ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 2018/68 (SiyasiParti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/97
Karar Tarihi : 4/3/2021
R.G. Tarih-Sayısı :13/4/2021-31453
I. MALİ DENETİMİN KONUSU
Milli Mücadele Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesidir.
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca ZühtüARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELİ, RecepKÖMÜRCÜ, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, HasanTahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf ŞevkiHAKYEMEZ’in katılımlarıyla 13/2/2019 tarihinde yapılan ilk incelemetoplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunugörüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun75. maddesinin birinci fıkrasında “Anayasa Mahkemesi, kesinhesaplara aitbilgilerin belgelendirilmesini siyasi partilerden her zaman isteyebilir”denilmiştir.
3. Diğer yandan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 51.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde siyasi partilerin “Merkezkarar ve yönetim kurullarınca (parti tüzüğünde kesinhesapları onaylama göreviverilen yetkili organlarınca) alınmış parti genel merkezi ve iller örgütlerikesinhesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkinkararın onaylı örneğini”, (e) bendinde ise “Parti genel sekreteri vegenel saymanının imzasını taşıyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayımtutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmışmutabakat yazılarını,…” Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesinesunacakları belirtilmektedir.
4. Milli Mücadele Partisinin 2017 yılı kesin hesabınailişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarınıngönderilmediği tespit edilmiştir.
5. 2820 sayılı Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendinde 75. madde gereğince yapılan inceleme ve araştırmalarıengelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydanbir yıla kadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezasıverileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 75. maddesi hükümlerineaykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun’un 111. maddesinin birincifıkrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Milli Mücadele Partisinin 2017 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulması nedeniyleişin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla, bankahesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazısınıve Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir gider belgeleri ilebu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi içinPartiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine bilgilerin istenen şekliyleverilmemesi, yapılan inceleme ve araştırmaları engellemeye yönelik eylemlerolduğundan Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun111. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılmasıiçin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Milli Mücadele Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği2017 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgelerüzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafındanhazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu,Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun’un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter vebelgelerde Partinin 2017 yılı gelirler toplamının 13.150,84 TL, geçenyıldan devreden nakit toplamının 1.454,06 TL olduğu ve giderler toplamının 14.594,60 TL, gelecekyıla devreden nakit toplamının 10,30 TL olduğu anlaşılmaktadır.
9. Partinin 2017 yılı kesin hesabının gelir ve giderrakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2017 yılıkesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucunavarılmıştır.
A. Gelirlerinİncelenmesi
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 13.150,84 TLolup bu tutarın 1750 TL’si bağışlardan ve 11.400,84 TL’si yardımlardanoluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelirbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi
12. Partinin Genel Merkezgiderleri toplamı 14.594,60 TL olup bututarın 284,60 TL’si kırtasiye ve büro giderlerinden, 8.950 TL’si kiragiderlerinden, 1.990 TL’si ısınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden ve3.370 TL’si demirbaş giderlerinden oluşmaktadır.
13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve giderbelgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’auygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarının İncelenmesi
14. Partinin 2017 yılı defter ve belgeleri üzerindeyapılan inceleme neticesinde 3.370 TL tutarında taşınır mal ediniminin olduğuanlaşılmıştır.
15. Yapılan incelemeneticesinde Partinin 2017 yılı içinde gerçekleştirdiği 3.370 TL tutarındakitaşınır mal ediniminin 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu tespit edilmiştir.
IV. SONUÇ
Milli Mücadele Partisinin 2017 yılı kesin hesabınınincelenmesi sonucunda;
Partinin 2017 yılı kesin hesabında gösterilen 13.150,84 TL gelir ve 1.454,06 TL geçenyıldan devreden nakit toplamı ile 14.594,60 TL gider ve 10,30 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı ile 3.370 TLtutarındaki taşınır mal ediniminin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denkve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’na uygun olduğuna4/3/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
Zühtü ARSLAN
Başkanvekili
Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili
Kadir ÖZKAYA
Üye
Engin YILDIRIM
Üye
Hicabi DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Muammer TOPAL
Üye
M. Emin KUZ
Üye
Rıdvan GÜLEÇ
Üye
Recai AKYEL
Üye
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU
Üye
Selahaddin MENTEŞ
Üye
Basri BAĞCI
Üye
İrfan FİDAN