir getirici malzeme giderlerinden, 76.091.176,46 TL’si seçimgiderlerinden ve 16.959.264,72 TL’si diğer giderlerden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri

12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 95.352.905,36TL olup bu tutarın 11.196.806,70 TL'si personel giderlerinden, 14.738.399,52TL'si kira giderlerinden, 5.712.117,18 TL'si haberleşme giderlerinden,2.205.135,87 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 5.320.755,32TL'si ısıtma, aydınlatma, temizlik giderlerinden, 18.380.024,09 TL'si temsil veağırlama giderlerinden, 3.589.688,91 TL'si teşkilata yardım giderlerinden,1.953.433,40 TL'si seyahat giderlerinden, 4.424.788,71 TL'si taşıma ve vasıtagiderlerinden, 4.846.764,23 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,5.207.114,47 TL’si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.424.535,67TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden, 8.144.716,71 TL’si seçimgiderlerinden ve 8.208.624,58 TL'si diğer giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi

14. Partinin defter ve belgeleri üzerinde yapılanincelemede 993.750 TL tutarında arsa ve arazi alım ediniminin, 2.285.319,90 TLtutarında bina ediniminin, 1.614.596,26 TL tutarında taşıt ediniminin ve1.523.805,25 TL tutarında demirbaş ve menkul kıymet ediniminin olduğuanlaşılmıştır.

15. Yapılan incelemeneticesinde Partinin 2017 yılı içinde gerçekleştirdiği 993.750 TL tutarındakiarsa ve arazi alım ediniminin, 2.285.319,90 TL tutarındaki bina ediniminin,1.614.596,26 TL tutarındaki taşıt ediniminin ve 1.523.805,25 TL tutarındakidemirbaş ve menkul kıymet ediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu tespitedilmiştir.

IV. SONUÇ

Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;

Partinin 2017 yılı kesin hesabında gösterilen 276.580.540,01TL gelir, 10.978.790,94 TL bir önceki yıldandevreden nakit ve alacak, 52.917.294,77 TL yılsonundaki borçtoplamı ile 291.812.605,17 TL gider, 40.446.429,25 TL önceki yıldan kalan borçödemeleri, 8.217.591,30 TL gelecek yıla devreden nakit ve alacak toplamı ile993.750 TL tutarındaki arsa ve arazi alım ediniminin, 2.285.319,90 TLtutarındaki bina ediniminin, 1.614.596,26 TL tutarındaki taşıt ediniminin ve1.523.805,25 TL tutarındaki demirbaş ve menkul kıymet ediniminin eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 4/3/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.