ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2019/72 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/88
Karar Tarihi : 4/3/2021
R.G.Tarih-Sayısı :9/4/2021-31449
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Ayyıldız Partisinin 2018 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN,Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ,Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, YıldızSEFERİNOĞLU ve Selahaddin MENTEŞ’in katılımlarıyla 4/12/2019 tarihinde yapılanilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağısorunu görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi PartilerKanunu’nun 73. maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde “İllerteşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkezkarar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir”hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasında da “Siyasipartilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesinhesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesinhesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesineve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na vermek zorundadırlar. Bubelgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz vedeğeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerieklenir.” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile partigenel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kuruluncaincelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesapcetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Ayyıldız Partisi, Genel Merkeze ait 2018 Yılı KesinHesap Cetveli’ni 30/6/2019 tarihine kadar Anayasa Mahkemesine sunması gerekirken25/7/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş; dolayısıyla 2820 sayılıKanun’un 74. maddesinin ikinci fıkrasının “…Haziran ayı sonuna kadar AnayasaMahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına vermekzorundadırlar” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden partisorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyonliradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceğiöngörülmektedir.
5. Anılan Kanun’un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareketeden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birinci fıkrasının (b)bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınasuç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Ayyıldız Partisinin 2018 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesap cetvelinin sunulmasındandolayı işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkezkesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerinkaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bukararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiği süredeverilmemesi nedeniyle Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun’un 111.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması içinAnkara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Ayyıldız Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonragereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2018 yılı gelirler toplamının 5.950 TL, geçen yıldandevreden nakit toplamının 322,93 TL olduğu ve giderler toplamının 6.175,33 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 97,60 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2018 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2018 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
1. Genel Merkez Gelirleri
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 5.950 TL olupbu tutarın tamamı üye yıllık aidatlarından oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri
12. Parti il örgütlerinin gelirlerine ilişkin herhangibir bildirimde bulunulmamıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
1. Genel Merkez Giderleri
13. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 6.175,33 TL olup bututarın 3.000 TL’si kira giderlerinden ve 3.175,33 TL’si diğer yönetimgiderlerinden oluşmaktadır.
14. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Giderleri
15. Parti il örgütlerinin giderlerine ilişkin herhangibir bildirimde bulunulmamıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
16. Partinin 2018 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkulkıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Ayyıldız Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesisonucunda;
Partinin 2018 yılı kesin hesabında gösterilen 5.950 TL gelir ve 322,93 TL geçen yıldandevreden nakit toplamı ile 6.175,33 TL gider ve 97,60 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgive belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı SiyasiPartiler Kanunu’na uygun olduğuna 4/3/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN